ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਯਕ੍ਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਗਦਯਾਭਿਹਤੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਨ ਚ ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਿਤਃ ।। ੭.੧੫.
ਫਿਰ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਗਦਾ ਨਾਲ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਿਲਿਆ ਨਹੀਂ।
ਤਤਸ੍ਤੌ ਰਾਮ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤੌ ਤਦਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਮਹਾਮृਧੇ । ਨ ਵਿਹ੍ਵਲੌ ਨ ਚ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਬਭੂਵਤੁਰਮਰ੍षਣੌ ।। ੭.੧੫.
ਫਿਰ, ਰਾਮਾ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਜਦੇ ਰਹੇ; ਨਾ ਉਹ ਘਬਰਾਏ, ਨਾ ਥੱਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਆਗ੍ਨੇਯਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸ ਮੁਮੋਚ ਧਨਦਸ੍ਤਦਾ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾਰੁਣੇਨ ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਰਯਤ੍ ।। ੭.੧੫.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੌਲਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅੱਗ ਦਾ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ, ਪਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਮਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ऽਸੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਰੂਪਾਣਾਂ ਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਰਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਚਕਾਰ ਚ ।। ੭.੧੫.
ਫਿਰ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਣਾਏ।
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਵਰਾਹੋ ਜੀਮੂਤਃ ਪਰ੍ਵਤਃ ਸਾਗਰੋ ਦ੍ਰੁਮਃ । ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪੀ ਚ ਸੋ ऽਦृਸ਼੍ਯਤ ਦਸ਼ਾਨਨਃ ।। ੭.੧੫.
ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਕਦੇ ਬਾਘ, ਕਦੇ ਸੂਰ, ਕਦੇ ਬਦਲ, ਕਦੇ ਪਹਾੜ, ਕਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਕਦੇ ਦਰਖ਼ਤ, ਕਦੇ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਕਦੇ ਦੈਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
ਬਹੂਨਿ ਚ ਕਰੋਤਿ ਸ੍ਮ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਤ੍ਵਸੌ ਤਤਃ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤਤੋ ਰਾਮ ਮਹਦਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦਸ਼ਾਨਨਃ ।। ੭.੧੫.
ਉਹ ਨੇ ਕਈ ਕਰਤਬ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਦਿਸਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਫਿਰ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ।
ਜਘਾਨ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਧਨਦਂ ਵ੍ਯਾਵਿਦ੍ਧ੍ਯ ਮਹਤੀਂ ਗਦਾਮ੍ । ਏਵਂ ਸ ਤੇਨਾਭਿਹਤੋ ਵਿਹ੍ਵਲਃ ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ।। ੭.੧੫.
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਦੌਲਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਦੌਲਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਕृਤ੍ਤਮੂਲ ਇਵਾਸ਼ੋਕੋ ਨਿਪਪਾਤ ਧਨਾਧਿਪਃ ।। ੭.੧੫.
ਜਿਵੇਂ ਅਸ਼ੋਕ ਦਾ ਰੁੱਖ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕੱਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਦੌਲਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤਃ ਪਦ੍ਮਾਦਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਿਧਿਭਿਃ ਸ ਤਦਾ ਵृਤਃ । ਧਨਦੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਿਤਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਵਨਮਾਨੀਯ ਨਨ੍ਦਨਮ੍ ।। ੭.੧੫.
ਫਿਰ, ਪਦਮ ਆਦਿ ਖਜਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੌਲਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਨੰਦਨ ਵਨ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਂ ਧਨਦਂ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਃ । ਪੁष੍ਪਕਂ ਤਸ੍ਯ ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਮਾਨਂ ਜਯਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੭.੧੫.
ਦੌਲਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਹਾਨਾ, ਜੋ ਜਿੱਤ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ, ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਕਾਞ੍ਚਨਸ੍ਤਮ੍ਭਸਂਵੀਤਂ ਵੈਡੂਰ੍ਯਮਣਿਤੋਰਣਮ੍ । ਮੁਕ੍ਤਾਜਾਲਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਦ੍ਰੁਮਮ੍ ।। ੭.੧੫.
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੈਡੂਰੀਆਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜੇ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਸੀ।
ਮਨੋਜਵਂ ਕਾਮਗਮਂ ਕਾਮਰੂਪਂ ਵਿਹਙ੍ਗਮਮ੍ । ਮਣਿਕਾਞ੍ਚਨਸੋਪਾਨਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਵੇਦਿਕਮ੍ ।। ੭.੧੫.
ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਰਗਾ ਤੇ ਤੇਜ਼, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਉੱਡਣ ਵਾਲਾ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸੀੜ੍ਹੀਆਂ, ਤੇ ਤਪੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੌਕੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਦੇਵੋਪਵਾਹ੍ਯਮਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਂ ਸਦਾਦृष੍ਟਿਮਨਃਸੁਖਮ੍ । ਬਹ੍ਵਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਿਚਿਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਰਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ ।। ੭.੧੫.
ਇਹ ਰਥ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਜੋਬੇ ਹਨ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬੜੀ ਕਲਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ।
ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਸ੍ਤੁ ਮਨੋਹਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਨ ਤੁ ਸ਼ੀਤਂ ਨ ਚੋष੍ਣਂ ਚ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਸੁਖਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।। ੭.੧੫.
ਇਹ ਰਥ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਮਨਮੋਹਣ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਨਾ ਠੰਡਾ ਹੈ, ਨਾ ਗਰਮ, ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ਸ ਤਂ ਰਾਜਾ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਕਾਮਗਂ ਵੀਰ੍ਯਨਿਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਜਿਤਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਂ ਮੇਨੇ ਦਰ੍ਪੋਤ੍ਸੇਕਾਤ੍ਸੁਦੁਰ੍ਮਤਿਃ ।। ੭.੧੫.
ਰਾਜਾ ਉਸ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਗਰੂਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਂ ਦੇਵਂ ਕੈਲਾਸਾਤ੍ਸਮਵਾਤਰਤ੍ ।। ੭.੧੫.
ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ਵਿਪੁਲਮਵਾਪ੍ਯ ਤਂ ਜਯਂ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ਵਿਮਲਕਿਰੀਟਹਾਰਵਾਨ੍ । ਰਰਾਜ ਵੈ ਪਰਮਵਿਮਾਨਮਾਸ੍ਥਿਤੋ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ਸਦਸਿ ਗਤੋ ਯਥਾਨਲਃ ।। ੭.੧੫.
ਆਪਣੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਮੋਹਰ ਤੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਉੱਚੇ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਸ ਜਿਤ੍ਵਾ ਧਨਦਂ ਰਾਮ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ । ਮਹਾਸੇਨਪ੍ਰਸੂਤਿਂ ਤਦ੍ਯਯੌ ਸ਼ਰਵਣਂ ਮਹਤ੍ ।। ੭.੧੬.
ਧਨਾਦਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਰਾਮਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਿਰਤਾਜ, ਮਹਾਂਸੈਨ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵੱਡੇ ਸ਼ਰਵਣ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਦृਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਰੌਕ੍ਮਂ ਸ਼ਰਵਣਂ ਮਹਤ੍ । ਗਭਸ੍ਤਿਜਾਲਸਂਵੀਤਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਫਿਰ, ਚੌੜੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਰਵਣ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੂਜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।
ਸ ਪਰ੍ਵਤਂ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਕਞ੍ਚਿਦ੍ਰਮ੍ਯਵਨਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪੁष੍ਪਕਂ ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਵਿष੍ਟਮ੍ਭਿਤਂ ਤਦਾ ।। ੭.੧੬.
ਉਹ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੁਹਾਵਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ; ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਮਾ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿष੍ਟਬ੍ਧਂ ਪੁष੍ਪਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯਗਮਂ ਕਾਮਾਗਂ ਕृਤਮ੍ । ਅਚਿਨ੍ਤਯਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਚਿਵੈਸ੍ਤੈਃ ਸਮਾਵृਤਃ ।। ੭.੧੬.
ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਨੂੰ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਕਿਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚੇਚ੍ਛਯਾ ਮੇ ਨੇਦਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪੁष੍ਪਕਮ੍ । ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯੋਪਰਿष੍ਠਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮੇਦਂ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਭਵੇਤ੍ ।। ੭.੧੬.
ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਮੇਰਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ? ਕੀ ਇਹ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਤੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਦਾ ਰਾਮ ਮਾਰੀਚੋ ਬੁਦ੍ਧਿਕੋਵਿਦਃ । ਨੇਦਂ ਨਿष੍ਕਾਰਣਂ ਰਾਜਨ੍ਪੁष੍ਪਕਂ ਯਨ੍ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ।। ੭.੧੬.
ਤਦ ਰਾਮਾ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਰਾਜਾ, ਇਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਰੁਕਿਆ।'
ਅਥਵਾ ਪੁष੍ਪਕਮਿਦਂ ਧਨਦਾਨ੍ਨਾਨ੍ਯਵਾਹਨਮ੍ । ਅਤੋ ਨਿष੍ਪਨ੍ਦਮਭਵਦ੍ਧਨਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਵਿਨਾਕृਤਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਜਾਂ ਇਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਧਨਾਦਾ ਦਾ ਵਾਹਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਧਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਤਸ੍ਯ ਕਰਾਲਃ ਕृष੍ਣਪਿਙ੍ਗਲਃ । ਵਾਮਨੋ ਵਿਕਟੋ ਮੁਣ੍ਡੀ ਨਨ੍ਦੀ ਪ੍ਰਹ੍ਵਭੁਜੋ ਬਲੀ ।। ੭.੧੬.
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ, ਕਾਲਾ-ਪੀਲਾ, ਨਿੱਕਾ, ਵਿਅੰਗੀ, ਗੰਜਾ, ਨੰਦੀ, ਝੁਕੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਭਵਸ੍ਯਾਨੁਚਰੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਨਨ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰੋ ਵਚਸ਼੍ਚੇਦਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਮਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ ।। ੭.੧੬.
ਭਵ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ, ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਸ਼ੈਲੇ ਕ੍ਰੀਡਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ । ਸੁਪਰ੍ਣਨਾਗਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਦਸ-ਮੂੰਹੇ, ਵਾਪਸ ਜਾ; ਸ਼ੰਕਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਸੁਪਰਣ, ਨਾਗ, ਯਕਸ਼, ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਭੂਤਾਨਾਮਗਮ੍ਯਃ ਪਰ੍ਵਤਃ ਕृਤਃ । ਇਤਿ ਨਨ੍ਦਿਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਕਮ੍ਪਿਤਕੁਣ੍ਡਲਃ ।। ੭.੧੬.
ਇਹ ਪਹਾੜ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਨੰਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ।
ਰੋषਾਤ੍ਤੁ ਤਾਮ੍ਰਨਯਨਃ ਪੁष੍ਪਕਾਦਵਰੁਹ੍ਯ ਸਃ । ਕੋ ऽਯਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੈਲਮੂਲਮੁਪਾਗਤਃ ।। ੭.੧੬.
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ, 'ਇਹ ਸ਼ੰਕਰ ਕੌਣ ਹੈ?' ਕਹਿ ਕੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਤਲ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸੋ ऽਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਨ੍ਦਿਨਂ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਸ੍ਯਾਦੂਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਦੀਪ੍ਤਂ ਸ਼ੂਲਮਵष੍ਟਭ੍ਯ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮਿਵ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍ ।। ੭.੧੬.
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸ਼ੂਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੂਜੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਾਂਗ।