ਕ੍ਵ ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਜਵਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਕ੍ਵ ਚ ਮਾਯਾਬਲਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ । ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਤੇਨ ਤੇ ऽਭ੍ਯਧਿਕਾ ਯੁਧਿ ।। ੭.੧੫.
ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲੜਾਈ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿੱਥੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ! ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸੀ।
ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਮਾਣਿਭਦ੍ਰੋ ਮਹਾਰਣੇ । ਮੁਸਲੇਨੋਰਸਿ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਤਡਿਤੋ ਨ ਚ ਕਮ੍ਪਿਤਃ ।। ੭.੧੫.
ਮਹਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਧੂਮਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਣੀਭਦਰ ਆਇਆ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਨਾਲ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਹਿਲਿਆ ਨਹੀਂ।
ਤਤੋ ਗਦਾਂ ਸਮਾਵਿਧ੍ਯ ਮਾਣਿਭਦ੍ਰੇਣ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਾਡਿਤੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਿਹ੍ਵਲਃ ਸ ਪਪਾਤ ਹ ।। ੭.੧੫.
ਫਿਰ, ਜਦ ਮਾਣੀਭਦਰ ਨੇ ਗਦਾ ਘੁੰਮਾਈ, ਰਾਖਸ਼ ਧੂਮਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੱਜੀ, ਉਹ ਹੌਲੇ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਤਾਡਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਤਿਤਂ ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਅਭ੍ਯਧਾਵਤ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਮਾਣਿਭਦ੍ਰਂ ਦਸ਼ਾਨਨਃ ।। ੭.੧੫.
ਧੂਮਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਡਿੱਗਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਮਾਣੀਭਦਰ ਵੱਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੌੜਿਆ।
ਤਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਮਭਿਧਾਵਨ੍ਤਂ ਮਾਣਿਭਦ੍ਰੋ ਦਸ਼ਾਨਨਮ੍ । ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਸ੍ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਤਿਸृਭਿਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਪੁਙ੍ਗਵਃ ।। ੭.੧੫.
ਜਦ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੌੜਿਆ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਮਾਣੀਭਦਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਤਾਡਿਤੋ ਮਾਣਿਭਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮੁਕੁਟੇ ਪ੍ਰਾਹਰਦ੍ਰਣੇ । ਤਸ੍ਯ ਤੇਨ ਪ੍ਰਹਾਰੇਮ ਮੁਕੁਟਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਾਗਤਮ੍ ।। ੭.੧੫.
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਣੀਭਦਰ ਦੇ ਮਕੁਟ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ; ਉਸ ਮਾਰ ਨਾਲ ਮਕੁਟ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸਂਯੁਧ੍ਯਮਾਨੇਨ ਵਿष੍ਟਬ੍ਧੋ ਨ ਵ੍ਯਕਮ੍ਪਤ । ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਯਕ੍ਸ਼ੋ ऽਸੌ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੌਲਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ । ਸਨ੍ਨਾਦਃ ਸੁਮਹਾਨ੍ਰਾਜਂਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ਼ੈਲੇ ऽਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ।। ੭.੧੫.
ਜਦ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਵੱਜਿਆ, ਉਹ ਢਿੱਠਾ ਰਿਹਾ, ਹਿਲਿਆ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਉਹ ਯਕਸ਼ 'ਪਾਸੇ ਮਕੁਟ ਵਾਲਾ' ਕਹਾਇਆ। ਉਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਹੰਗਾਮਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ।
ਤਤੋ ਦੂਰਾਤ੍ਪ੍ਰਦਦृਸ਼ੇ ਧਨਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਗਦਾਧਰਃ । ਸ਼ੁਕ੍ਰਪ੍ਰੌष੍ਠਪਦਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਦ੍ਮਸ਼ਙ੍ਖਸਮਾਵृਤਃ ।। ੭.੧੫.
ਫਿਰ ਦੂਰੋਂ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਗਦਾ ਧਾਰੀ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪਦਮ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਤੇ ਪ੍ਰੌਸ਼ਠਪਦ ਨਾਲ ਸੀ।
ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਵਿਭ੍ਰष੍ਟਗੌਰਵਮ੍ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਧੀਮਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪੈਤਾਮਹੇ ਕੁਲੇ ।। ੭.੧੫.
ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਯੋਗ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਯਨ੍ਮਯਾ ਵਾਰ੍ਯਮਾਣਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਵਗਚ੍ਛਸਿ ਦੁਰ੍ਮਤੇ । ਪਸ਼੍ਚਾਦਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਸੇ ਨਿਰਯਂ ਗਤਃ ।। ੭.੧੫.
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਤੂੰ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ, ਮੂਰਖ; ਪਿੱਛੋਂ, ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ, ਤੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣੇਗਾ।
ਯੋ ਹਿ ਮੋਹਾਦ੍ਵਿषਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਨਾਵਗਚ੍ਛਤਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ । ਸ ਤਸ੍ਯ ਪਰਿਣਾਮਾਨ੍ਤੇ ਜਾਨੀਤੇ ਕਰ੍ਮਣਃ ਫਲਮ੍ ।। ੭.੧੫.
ਜੋ ਮੋਹ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਆਖਰੀ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਯੇਨ ਤ੍ਵਮੀਦृਸ਼ਂ ਭਾਵਂ ਨੀਤਸ੍ਸਨ੍ਨਾਵਬੁਦ੍ਧ੍ਯਸੇ ।। ੭.੧੫.
ਦੇਵਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ, ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾ ਨਹੀਂ।
ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਯੋ ਹਿ ਆਚਾਰ੍ਯਂ ਚਾਵਮਨ੍ਯਤੇ । ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰੇਤਰਾਜਵਸ਼ਂ ਗਤਃ ।। ੭.੧੫.
ਜੋ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਅਧ੍ਰੁਵੇ ਹਿ ਸ਼ਰੀਰੇ ਯੋ ਨ ਕਰੋਤਿ ਤਪੋਰ੍ਜਨਮ੍ । ਸ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਪ੍ਯਤੇ ਮੂਢੋ ਮृਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ऽ ऽਤ੍ਮਨੋ ਗਤਿਮ੍ ।। ੭.੧੫.
ਇਸ ਅਸਥਿਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਧਨਂ ਸੌਖ੍ਯਮਧਰ੍ਮਾਦ੍ਦੁਃਖਮੇਵ ਚ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਸੁਖਾਰ੍ਥਾਯ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਾਪਂ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ ।। ੭.੧੫.
ਧਰਮ ਤੋਂ ਰਾਜ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸੁਖ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਸ੍ਯ ਹਿ ਫਲਂ ਦੁਃਖਂ ਤਦ੍ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਮਿਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਤਸ੍ਮਾਦਾਤ੍ਮਾਪਘਾਤਾਰ੍ਥਂ ਮੂਢਃ ਪਾਪਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ।। ੭.੧੫.
ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੂਰਖ ਹੀ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਨ ਹਿ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇਸ਼੍ਛਨ੍ਦਤੋ ਜਾਯਤੇ ਮਤਿਃ । ਦੇਵਂ ਚੇष੍ਟਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਹਤੋ ਦੈਵੇਨ ਹਨ੍ਯਤੇ । ਯਾਦृਸ਼ਂ ਕੁਰੁਤੇ ਕਰ੍ਮ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।। ੭.੧੫.
ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੋਚ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ; ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧਿਰੂਪਂ ਫਲਂ ਪੁਤ੍ਰਾਞ੍ਛੌਰ੍ਯਂ ਧੀਰਤ੍ਵਮੇਵ ਚ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਨਰਾ ਲੋਕੇ ਨਿਰ੍ਜਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਭਿਃ ।। ੭.੧੫.
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਅਕਲ, ਪੁੱਤਰ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਨਿਰਯਗਾਮੀ ਤ੍ਵਂ ਯਸ੍ਯ ਤੇ ਮਤਿਰੀਦृਸ਼ੀ । ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਸਮਭਿਭਾषਿष੍ਯੇ ऽਸਦ੍ਵृਤ੍ਤੇष੍ਵੇਵ ਨਿਰ੍ਣਯਃ ।। ੭.੧੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਤੂੰ ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੰਦੇ ਚਾਲ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਫੈਸਲਾ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਯਾਮਾਤ੍ਯਾਃ ਸਮਾਹਤਾਃ । ਮਾਰੀਚਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਮੁਖਾ ਵਿਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ ।। ੭.੧੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਯਕ੍ਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਗਦਯਾਭਿਹਤੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਨ ਚ ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਿਤਃ ।। ੭.੧੫.
ਫਿਰ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਗਦਾ ਨਾਲ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਿਲਿਆ ਨਹੀਂ।
ਤਤਸ੍ਤੌ ਰਾਮ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤੌ ਤਦਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਮਹਾਮृਧੇ । ਨ ਵਿਹ੍ਵਲੌ ਨ ਚ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਬਭੂਵਤੁਰਮਰ੍षਣੌ ।। ੭.੧੫.
ਫਿਰ, ਰਾਮਾ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਜਦੇ ਰਹੇ; ਨਾ ਉਹ ਘਬਰਾਏ, ਨਾ ਥੱਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਆਗ੍ਨੇਯਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸ ਮੁਮੋਚ ਧਨਦਸ੍ਤਦਾ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾਰੁਣੇਨ ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਰਯਤ੍ ।। ੭.੧੫.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੌਲਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅੱਗ ਦਾ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ, ਪਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਮਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ऽਸੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਰੂਪਾਣਾਂ ਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਰਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਚਕਾਰ ਚ ।। ੭.੧੫.
ਫਿਰ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਣਾਏ।
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਵਰਾਹੋ ਜੀਮੂਤਃ ਪਰ੍ਵਤਃ ਸਾਗਰੋ ਦ੍ਰੁਮਃ । ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪੀ ਚ ਸੋ ऽਦृਸ਼੍ਯਤ ਦਸ਼ਾਨਨਃ ।। ੭.੧੫.
ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਕਦੇ ਬਾਘ, ਕਦੇ ਸੂਰ, ਕਦੇ ਬਦਲ, ਕਦੇ ਪਹਾੜ, ਕਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਕਦੇ ਦਰਖ਼ਤ, ਕਦੇ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਕਦੇ ਦੈਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
ਬਹੂਨਿ ਚ ਕਰੋਤਿ ਸ੍ਮ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਤ੍ਵਸੌ ਤਤਃ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤਤੋ ਰਾਮ ਮਹਦਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦਸ਼ਾਨਨਃ ।। ੭.੧੫.
ਉਹ ਨੇ ਕਈ ਕਰਤਬ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਦਿਸਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਫਿਰ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ।
ਜਘਾਨ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਧਨਦਂ ਵ੍ਯਾਵਿਦ੍ਧ੍ਯ ਮਹਤੀਂ ਗਦਾਮ੍ । ਏਵਂ ਸ ਤੇਨਾਭਿਹਤੋ ਵਿਹ੍ਵਲਃ ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ।। ੭.੧੫.
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਦੌਲਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਦੌਲਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਕृਤ੍ਤਮੂਲ ਇਵਾਸ਼ੋਕੋ ਨਿਪਪਾਤ ਧਨਾਧਿਪਃ ।। ੭.੧੫.
ਜਿਵੇਂ ਅਸ਼ੋਕ ਦਾ ਰੁੱਖ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕੱਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਦੌਲਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤਃ ਪਦ੍ਮਾਦਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਿਧਿਭਿਃ ਸ ਤਦਾ ਵृਤਃ । ਧਨਦੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਿਤਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਵਨਮਾਨੀਯ ਨਨ੍ਦਨਮ੍ ।। ੭.੧੫.
ਫਿਰ, ਪਦਮ ਆਦਿ ਖਜਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੌਲਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਨੰਦਨ ਵਨ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਂ ਧਨਦਂ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਃ । ਪੁष੍ਪਕਂ ਤਸ੍ਯ ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਮਾਨਂ ਜਯਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੭.੧੫.
ਦੌਲਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਹਾਨਾ, ਜੋ ਜਿੱਤ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ, ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।