ਕੇਨ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਭਵੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਰੀਡਤਿ ਰਾਜਵਤ੍ । ਵਿਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਂ ਨ ਜਾਨੀਤੇ ਭਯਸ੍ਥਾਨਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਭਵੋ ਇੱਥੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਈ ਹੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਮ ਭੁਜਾਨ੍ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤੇ । ਤੋਲਯਾਮਾਸ ਤਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ ਸ਼ੈਲਂ ਸਮਕਮ੍ਪਤ ।। ੭.੧੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਓਹਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਲੱਗਾ; ਪਹਾੜ ਕੰਬ ਗਿਆ।
ਚਾਲਨਾਤ੍ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯੈਵ ਗਣਾ ਦੇਵਸ੍ਯ ਕਮ੍ਪਿਤਾਃ । ਚਚਾਲ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਚਾਪਿ ਤਦਾ ऽ ऽਸ਼੍ਲਿष੍ਟਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਪਹਾੜ ਦੇ ਹਿਲਣ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਗਣ ਵੀ ਡੋਲ ਗਏ; ਪਾਰਵਤੀ, ਜੋ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਜਫ਼ੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੰਬ ਗਈ।
ਤਤੋ ਰਾਮ ਮਹਾਦਵੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋ ਹਰਃ । ਪਾਦਾਙ੍ਗੁष੍ਠੇਨ ਤਂ ਸ਼ੈਲਂ ਪੀਡਯਾਮਾਸ ਲੀਲਯਾ ।। ੭.੧੬.
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਹਰਾ ਨੇ, ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪੀਡਿਤਾਸ੍ਤੁ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯਾਧੋਗਤਾ ਭੁਜਾਃ । ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਸ਼੍ਚਾਭਵਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਚਿਵਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ ।। ੭.੧੬.
ਪਹਾੜ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਬ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਉਥੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਤੇਨ ਰੋषਾਚ੍ਚ ਭੁਜਾਨਾਂ ਪੀਡਨਾਤ੍ਤਦਾ । ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿਰਾਵਃ ਸਹਸਾ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਯੇਨ ਕਮ੍ਪਿਤਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ, ਐਸਾ ਗੂੰਜਾ ਪਾਇਆ ਕਿ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਕੰਬ ਗਏ।
ਮੇਨਿਰੇ ਵਜ੍ਰਨਿष੍ਪੇषਂ ਤਸ੍ਯਾਮਾਤ੍ਯਾ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਤਦਾ ਵਰ੍ਤ੍ਮਸ੍ਥਚਲਿਤਾ ਦੇਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ ।। ੭.੧੬.
ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਸਮਝੇ ਕਿ ਇਹ ਵਜਰ ਦੀ ਕੁਟਾਈ ਹੈ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਆਗੂ ਹੋਏ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਡੋਲ ਗਏ।
ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਸ਼੍ਚਲਿਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਰ੍ਵਤਾਃ । ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।। ੭.੧੬.
ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਉਥਲੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਪਹਾੜ ਕੰਬ ਪਏ; ਯਕਸ਼, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਸਿੱਧ ਵੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?'
ਅਥ ਤੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤਮਥਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਤੋषਯਸ੍ਵ ਮਹਾਦੇਵਂ ਨੀਲਕਣ੍ਠਮੁਮਾਪਤਿਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਉਮਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੀਲਕੰਠ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰ।'
ਤਮृਤੇ ਸ਼ਰਣਂ ਨਾਨ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮੋ ऽਤ੍ਰ ਦਸ਼ਾਨਨ । ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਃ ਪ੍ਰਣਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜ ।। ੭.੧੬.
ਦਸਸੀਰ ਵਾਲੇ, ਇੱਥੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ; ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ।
ਕृਪਾਲੁਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਤੇ ਵਿਧਾਸ੍ਯਤਿ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾਮਾਤ੍ਯੈਸ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਵृषਭਧ੍ਵਜਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਸ਼ੰਕਰ ਦਇਆਲੂ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਰਾਜੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇਗਾ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
ਸਾਮਭਿਰ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ ਦਸ਼ਾਨਨਃ । ਸਂਵਤ੍ਸਰਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਰੁਦਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਸੋ ਗਤਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਦਸਸੀਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਜਨਾਂ ਤੇ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੇ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤੋ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸ਼ੈਲਾਗ੍ਰੇ ਵਿष੍ਠਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਸ੍ਯ ਭੁਜਾਨ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਾਹ ਵਾਕ੍ਯਂ ਦਸ਼ਾਨਨਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਰਾਜੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਦਸਸੀਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਪ੍ਰੀਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਤਵ ਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ੌਣ੍ਡਾਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਸ਼ਾਨਨ । ਸ਼ੈਲਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਯੋ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਵਃ ਸੁਦਾਰੁਣਃ ।। ੭.੧੬.
ਦਸਸੀਰ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ੌਰ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜਦ ਤੂੰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਰੌਰ ਤੂੰ ਕੱਢਿਆ—
ਯਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਤ੍ਰਯਂ ਚੈਤਦ੍ਰਾਵਿਤਂ ਭਯਮਾਗਤਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਾਵਣੋ ਨਾਮ ਨਾਮ੍ਨਾ ਰਾਜਨ੍ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੧੬.
ਉਸ ਰੌਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ 'ਰਾਵਣ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਦੇਵਤਾ ਮਾਨੁषਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਜਗਤੀਤਲੇ । ਏਵਂ ਤ੍ਵਾਮਭਿਧਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਵਣਂ ਲੋਕਰਾਵਣਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ 'ਰਾਵਣ', ਜਗਤ ਨੂੰ ਰੁਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਕਹੇਣਗੇ।
ਗਚ੍ਛ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯ ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਂ ਪਥਾ ਯੇਨ ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਸਿ । ਮਯਾ ਚੈਵਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪ ਗਮ੍ਯਤਾਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਪੌਲਸਤਿਆ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਹੁਣ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਜਿਸ ਰਾਹ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਸ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ; ਮੇਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਤੂੰ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਲਙ੍ਕੇਸ਼ਃ ਸ਼ਮ੍ਭੁਨਾ ਸ੍ਵਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਪ੍ਰੀਤੋ ਯਦਿ ਮਹਾਦੇਵ ਵਰਂ ਮੇ ਦੇਹਿ ਯਾਚਤਃ ।। ੭.੧੬.
ਸ਼ੰਭੂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪ ਕਿਹਾ, 'ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜੀ ਹੋ, ਮਹਾਦੇਵ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਵਰ ਦਿਓ।'
ਅਵਧ੍ਯਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਦਾਨਵੈਃ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਗੁਹ੍ਯਕੈਰ੍ਨਾਗੈਰ੍ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਬਲਵਤ੍ਤਰਾਃ ।। ੭.੧੬.
ਮੈਂ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਦਾਨਵ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੁਹ੍ਯਕ, ਨਾਗ ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਵਧਤਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਮਾਨੁषਾਨ੍ਨ ਗਣੇ ਦੇਵ ਸ੍ਵਲ੍ਪਾਸ੍ਤੇ ਮਮ ਸਮ੍ਮਤਾਃ । ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਸ਼੍ਚ ਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਨ੍ਤਕ ।। ੭.੧੬.
ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਚਾਯੁषਃ ਸ਼ੇषਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਚ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਰਾਵਣੇਨ ਸ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ।। ੭.੧੬.
ਹੁਣ ਜੋ ਉਮਰ ਦੀ ਕਮੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ; ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ—
ਦਦੌ ਖਡ੍ਗਂ ਮਹਾਦੀਪ੍ਤਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਹਾਸਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਆਯੁषਸ਼੍ਚਾਵਸ਼ੇषਂ ਚ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਭੂਤਪਤਿਸ੍ਤਦਾ ।। ੭.੧੬.
ਉਸ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਾ ਤਲਵਾਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦਰਹਾਸ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੀ ਬਾਕੀ ਕਮੀ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਦਿੱਤੀ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵੋਵਾਚ ਤਤਃ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਨਾਵਜ੍ਞੇਯਮਿਦਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਅਵਜ੍ਞਾਤਂ ਯਦਿ ਹਿ ਤੇ ਮਾਮੇਵੈष੍ਯਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.੧੬.
ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਸ ਦੀ ਤੂ ਬੇਅਦਬੀ ਨਾ ਕਰ; ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਏਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੇਣੈਵ ਕृਤਨਾਮਾ ਸ ਰਾਵਣਃ । ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਮਹਾਦੇਵਮਾਰੁਰੋਹਾਥ ਪੁष੍ਪਕਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਪ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ; ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਮਹੀਤਲੇ ਰਾਮ ਪਰ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤ ਰਾਵਣਃ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ऺਿਤ੍ਰਯਾਨ੍ਸੁਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾਨ੍ਬਾਧਮਾਨ ਇਤਸ੍ਤਤਃ ।। ੭.੧੬.
ਫਿਰ, ਰਾਮਾ, ਰਾਵਣ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਤਾਕਤਵਰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਦਾ ਗਿਆ।
ਕੇਚਿਤ੍ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਃ ਸ਼ੂਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ऺਿਤ੍ਰਯਾ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦਾਃ । ਤਚ੍ਛਾਸਨਮਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੋ ਵਿਨੇਸ਼ੁਃ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਾਃ ।। ੭.੧੬.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਚਮਕਦੇ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਅਪਰੇ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਜਾਨਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸਮ੍ਮਤਾਃ । ਜਿਤਾਃ ਸ੍ਮ ਇਤ੍ਯਭਾषਨ੍ਤ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਬਲਦਰ੍ਪਿਤਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਕਈ ਹੋਰ, ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਅਜਿੱਤਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਅਹੰਕਾਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਅਸੀਂ ਹਾਰ ਗਏ ਹਾਂ।'
ਅਥ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵਿਚਰਨ੍ਸ ਮਹੀਤਲੇ । ਹਿਮਵਦ੍ਵਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪਰਿਚਕ੍ਰਾਮ ਰਾਵਣਃ ।। ੭.੧੭.
ਫਿਰ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ाली ਰਾਵਣ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਹਿਮਾਵਤ ਦਾ ਜੰਗਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਚਰਣ ਲੱਗਾ।
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ ਵੈ ਕਨ੍ਯਾਂ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਜਟਾਧਰਾਮ੍ । ਆਰ੍षੇਣ ਵਿਧਿਨਾ ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਦੀਪ੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਦੇਵਤਾਮਿਵ ।। ੭.੧੭.
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਾਲੀ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਅਤੇ ਜਟਾ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਤਾਂ ਸੁਮਹਾਵ੍ਰਤਾਮ੍ । ਕਾਮਮੋਹਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਵ ।। ੭.੧੭.
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਤਪ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਤੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।