ਤਨ੍ਨ ਖਲ੍ਵੇष ਤੇ ਸੌਮ੍ਯ ਪਾਤ੍ਯੋ ਰਾਵਣਮੂਰ੍ਧਨਿ । ਨਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਪਤਿਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਜੀਵਤਿ ।। ੭.੨੨.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੱਜਣੋ, ਇਹ ਛੜੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈ ਸਕਦੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਥੱਲੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੀ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਯਦਿ ਹ੍ਯਨ੍ਮਿਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਨ ਮ੍ਰਿਯੇਤੈष ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਵਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤਦਾਪ੍ਯੁਭਯਤੋ ऽਨृਤਮ੍ ।। ੭.੨੨.
ਜੇ ਇਹ ਛੜੀ ਪੈਣ 'ਤੇ ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕਹਿਆ ਝੂਠ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਯ ਲਙ੍ਕੇਸ਼ਂ ਦ੍ਦਣ੍ਡਮੇਤਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਮ੍ । ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਮਾਂ ਕੁਰੁष੍ਵਾਦ੍ਯ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਦ੍ਯਵੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ।। ੭.੨੨.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਇਹ ਉਠਾਈ ਹੋਈ ਛੜੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੋ, ਤੇ ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਯਮਸ੍ਤਦਾ । ਏष ਵ੍ਯਾਵਰ੍ਤਿਤੋ ਦਣ੍ਡਃ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਰ੍ਹਿ ਨੋ ਭਵਾਨ੍ ।। ੭.੨੨.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਯਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਹ ਛੜੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ।'
ਕਿਂ ਨ੍ਵਿਦਾਨੀਂ ਮਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਰਣਗਤੇਨ ਹਿ । ਨ ਮਯਾ ਯਦ੍ਯਯਂ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਹਨ੍ਤੁਂ ਵਰਪੁਰਸ੍ਕृਤਃ ।। ੭.੨੨.
ਹੁਣ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਜੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਏष ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰਥਃ ਸਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ ।। ੭.੨੨.
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੁ ਤਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਨਃ । ਆਰੁਹ੍ਯ ਪੁष੍ਪਕਂ ਭੂਯੋ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਯਮਸਾਦਨਾਤ੍ ।। ੭.੨੨.
ਪਰ ਰਾਵਣ, ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ ਤੁ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੋਗਮੈਃ । ਜਗਾਮ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਹृष੍ਟੋ ਨਾਰਦਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ।। ੭.੨੨.
ਫਿਰ ਵੈਵਸਵਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਹਾਂਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਵੀ।
ਤਤੋ ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਯਮਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਪੁਙ੍ਗਵਮ੍ । ਰਾਵਣਸ੍ਤੁ ਰਣਸ਼੍ਲਾਘੀ ਸ੍ਵਸਹਾਯਾਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ ।। ੭.੨੩.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਯਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤੋ ਰੁਧਿਰਸਿਕ੍ਤਾਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਹਾਰੈਰ੍ਜਰ੍ਜਰੀਕृਤਮ੍ । ਰਾਵਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯष੍ਟਵਤ੍ ਸਮੁਪਾਗਮਨ੍ ।। ੭.੨੩.
ਫਿਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ।
ਜਯੇਨ ਵਰ੍ਧਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਮਾਰੀਚਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤਤਃ । ਪੁष੍ਪਕਂ ਭੇਜਿਰੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਿਤਾ ਰਾਵਣੇਨ ਤੁ ।। ੭.੨੩.
ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ 'ਤੇ ਵਧਾਈ ਦੇ ਕੇ, ਮਾਰੀਚ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਰਸਾਤਲਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਪਯਸਾਂ ਨਿਧਿਮ੍ । ਦੈਤ੍ਯੋਰਗਗਣਾਧ੍ਯੁष੍ਟਂ ਵਰੁਣੇਨ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।। ੭.੨੩.
ਫਿਰ, ਰਸਾਤਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੈਤ ਤੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਾਰੁਣ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤੁ ਭੋਗਵਤੀਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪੁਰੀਂ ਵਾਸੁਕਿਪਾਲਿਤਾਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਨਾਗਾਨ੍ਵਸ਼ੇ ਹृष੍ਟੋ ਯਯੌ ਮਣਿਮਯੀਂ ਪੁਰੀਮ੍ ।। ੭.੨੩.
ਉਹ ਭੋਗਵਤੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਵਾਸੁਕੀ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਥੇ ਗਿਆ; ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੈਤ੍ਯਾ ਲਬ੍ਧਵਰਾ ਵਸਨ੍ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਤਾਨ੍ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸਮੁਪਾਹ੍ਵਯਤ੍ ।। ੭.੨੩.
ਉਥੇ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਦੈਤ, ਜੋ ਵਰ ਪਾ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ।
ਤੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਦੈਤੇਯਾ ਬਲਸ਼ਾਲਿਨਃ । ਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦਾਃ ।। ੭.੨੩.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੈਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ 'ਚ ਮਸਤ ਹੋਏ ਹੋਏ।
ਸ਼ੂਲੈਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੈਃ ਕੁਲਿਸ਼ੈਃ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ਾਸਿਪਰਸ਼੍ਵਧੈਃ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਬਿਭਿਦੁਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਦਾਨਵਾਸ੍ਤਥਾ ।। ੭.੨੩.
ਭਾਲਿਆਂ, ਤ੍ਰਿਸੂਲਾਂ, ਵਜਰਾਂ, ਪੱਟੀਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਕੁਹਾਡੀਆਂ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਦਾਨਵ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਤੇषਾਂ ਤੁ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਸਾਗ੍ਰਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰੋ ਗਤਃ । ਨ ਚਾਨ੍ਯਤਰਯੋਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਜਯੋ ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਯੋ ऽਪਿ ਵਾ ।। ੭.੨੩.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਨਾ ਹੀ ਨਾਸ।
ਤਤਃ ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਗਤਿਰਵ੍ਯਯਃ । ਆਜਗਾਮ ਦ੍ਰੁਤਂ ਦੇਵੋ ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੭.੨੩.
ਫਿਰ, ਪਿਤਾਮਹ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਟੱਲ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਨਾਂ ਤੁ ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਰਣਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ । ਵृਦ੍ਧਃ ਪਿਤਾਮਹੋ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਵਿਦਿਤਾਰ੍ਥਵਤ੍ ।। ੭.੨੩.
ਉਮਰਦراز ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਰੋਕ ਲਈ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨਹ੍ਯਯਂ ਰਾਵਣੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਜੇਤੁਂ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ । ਨ ਭਵਨ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਨੇਤੁਮਪਿ ਸਾਮਰਦਾਨਵੈਃ ।। ੭.੨੩.
ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਸੁਰ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ, ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਯ ਸਖਿਤ੍ਵਂ ਚ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸਹ ਰੋਚਤੇ । ਅਵਿਭਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਃ ਸੁਹृਦਾਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.੨੩.
ਤੁਹਾਡਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤਤੋ ऽਗ੍ਨਿਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਂ ਸਖ੍ਯਂ ਕृਤਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਵਣਃ । ਨਿਵਾਤਕਵਚੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਭਵਤ੍ਤਦਾ ।। ੭.੨੩.
ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਗਵਾਹ ਕਰਕੇ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਅਰ੍ਥਤਸ੍ਤੈਰ੍ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਮਥੋषਿਤਃ । ਸ੍ਵਪੁਰਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦਸ਼ਾਨਨਃ ।। ੭.੨੩.
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਰਹਿਆ, ਤੇ ਦਸ਼ਾਨਨ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲੈ ਕੇ।
ਤਤੋਪਧਾਰ੍ਯ ਮਾਯਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮੇਕਂ ਸਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ । ਸਲਿਲੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰਾਨ੍ਵੇषੀ ਭ੍ਰਮਤਿ ਸ੍ਮ ਰਸਾਤਲਮ੍ ।। ੭.੨੩.
ਫਿਰ, ਸੌ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤੋ ऽਸ਼੍ਮਨਗਰਂ ਨਾਮ ਕਾਲਕੇਯੈਰਧਿष੍ਠਿਤਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕਾਲਕੇਯਾਂਸ਼੍ਚ ਹਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਬਲੋਤ੍ਕਟਾਨ੍ ।। ੭.੨੩.
ਉਹ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਲਕੇਯਾ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਾਲਕੇਯਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਰ੍ਤਾਰਮਸਿਨਾ ਪ੍ਰਾਚ੍ਛਿਨਤ੍ਤਦਾ । ਸ਼੍ਯਾਲਂ ਚ ਬਲਵਨ੍ਤਂ ਚ ਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਜਿਹ੍ਵਂ ਬਲੋਤ੍ਕਟਮ੍ । ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਸਂਲਿਹਨ੍ਤਂ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਸਮਰੇ ਤਥਾ ।। ੭.੨੩.
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਲਾ ਵਿਦਯੁੱਜਿਹਵਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਜੀਭ ਨਾਲ ਚਾਟ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਂ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਜਘ੍ਨੇ ਦੈਤ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚਤੁਃਸ਼ਤਮ੍ ।। ੭.੨੩.
ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਚਾਰ ਸੌ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰਮੇਘਾਭਂ ਕੈਲਾਸਮਿਵ ਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ । ਵਰੁਣਸ੍ਯਾਲਯਂ ਦਿਵ੍ਯਮਪਸ਼੍ਯਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ ।। ੭.੨੩.
ਫਿਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਵਰੁਣ ਦਾ ਦਿਵਿਆ ਘਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਪਾਂਡੂ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤੀਂ ਚ ਪਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਰਭਿਂ ਗਾਮਵਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਯਸ੍ਯਾਃ ਪਯੋਭਿਨਿष੍ਯਨ੍ਦਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦੋ ਨਾਮ ਸਾਗਰਃ ।। ੭.੨੩.
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੁਰਭੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਖੜੀ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੁੱਧ ਵਗਾ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਵਹਾਅ ਤੋਂ 'ਕਸ਼ੀਰੋਦ' ਸਮੁੰਦਰ ਬਣਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਵਣਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗੋਵृषੇਨ੍ਦ੍ਰਵਰਾਰਣਿਮ੍ । ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਸ਼ੀਤਰਸ਼੍ਮਿਰ੍ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ ।। ੭.੨੩.
ਉਥੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਅਜੋਕੇ ਚਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵੇਖੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਠੰਢੀ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਤ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।