ਤੁਲ੍ਯ ਆਸੀਨ੍ਨृਪਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਵਸੁਰੇਤਸਃ । ਅਰ੍ਜੁਨੋ ਨਾਮ ਯਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਃ ਸ਼ਰਕੁਣ੍ਡੇਸ਼ਯਃ ਸਦਾ ।। ੭.੩੧.
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਵਸੁਰੇਤਸ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਅਰਜੁਨ ਨਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਵਣ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਮੇਵ ਦਿਵਸਂ ਸੋ ऽਥ ਹੈਹਯਾਧਿਪਤਿਰ੍ਬਲੀ । ਅਰ੍ਜੁਨੋ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਰਨ੍ਤੁਂ ਗਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਸਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੭.੩੧.
ਉਸੇ ਦਿਨ, ਹੈਹਯਾਂ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਸਰਤਾਜ ਅਰਜੁਨ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਮੇਵ ਦਿਵਸਂ ਸੋ ऽਥ ਰਾਵਣਸ੍ਤਤ੍ਰ ਆਗਤਃ । ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਮਾਤ੍ਯਾਨਪृਚ੍ਛਤ ।। ੭.੩੧.
ਉਸੇ ਦਿਨ, ਰਾਛਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਕ੍ਵਾਰ੍ਜੁਨੋ ਨृਪਤਿਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਮ੍ਯਗਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਥ । ਰਾਵਣੋ ऽਹਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯੁਦ੍ਧੇਪ੍ਸੁਰ੍ਨृਵਰੇਣ ਹ । ਮਮਾਗਮਨਮਪ੍ਯਗ੍ਰੇ ਯੁष੍ਮਾਭਿਃ ਸਨ੍ਨਿਵੇਦ੍ਯਤਾਮ੍ ।। ੭.੩੧.
"ਰਾਜਾ ਅਰਜੁਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੇ ਠੀਕ ਦੱਸੋ। ਮੈਂ ਰਾਵਣ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਆਉਣਾ ਉਸ ਤੱਕ ਤੁਰੰਤ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਓ।"
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਰਾਵਣੇਨੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ऽਮਾਤ੍ਯਾਃ ਸੁਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ । ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਤਿਮਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਂ ਮਹੀਪਤੇਃ ।। ੭.੩੧.
ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਮਝਦਾਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੌਰਾਣਾਮਰ੍ਜੁਨਂ ਗਤਮ੍ । ਅਪਸृਤ੍ਯਾਗਤੋ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਂ ਹਿਮਵਤ੍ਸਨ੍ਨਿਭਂ ਗਿਰਿਮ੍ ।। ੭.੩੧.
ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪੁਰਾਣਾ ਅਰਜੁਨ ਉਥੇ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲ ਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਸ ਤਮਭ੍ਰਮਿਵਾਵਿष੍ਟਮੁਦ੍ਭ੍ਰਨ੍ਤਮਿਵ ਮੇਦਿਨੀਮ੍ । ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ਰਾਵਣੋ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਮਾਲਿਖਨ੍ਤਮਿਵਾਮ੍ਬਰਮ੍ ।। ੭.੩੧.
ਰਾਵਣ ਨੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਿਖਰੋਪੇਤਂ ਸਿਂਹਾਧ੍ਯੁषਿਤਕਨ੍ਦਰਮ੍ । ਪ੍ਰਪਾਤਪਤਿਤੈਸ੍ਤੋਯੈਃ ਸਾਟ੍ਟਹਾਸਮਿਵਾਮ੍ਬੁਧਿਮ੍ ।। ੭.੩੧.
ਉਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੋਟੀਆਂ ਸਨ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਚਟਾਣਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦੇਵਦਾਨਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਸਾਪ੍ਸਰੋਗਣਕਿਨ੍ਨਰੈਃ । ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਕ੍ਰੀਡਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਭੂਤਂ ਮਹੋਚ੍ਛ੍ਰਯਮ੍ ।। ੭.੩੧.
ਉਸ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੇ ਕਿੰਨਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਸਵਰਗ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਦੀਭਿਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਮਾਨਾਭਿਃ ਸ੍ਫਟਿਕਪ੍ਰਤਿਮਂ ਜਲਮ੍ । ਫਣਾਭਿਸ਼੍ਚਲਜਿਹ੍ਵਾਭਿਰਨਨ੍ਤਮਿਵ ਵਿष੍ਠਿਤਮ੍ ।। ੭.੩੧.
ਉਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਾਣੀ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਸੱਪ ਆਪਣੀਆਂ ਹਿਲਦੀਆਂ ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅੰਤਹੀਣ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਤ੍ਕ੍ਰਾਮਨ੍ਤਂ ਦਰੀਵਨ੍ਤਂ ਹਿਮਵਤ੍ਸਨ੍ਨਿਭਂ ਗਿਰਿਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਮਾਨਸ੍ਤਤੋ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਂ ਰਾਵਣੋ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਯਯੌ ।। ੭.੩੧.
ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਥੋਂ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਚਲੋਪਲਜਲਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮੋਦਧਿਗਾਮਿਨੀਮ੍ ।। ੭.੩੧.
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਤੇ ਪਾਣੀ ਹਿਲਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਜੋ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਮਹਿषੈਃ ਸृਮਰੈਃ ਸਿਂਹੈਃ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਰ੍ਕ੍ਸ਼ਗਜੋਤ੍ਤਮੈਃ । ਉष੍ਣਾਭਿਤਪ੍ਤੈਸ੍ਤृषਿਤੈਃ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭਿਤਜਲਾਸ਼ਯਾਮ੍ ।। ੭.੩੧.
ਇਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਭੈਂਸਾਂ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ, ਸ਼ੇਰਾਂ, ਚੀਤਿਆਂ, ਰਿੱਛਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤਪਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਪਿਆਸੇ ਸਨ, ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਚਕ੍ਰਵਾਕੈਃ ਸਕਾਰਣ੍ਡੈਃ ਸਹਂਸਜਲਕੁਕ੍ਕੁਟੈਃ । ਸਾਰਸੈਸ਼੍ਚ ਸਦਾ ਮਤ੍ਤੈਃ ਸੁਕੂਜਦ੍ਭਿਃ ਸਮਾਵृਤਾਮ੍ ।। ੭.੩੧.
ਇਹ ਦਰਿਆ ਸਦਾ ਹੀ ਚਕਵਾਂ, ਬਤੱਖਾਂ, ਹੰਸਾਂ, ਜਲ-ਕੁੱਕੜਾਂ ਤੇ ਮਸਤ ਸਰਸਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਕੂਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਫੁਲ੍ਲਦ੍ਰੁਮਕृਤੋਤ੍ਤਂਸਾਂ ਚਕ੍ਰਵਾਕਯੁਗਸ੍ਤਨੀਮ੍ । ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਪੁਲਿਨਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਹਂਸਾਵਲਿਸੁਮੇਖਲਾਮ੍ ।। ੭.੩੧.
ਇਹ ਦਰਿਆ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚਕਵਾ-ਜੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਸੀ, ਚੌੜੀਆਂ ਰੇਤੀਆਂ ਕੰਢਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਸੀ, ਤੇ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਸੋਹਣੇ ਕਮਰਬੰਦ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਪੁष੍ਪਰੇਣ੍ਵਨੁਲਿਪ੍ਤਾਙ੍ਗੀਂ ਜਲਫੇਨਾਮਲਾਂਸ਼ੁਕਾਮ੍ । ਜਲਾਵਗਾਹਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਂ ਫੁਲ੍ਲੋਤ੍ਪਲਸ਼ੁਭੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍ । ਪੁष੍ਪਕਾਦਵਰੁਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਸਰਿਤਾਂ ਵਰਾਮ੍ ।। ੭.੩੧.
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰੇਣ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਫੇਣ ਵਰਗਾ ਸੁੱਚਾ ਕਪੜਾ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛੁਹ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਹਾਜੀ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਨਰਮਦਾ — ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ — ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਗਿਆ।
ਇष੍ਟਾਮਿਵ ਵਰਾਂ ਨਾਰੀਮਵਗਾਹ੍ਯ ਦਸ਼ਾਨਨਃ । ਸ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਲਿਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਾਨਾਮੁਨਿਨਿषੇਵਿਤੇ ।। ੭.੩੧.
ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨਪਸੰਦ ਔਰਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਉਪੋਪਵਿष੍ਟੈਃ ਸਚਿਵੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੁਙ੍ਗਵਃ । ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਯ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਸੋ ऽਥ ਗਙ੍ਗੇਯਮਿਤਿ ਰਾਵਣਃ ।। ੭.੩੧.
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਨਰਮਦਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਗੰਗਾ ਦੀ ਧੀ' ਆਖਿਆ।
ਨਰ੍ਮਦਾਦਰ੍ਸ਼ਜਂ ਹਰ੍षਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ । ਉਵਾਚ ਸਚਿਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਲੀਲਂ ਸ਼ੁਕਸਾਰਣੌ ।। ੭.੩੧.
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਨਰਮਦਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸ਼ੁਕ ਤੇ ਸਾਰਣ ਨਾਲ ਹਾਸੇ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਏष ਰਸ਼੍ਮਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਜਗਤ੍ਕृਤ੍ਵੈਵ ਕਾਞ੍ਚਨਮ੍ । ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਤਾਪਕਰਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਨਭਸੋ ऽਰ੍ਧਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ।। ੭.੩੧.
ਇਹ ਸੂਰਜ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਤਾਪ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਮਾਸੀਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵੈਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਯਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ ।। ੭.੩੧.
ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੈਠਿਆ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਚੰਦਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਰ੍ਮਦਾਜਲਸ਼ੀਤਸ਼੍ਚ ਸੁਗਨ੍ਧਿਃ ਸ਼੍ਰਮਨਾਸ਼ਨਃ । ਮਦ੍ਭਯਾਦਨਿਲੋ ऽਪ੍ਯਤ੍ਰ ਵਾਤ੍ਯੇष ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ ।। ੭.੩੧.
ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਠੰਢਾ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਪਾਣੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਹਵਾ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਬੜੀ ਹੌਲੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਵੱਗ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਯਂ ਵਾਪਿ ਸਰਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਾ ਨਰ੍ਮਦਾ ਨਰ੍ਮਵਰ੍ਧਿਨੀ । ਨਕ੍ਰਮੀਨਵਿਹਙ੍ਗੋਰ੍ਮਿਃ ਸਭਯੇਵਾਙ੍ਗਨਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ।। ੭.੩੧.
ਇਹ ਨਰਮਦਾ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਹੈ।
ਤਦ੍ਭਵਨ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਤਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਨृਪੈਰਿਨ੍ਦ੍ਰਸਮੈਰ੍ਯੁਧਿ । ਚਨ੍ਦਨਸ੍ਯ ਰਸੇਨੇਵ ਰੁਧਿਰੇਣ ਸਮੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ।। ੭.੩੧.
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਏ, ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਰਸ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹੋ।
ਤੇ ਯੂਯਮਵਗਾਹਧ੍ਵਂ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਸ਼ਰ੍ਮਦਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ । ਮਹਾਪਦ੍ਮਮੁਖਾ ਮਤ੍ਤਾ ਗਙ੍ਗਾਮਿਵ ਗਹਾਗਜਾਃ । ਅਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਨਦ੍ਯਾਂ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਥ ।। ੭.੩੧.
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਕਮਲ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ; ਇਸ ਵੱਡੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲਵੋਗੇ।
ਅਹਮਪ੍ਯਦ੍ਯ ਪੁਲਿਨੇ ਸ਼ਰਦਿਨ੍ਦੁਸਮਪ੍ਰਭੇ । ਪੁष੍ਪੋਪਹਾਰਂ ਸ਼ਨਕੈਃ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕਪਰ੍ਦਿਨਃ ।। ੭.੩੧.
ਅੱਜ ਮੈਂ ਵੀ, ਚੰਨੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਜਟਾਧਾਰੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂਗਾ।
ਰਾਵਣੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸ਼ੁਕਸਾਰਣਾਃ । ਸਮਹੋਦਰਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਵਿਜਗਾਹਿਰੇ ।। ੭.੩੧.
ਰਾਵਣ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਪ੍ਰਹਸਤ, ਸ਼ੁਕ, ਸਾਰਣ, ਮਹੋਦਰ ਤੇ ਧੂਮਰਾਖਸ਼ਾ ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਗਏ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਗਜੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਨਰ੍ਮਦਾ ਨਦੀ । ਵਾਮਨਾਞ੍ਜਨਪਦ੍ਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਗਙ੍ਗਾ ਇਵ ਮਹਾਗਜੈਃ ।। ੭.੩੧.
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵਲੋਂ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਮਨ, ਅੰਜਨ ਤੇ ਪਦਮ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਂ ਮਹਾਬਲਾਃ । ਉਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਪੁष੍ਪਾਣ੍ਯਾਜਹ੍ਰੁਰ੍ਬਲ੍ਯਰ੍ਥਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਤੁ ।। ੭.੩੧.
ਫਿਰ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਾਰ ਲੰਘ ਗਏ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਭੇਟ ਲਈ ਫੁੱਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਨਰ੍ਮਦਾਪੁਲਿਨੇ ਹृਦ੍ਯੇ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਭ੍ਰਸਦृਸ਼ਪ੍ਰਭੇ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਸ੍ਤੁ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਕृਤਃ ਪੁष੍ਪਮਯੋ ਗਿਰਿਃ ।। ੭.੩੧.
ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਬਣਾਇਆ।