ਤਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਤਰੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਮਭਾषਤ । ਮੁਞ੍ਚ ਮਾਂ ਸਮਰੇ ਯਾਵਦ੍ਧਨ੍ਮੀਮਂ ਪਾਪਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ । ਨੈषਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਭਵੇਦਦ੍ਯ ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਹਿ ਨਿਸਰ੍ਗਤਃ ।। ੭.੨੨.
ਫਿਰ, ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵੈਵਸਵਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਛੱਡ ਦੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਮੰਦ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਾਂ; ਅੱਜ ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਹੱਦ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।'
ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਨਮੁਚਿਃ ਸ਼ਮ੍ਬਰਸ੍ਤਥਾ । ਵਿਸਨ੍ਧਿਰ੍ਧੂਮਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਬਲਿਰ੍ਵੈਰੋਚਨੋ ऽਪਿ ਚ ।। ੭.੨੨.
ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ, ਮਹਾਨ ਨਾਮੁਚੀ, ਸ਼ੰਬਰ, ਵਿਸੰਧੀ, ਧੂਮਕੇਤੂ ਤੇ ਵੈਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲੀ,
ਦਮ੍ਭੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਮਹਾਰਾਜੋ ਵृਤ੍ਰੋ ਬਾਣਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਰਾਜਰ੍षਯਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਮਹੋਰਗਾਃ ।। ੭.੨੨.
ਦੰਭੂ, ਵੱਡਾ ਦੈਤ ਰਾਜਾ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ, ਬਾਣਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ—all ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ऋषਯਃ ਪਨ੍ਨਗਾ ਦੈਤ੍ਯਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ । ਯੁਗਾਨ੍ਤਪਰਿਵਰ੍ਤੇ ਚ ਪृਥਿਵੀ ਸਮਹਾਰ੍ਣਵਾ ।। ੭.੨੨.
ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸੱਪ, ਦੈਤ, ਯਕਸ਼, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਤੇ ਯੁਗ ਦੇ ਮੋੜ 'ਤੇ ਧਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ—all ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਨੀਤਾ ਮਹਾਰਾਜ ਸਪਰ੍ਵਤਸਰਿਦ੍ਦ੍ਰੁਮਾ । ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵੋ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਦੁਰਾਸਦਾਃ ।। ੭.੨੨.
ਇਹ ਸਭ, ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਪਹਾੜਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਜੀਵ ਹਨ।
ਵਿਨਿਪਨ੍ਨਾ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾਃ ਕਿਮੁਤਾਯਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ।। ੭.੨੨.
ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ—ਫਿਰ ਇਸ ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ?
ਮੁਞ੍ਚਂ ਮਾਂ ਸਾਧੁ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਯਾਵਦੇਨਂ ਨਿਹਨ੍ਮ੍ਯਹਮ੍ । ਨਹਿ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਯਾ ਦृष੍ਟੋ ਬਲਵਾਨਪਿ ਜੀਵਤਿ ।। ੭.੨੨.
ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਾਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਣ, ਬਚਦੇ ਨਹੀਂ।
ਬਲਂ ਮਮ ਨ ਖਲ੍ਵੇਤਨ੍ਮਰ੍ਯਾਦੈषਾ ਨਿਸਰ੍ਗਤਃ । ਸ ਦृष੍ਟੋ ਨ ਮਯਾ ਕਾਲਂ ਮੁਹੁਰ੍ਤਮਾਪਿ ਜੀਵਤਿ ।। ੭.੨੨.
ਇਹ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਯਮ ਹੈ; ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ।
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਤ੍ਰ ਤਂ ਮੁਤ੍ਯੁਂ ਤ੍ਵਂ ਤਿष੍ਠੈਨਂ ਨਿਹਨ੍ਮ੍ਯਹਮ੍ ।। ੭.੨੨.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਰੁਕ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।'
ਤਤਃ ਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਕਾਲਦਣ੍ਡਮਮੋਘਂ ਤੁ ਤੋਲਯਾਮਾਸ ਪਾਣਿਨਾ ।। ੭.੨੨.
ਫਿਰ ਵੈਵਸਵਤ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਾਲ ਦਾ ਅਟੱਲ ਦੰਡ ਚੁਕ ਲਿਆ।
ਯਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਨਿਖਿਲਾ ਕਾਲਪਾਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ । ਪਾਵਕਾਸ਼ਨਿਸਙ੍ਕਾਸ਼ੋ ਮੁਦ੍ਗਰੋ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੭.੨੨.
ਉਸਦੇ ਪਾਸੇ ਕਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫੰਦੇ ਲਾਈ ਹੋਏ ਸਨ; ਅੱਗ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਗਦਾ, ਸਰੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਯਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਪਕਰ੍षਤਿ । ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪਾਤ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਵਾ ਪੁਨਃ ।। ੭.੨੨.
ਉਸਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ ਜਾਂ ਵੱਜੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇ?
ਸ ਜ੍ਵਾਲਾਪਰਿਵਾਰਸ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਦਹਨ੍ਨਿਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ । ਤੇਨ ਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਬਲਵਤਾ ਮਹਾਪ੍ਰਹਰਣੋ ऽਸ੍ਫੁਰਤ੍ ।। ੭.੨੨.
ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ, ਵੱਡਾ ਵੈਰੀ ਕੰਬ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਵਿਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਰਣਾਜਿਰੇ । ਸੁਰਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡੋਦ੍ਯਤਂ ਯਮਮ੍ ।। ੭.੨੨.
ਫਿਰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਭ ਡਰ ਕੇ ਉਥੋਂ ਭੱਜ ਗਏ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਹਿਲ ਗਏ ਜਦੋਂ ਯਮ ਨੇ ਦੰਡ ਚੁਕਿਆ ਵੇਖਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਹਰ੍ਤੁਕਾਮੇ ਤੁ ਯਮੇ ਦਣ੍ਡੇਨ ਰਾਵਣਮ੍ । ਯਮਂ ਪਿਤਾਮਹਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੨੨.
ਜਦੋਂ ਯਮ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੰਡ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਯਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਹਾਬਾਹੋ ਨ ਖਲ੍ਵਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮ । ਨ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਤੇਨ ਦਣ੍ਡੇਨੈਵ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ।। ੭.੨੨.
ਵੈਵਸਵਤ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਰਾਤ ਦਾ ਜੀਵ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਉਸ ਦੰਡ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ।
ਵਰਃ ਖਲੁ ਮਯੈਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਪੁਙ੍ਗਵ । ਸ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਨृਤਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਯਨ੍ਮਯਾ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਵਚਃ ।। ੭.੨੨.
ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵਣ, ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਝੂਠਾ ਨਾ ਕਰ।
ਯੋ ਹਿ ਮਾਮਨृਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦੇਵੋ ਵਾ ਮਾਨੁषੋ ऽਪਿ ਵਾ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਨृਤਂ ਤੇਨ ਕृਤਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.੨੨.
ਜੇ ਕੋਈ, ਚਾਹੇ ਦੇਵ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨ ਵਿਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤੋ ऽਯਂ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਂ ਪ੍ਰਿਯਾਪ੍ਰਿਯੇ । ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਂਹਰਤੇ ਰੌਦ੍ਰੋ ਲੋਕਤ੍ਰਯਭਯਾਵਹਃ ।। ੭.੨੨.
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਦੰਡ, ਦੋਸਤ ਤੇ ਵੈਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਮੋਘੋ ਹ੍ਯੇष ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਮਿਤਪ੍ਰਭਃ । ਕਾਲਦਣ੍ਡੋ ਮਯਾ ਸृष੍ਟਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮृਤ੍ਯੁਪੁਰਸ੍ਕृਤਃ ।। ੭.੨੨.
ਇਹ ਕਾਲ ਦਾ ਦੰਡ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਣਮਾਪ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਤਨ੍ਨ ਖਲ੍ਵੇष ਤੇ ਸੌਮ੍ਯ ਪਾਤ੍ਯੋ ਰਾਵਣਮੂਰ੍ਧਨਿ । ਨਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਪਤਿਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਜੀਵਤਿ ।। ੭.੨੨.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੱਜਣੋ, ਇਹ ਛੜੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈ ਸਕਦੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਥੱਲੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੀ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਯਦਿ ਹ੍ਯਨ੍ਮਿਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਨ ਮ੍ਰਿਯੇਤੈष ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਵਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤਦਾਪ੍ਯੁਭਯਤੋ ऽਨृਤਮ੍ ।। ੭.੨੨.
ਜੇ ਇਹ ਛੜੀ ਪੈਣ 'ਤੇ ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕਹਿਆ ਝੂਠ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਯ ਲਙ੍ਕੇਸ਼ਂ ਦ੍ਦਣ੍ਡਮੇਤਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਮ੍ । ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਮਾਂ ਕੁਰੁष੍ਵਾਦ੍ਯ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਦ੍ਯਵੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ।। ੭.੨੨.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਇਹ ਉਠਾਈ ਹੋਈ ਛੜੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੋ, ਤੇ ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਯਮਸ੍ਤਦਾ । ਏष ਵ੍ਯਾਵਰ੍ਤਿਤੋ ਦਣ੍ਡਃ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਰ੍ਹਿ ਨੋ ਭਵਾਨ੍ ।। ੭.੨੨.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਯਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਹ ਛੜੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ।'
ਕਿਂ ਨ੍ਵਿਦਾਨੀਂ ਮਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਰਣਗਤੇਨ ਹਿ । ਨ ਮਯਾ ਯਦ੍ਯਯਂ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਹਨ੍ਤੁਂ ਵਰਪੁਰਸ੍ਕृਤਃ ।। ੭.੨੨.
ਹੁਣ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਜੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਏष ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰਥਃ ਸਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ ।। ੭.੨੨.
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੁ ਤਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਨਃ । ਆਰੁਹ੍ਯ ਪੁष੍ਪਕਂ ਭੂਯੋ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਯਮਸਾਦਨਾਤ੍ ।। ੭.੨੨.
ਪਰ ਰਾਵਣ, ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ ਤੁ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੋਗਮੈਃ । ਜਗਾਮ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਹृष੍ਟੋ ਨਾਰਦਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ।। ੭.੨੨.
ਫਿਰ ਵੈਵਸਵਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਹਾਂਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਵੀ।
ਤਤੋ ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਯਮਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਪੁਙ੍ਗਵਮ੍ । ਰਾਵਣਸ੍ਤੁ ਰਣਸ਼੍ਲਾਘੀ ਸ੍ਵਸਹਾਯਾਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ ।। ੭.੨੩.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਯਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤੋ ਰੁਧਿਰਸਿਕ੍ਤਾਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਹਾਰੈਰ੍ਜਰ੍ਜਰੀਕृਤਮ੍ । ਰਾਵਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯष੍ਟਵਤ੍ ਸਮੁਪਾਗਮਨ੍ ।। ੭.੨੩.
ਫਿਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ।