ਸਾ ਮਯਾ ਨ੍ਯਾਸਭੂਤਾ ਤੁ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਬਹੂਨਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਯਾਤਿਤਾ ਚ ਹ ।। ੭.੩੦.
ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ, ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੌਤਮ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਮਹਾਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਮਹਾਮੁਨੇਃ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਪਸਿ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਚ ਪਤ੍ਨ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ਤਦਾ ।। ੭.੩੦.
ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਢੀਕਤਾ ਤੇ ਤਪ ਦੀ ਸਿਧੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ।
ਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਨ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਮੁਨੇਃ । ਦृष੍ਟਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਦਾ ਤਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਂ ਦੀਪ੍ਤਾਮਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾਮਿਵ ।। ੭.੩੦.
ਤੂੰ, ਧਰਮਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸਾ ਤ੍ਵਯਾ ਧਰ੍षਿਤਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਕਾਮਾਰ੍ਤੇਨ ਸਮਨ੍ਯੁਨਾ । ਦृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਦਾ ਤੇਨ ਹ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਪਰਮਰ੍षਿਣਾ ।। ੭.੩੦.
ਤੂੰ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਕਾਮ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬੇਅਦਬ ਕੀਤਾ; ਤੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨ ਤੇਨਾ ऽਸਿ ਸ਼ਪ੍ਤਃ ਪਰਮਤੇਜਸਾ । ਗਤੋ ऽਸਿ ਯੇਨ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦਸ਼ਾਭਾਗਵਿਪਰ੍ਯਯਮ੍ ।। ੭.੩੦.
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਗੁਆ ਬੈਠਾ।
ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮੇ ਧਰ੍षਿਤਾ ਪਤ੍ਨੀ ਤ੍ਵਯਾ ਵਾਸਵ ਨਿਰ੍ਭਯਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮਰੇ ਰਾਜਞ੍ਛਤ੍ਰੁਹਸ੍ਤਂ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੩੦.
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ, ਹੇ ਵਾਸਵ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਬੇਅਦਬ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹੱਥ ਚ ਪੈ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਅਯਂ ਤੁ ਭਾਵੋ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਯਸ੍ਤ੍ਵਯੇਹ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ । ਮਾਨੁषੇष੍ਵਪਿ ਲੋਕੇषੁ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.੩੦.
ਇਹ ਵਿਹਾਰ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਜੋ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤਤ੍ਰਾਰ੍ਧਂ ਤਸ੍ਯ ਯਃ ਕਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯ੍ਯਰ੍ਧਂ ਨਿਪਤਿष੍ਯਤਿ । ਨ ਚ ਤੇ ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.੩੦.
ਜੋ-ਜੋ ਉਸ ਕੰਮ ਦਾ ਅੱਧਾ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਅੱਧਾ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ; ਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਟਿਕਾਉ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚ ਯਸ਼੍ਚ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧ੍ਰੁਵਃ ਸ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਏष ਸ਼ਾਪੋ ਮਯਾ ਮੁਕ੍ਤ ਇਤ੍ਯਸੌ ਤ੍ਵਾਂ ਤਦਾ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੩੦.
ਜੋ-ਕੋਈ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਸਿਰਤਾਜ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਟਿਕ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹੀ ਕਿਹਾ।
ਤਾਂ ਤੁ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯ ਸੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੁਮਹਾਤਪਾਃ । ਦੁਰ੍ਵਿਨੀਤੇ ਵਿਨਿਧ੍ਵਂਸ ਮਮਾਸ਼੍ਰਮਸਮੀਪਤਃ ।। ੭.੩੦.
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਡਾਂਟ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਬਦਚਲਣੀ, ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ!'
ਰੂਪਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਨਵਸ੍ਥਿਤਾ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰੂਪਵਤੀ ਲੋਕੇ ਨ ਤ੍ਵਮੇਕਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੭.੩੦.
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਡੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਇਸ ਲਈ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਸੋਹਣੀ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।
ਰੂਪਂ ਚ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਯਤ੍ਤਦੇਕਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਵਿਭ੍ਰਮੋ ऽਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੭.੩੦.
ਤੇਰੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਣੀਆਂ ਵਾਂਝੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਕੱਲੇ ਉਸੀ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਭਟਕਣ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਭੂਯਿष੍ਠਂ ਪ੍ਰਜਾ ਰੂਪਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਸਾ ਤਂ ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮਾਸ ਮਹਰ੍षਿਂ ਗੌਤਮਂ ਤਦਾ ।। ੭.੩੦.
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਧਤਰ ਜਣੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਧਰ੍षਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰ ਤ੍ਵਦ੍ਰੂਪੇਣ ਦਿਵੌਕਸਾ । ਨ ਕਾਮਕਾਰਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੭.੩੦.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਚ, ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਕ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਸ਼ੀ, ਮਿਹਰ ਕਰ।
ਅਹਲ੍ਯਯਾ ਤ੍ਵੇਵਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ ਗੌਤਮਃ । ਉਤ੍ਪਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਮਹਾਤੇਜਾ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਮਹਾਰਥਃ ।। ੭.੩੦.
ਅਹਲਿਆ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਗੌਤਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਕ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਧਾ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।'
ਰਾਮੋ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਲੋਕੇ ਵਨਂ ਚਾਪ੍ਯੁਪਯਾਸ੍ਯਤਿ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥੇ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਾਨੁषਵਿਗ੍ਰਹਃ । ਤਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਯਦਾ ਭਦ੍ਰੇ ਤਤਃ ਪੂਤਾ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੩੦.
ਉਹ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੀ ਜਾਵੇਗਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗੀ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਦ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸ ਹਿ ਪਾਵਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਯਦ੍ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਤਿਥ੍ਯਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਮਤ੍ਸਮੀਪਂ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੩੦.
ਉਹੀ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।
ਵਤ੍ਸ੍ਯਸਿ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤਦਾ ਹਿ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਿਰਾਜਗਾਮ ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ।। ੭.੩੦.
ਤਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ। ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਰਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਤਪਸ਼੍ਚਾਚਾਰ ਸੁਮਹਤ੍ਸਾ ਪਤ੍ਨੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ । ਸ਼ਾਪੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾਦ੍ਧਿ ਤਸ੍ਯੇਦਂ ਮੁਨੇਃ ਸਰ੍ਵਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੭.੩੦.
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਾਦੀ ਸੀ; ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਮਹਾਰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਸ੍ਮਰ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਮ੍ । ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਗ੍ਰਹਣਂ ਸ਼ਤ੍ਰੋਰ੍ਯਾਤੋ ਨਾਨ੍ਯੇਨ ਵਾਸਵ ।। ੭.੩੦.
ਹੇ ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਯਾਦ ਕਰ। ਉਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਾਸਵ, ਤੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹੱਥ ਆਇਆ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵੈ ਯਜ ਯਜ੍ਞਂ ਤ੍ਵਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ । ਪਾਵਿਤਸ੍ਤੇਨ ਯਜ੍ਞੇਨ ਯਾਸ੍ਯਸੇ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਤਤਃ ।। ੭.੩੦.
ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਯਜਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰ। ਉਸ ਯਜਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤਵ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨ ਵਿਨष੍ਟੋ ਮਹਾਰਣੇ । ਨੀਤਃ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਆਰ੍ਯਕੇਣ ਮਹੋਦਧੌ ।। ੭.੩੦.
ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਆਦਰਯੋਗ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਯਜ੍ਞਮਿष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਵੈष੍ਣਵਮ੍ । ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਮਾਕ੍ਰਾਮਦਨ੍ਵਸ਼ਾਸਚ੍ਚ ਦੇਵਰਾਟ੍ ।। ੭.੩੦.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਏਤਦਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤੋ ਨਾਮ ਬਲਂ ਯਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਮਯਾ । ਨਿਰ੍ਜਿਤਸ੍ਤੇਨ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ऽਨ੍ਯੇ ਤੁ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ।। ੭.੩੦.
ਇਹ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀ ਕਰੀਏ।
ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਿਤਿ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਦਾ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਨਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤਦਾ ।। ੭.੩੦.
ਅਗਸਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ, 'ਵਾਹ, ਕਿੰਨਾ ਅਜਬ ਹੈ!' ਕਿਹਾ।
ਵਿਭੀषਣਸ੍ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਸ੍ਮਾਰਿਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯਦ੍ਯ ਯਤ੍ਤਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ ।। ੭.੩੦.
ਰਾਮ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਕਿਹਾ, 'ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਅਜਬ ਘਟਨਾਵਾਂ ਯਾਦ ਆ ਗਈਆਂ ਜੋ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵੇਖੀਆਂ।'
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਂ ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਮਃ ਸਤ੍ਯਮੇਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਚ ਮੇ ।। ੭.੩੦.
ਰਾਮ ਨੇ ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਸਭ ਸੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।'
ਏਵਂ ਰਾਮ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਰਾਵਣੋ ਲੋਕਕਣ੍ਟਕਃ । ਸਪੁਤ੍ਰੋ ਯੇਨ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਜਿਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੭.੩੦.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਰਾਵਣ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਸਮੇਤ, ਇੰਦਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਸ੍ਮਯਾਤ੍ਪੁਨਰੇਵ ਹਿ । ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਣਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਗਸ੍ਤ੍ਯਮृषਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੩੧.
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਇਕ ਵਾਰ, ਅਗਸਤ ਮਹਾਰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਭਗਵਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਕ੍ਰੂਰੋ ਯਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਮੇਦਿਨੀਮ੍ । ਪਰ੍ਯਟਤ੍ਕਿਂ ਤਦਾ ਲੋਕਾਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾ ਆਸਨ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ ।। ੭.੩੧.
ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਠੋਰ ਰਾਛਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਸੇਰੇ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ?