ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਵਚਨਂ ਸ਼ੂਰਃ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਸਦਾ ਖਰਃ । ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਕਾਮਰੂਪਾਣਾਂ ਪ੍ਰਭੁਰੇष ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੭.੨੪.
ਉੱਥੇ ਤੇਰਾ ਬਹਾਦਰ ਭਰਾ ਖਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੇਗਾ। ਉਹ ਰਾਖਸਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃ ਸੈਨ੍ਯਮਸ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਹ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਵੀਰ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍ ।। ੭.੨੪.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ—ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਬਲਵਾਨ ਰਾਖਸਾਂ ਨੂੰ।
ਸ ਤੈਃ ਪਰਿਵृਤਸ੍ਸਰ੍ਵੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨੈਃ । ਆਗਚ੍ਛਤ ਖਰਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਦਣ੍ਡਕਾਨਕੁਤੋਭਯਃ ।। ੭.੨੪.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਖਰਾ, ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਹਤਕਣ੍ਟਕਮ੍ । ਸਾ ਚ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਤਤ੍ਰ ਨ੍ਯਵਸਦ੍ਦਣ੍ਡਕਾਵਨੇ ।। ੭.੨੪.
ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਵੀ ਉੱਥੇ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ।
ਸ ਤੁ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਵਨਂ ਘੋਰਂ ਸ੍ਵਰਸ੍ਯ ਤਤ੍ । ਭਗਿਨੀਂ ਚ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਹृष੍ਟਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਤਰੋ ऽਭਵਤ੍ ।। ੭.੨੫.
ਫਿਰ ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਜੰਗਲ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਨਿਕੁਮ੍ਭਿਲਾ ਨਾਮ ਲਙ੍ਕੋਪਵਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਬਲਵਾਨ੍ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸਹਾਨੁਗਃ ।। ੭.੨੫.
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਖਸਾਂ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਲੰਕਾ ਦੇ ਵਧੀਆ ਬਾਗ ਨਿਕੁੰਭਿਲਾ ਵਿਚ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਯੂਪਸ਼ਤਾਕੀਰ੍ਣਂ ਸੌਮ੍ਯਚੈਤ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿष੍ਠਿਤਂ ਯਜ੍ਞਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਨਿਵ ।। ੭.੨੫.
ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੈਂਕੜੇ ਯੱਗ ਸ਼ਿਲਾ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਯੱਗ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਧਰਂ ਕਮਣ੍ਡਲੁਸ਼ਿਖਾਧ੍ਵਜਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਤਤ੍ਰ ਮੇਘਨਾਦਂ ਭਯਾਵਹਮ੍ ।। ੭.੨੫.
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਮੇਘਨਾਦ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ, ਕਾਲੀ ਕੁਰਮਾਈ ਚਮੜੀ ਪਹਿਨਿਆ, ਕਮੰਡਲ ਤੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਸਟਿਕ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਲਙ੍ਕੇਸ਼ਃ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਵਾਥ ਬਾਹੁਭਿਃ । ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਕਿਮਿਦਂ ਵਤ੍ਸ ਵਰ੍ਤਸੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ।। ੭.੨੫.
ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਪੁੱਤ? ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?'
ਉਸ਼ਨਾ ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞਸਮ੍ਪਤ੍ਸਮृਦ੍ਧਯੇ । ਰਾਵਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਮਹਾਤਪਾਃ ।। ੭.੨੫.
ਉਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ ਸੀ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ, ਯਜਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਬੋਲਿਆ।
ਅਹਮਾਖ੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਰਾਜਞ੍ਛ੍ਰੂਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਤਤ੍ । ਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤੇ ਸਪ੍ਤ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਸੁਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਾਃ ।। ੭.੨੫.
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮੋ ऽਸ਼੍ਵਮੇਧਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞੋ ਬਹੁਸੁਵਰ੍ਣਕਃ । ਰਾਜਸੂਯਸ੍ਤਥਾ ਯਜ੍ਞੋ ਗੋਮੇਧੋ ਵੈष੍ਣਵਸ੍ਤਥਾ ।। ੭.੨੫.
ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ, ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਯਜਨ, ਰਾਜਸੂਯ, ਗੋਮੇਧ ਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਯਜਨ ਵੀ।
ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਤੁ ਯਜ੍ਞੇ ਪੁਮ੍ਭਿਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭੇ । ਵਰਾਂਸ੍ਤੇ ਲਬ੍ਧਵਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਸ਼ੁਪਤੇਰਿਹ ।। ੭.੨੫.
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਯਜਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਵਡੇ ਵਰ ਮਿਲੇ ਹਨ।
ਕਾਮਗਂ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਂ ਦਿਵ੍ਯਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਚਰਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਮਾਯਾਂ ਚ ਤਾਮਸੀਂ ਨਾਮ ਯਯਾ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਮਃ ।। ੭.੨੫.
ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਦਿਵਿਆ ਰਥ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ 'ਤਾਮਸੀ ਮਾਇਆ' ਨਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਯਾ ਕਿਲ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਮਾਯਯਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰ । ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਯਾ ਗਤਿਃ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਨਹਿ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ।। ੭.੨੫.
ਇਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਨਾਲ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਅਸੁਰ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਾਵਿषੁਧੀ ਬਾਣੈਸ਼੍ਚਾਪਂ ਚਾਪਿ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯਮ੍ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਬਲਵਦ੍ਰਾਜਞ੍ਛਤ੍ਰੁਵਿਧ੍ਵਂਸਨਂ ਰਣੇ ।। ੭.੨੫.
ਅਖੂਤ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਕਵਚ, ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਧਨੁਸ਼, ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਤਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਰਾਂਲ੍ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ऽਯਂ ਦਸ਼ਾਨਨ । ਅਦ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸਮਾਪ੍ਤੌ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ਸ੍ਥਿਤੋ ਹ੍ਯਹਮ੍ ।। ੭.੨੫.
ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਰ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ, ਦਸ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਅੱਜ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ऽਬ੍ਰਵੀਦृਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਨ ਸ਼ੋਭਨਮਿਦਂ ਕृਤਮ੍ । ਪੂਜਿਤਾਃ ਸ਼ਤ੍ਰਵੋ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰਿਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ ।। ੭.੨੫.
ਫਿਰ ਦਸ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਏਹੀਦਾਨੀਂ ਕृਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸੁਕृਤਂ ਤਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਆਗਚ੍ਛ ਸੌਮ੍ਯ ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਸ੍ਵਮੇਵ ਭਵਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ।। ੭.੨੫.
'ਹੁਣ ਆ ਜਾ, ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਆ, ਪਿਆਰੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚੱਲੀਏ।'
ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃ ਸਪੁਤ੍ਰਃ ਸਵਿਭੀषਣਃ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ऽਵਤਾਰਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਬਾष੍ਪਗਦ੍ਗਦਾਃ ।। ੭.੨੫.
ਫਿਰ ਦਸ-ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਾਂ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਸਮੇਤ, ਜਦ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਾਰਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਸੀ।
ਲਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯੋ ਰਤ੍ਨਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਦਾਨਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਤਾਸੁ ਮਤਿਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਤ੍ਮਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੨੫.
ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨ-ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਈਦृਸ਼ੈਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮਾਚਾਰੈਰ੍ਯਸ਼ੋਰ੍ਥਕੁਲਨਾਸ਼ਨੈਃ । ਧਰ੍षਣਂ ਜ੍ਞਾਤਿਨਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਮਤੇਨ ਵਿਚੇष੍ਟਸੇ ।। ੭.੨੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਤੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਤੀਂਸ੍ਤਾਨ੍ਧਰ੍षਯਿਤ੍ਵੇਮਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ऽ ऽਨੀਤਾ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾਃ । ਤ੍ਵਾਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਧੁਨਾ ਰਾਜਨ੍ਕੁਮ੍ਭੀਨਸੀ ਹृਤਾ ।। ੭.੨੫.
ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ ਲਿਆਇਆ ਹੈਂ; ਪਰ, ਰਾਜਾ, ਕੂੰਭੀਨਸੀ ਨੂੰ ਮਧੂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ।
ਰਾਵਣਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਾਵਗਚ੍ਛਾਮਿ ਕਿਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ । ਕੋ ऽਯਂ ਯਸ੍ਤੁ ਤ੍ਵਯਾ ऽ ऽਖ੍ਯਾਤੋ ਮਧੁਰਿਤ੍ਯੇਵ ਨਾਮਤਃ ।। ੭.੨੫.
ਰਾਵਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ—ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਮਧੂ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਤੂੰ ਨਾਮ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?'
ਵਿਭੀषਣਸ੍ਤੁ ਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ ਫਲਮਾਗਤਮ੍ ।। ੭.੨੫.
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, 'ਇਸ ਪਾਪੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ।'
ਮਾਤਾਮਹਸ੍ਯ ਯੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸੁਮਾਲਿਨਃ । ਮਾਲ੍ਯਵਾਨਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਵृਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ।। ੭.੨੫.
ਸਾਡੇ ਮਾਤਾ-ਮਹਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਸੁਮਾਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਮਾਲ੍ਯਵਾਨ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਹੈ।
ਪਿਤਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਜਨਨ੍ਯਾ ਨੋ ਹ੍ਯਸ੍ਮਾਕਂ ਚਾਰ੍ਯਕੋ ऽਭਵਤ੍ । ਤਸ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭੀਨਸੀ ਨਾਮ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਦੁਹਿਤਾ ऽਭਵਤ੍ ।। ੭.੨੫.
ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁੰਭੀਨਸੀ ਸੀ।
ਮਾਤृष੍ਵਸੁਰਥਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸਾ ਚ ਕਨ੍ਯਾ ऽਨਲੋਦ੍ਭਵਾ । ਭਵਤ੍ਯਸ੍ਮਾਕਮੇਵੈषਾ ਭ੍ਰਾਤृਣਾਂ ਧਰ੍ਮਤਃ ਸ੍ਵਸਾ ।। ੭.੨੫.
ਉਹ ਸਾਡੀ ਮਾਤਾ-ਮਾਸੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ। ਭਰਾ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਸਾਡੀ ਭੈਣ ਹੈ।
ਸਾ ਹृਤਾ, ਮਧੁਨਾ ਰਾਜਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ ਬਲੀਯਸਾ । ਯਜ੍ਞਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਪੁਤ੍ਰੇ ਤੁ ਮਯਿ ਚਾਨ੍ਤਰ੍ਜਲੋषਿਤੇ ।। ੭.੨੫.
ਮਧੂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨਿਦ੍ਰਾਮਨੁਭਵਤ੍ਯਥ । ਨਿਹਤ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨਮਾਤ੍ਯਾਨਿਹ ਸਮ੍ਮਤਾਨ੍ ।। ੭.੨੫.
ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦੋਂ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮਧੂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਤੇ ਮੰਨੇ ਹੋਏ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।