ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ਸ੍ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਕੁਣ੍ਡਲਃ । ਕਨ੍ਯਾਂ ਦੁਹਿਤਰਂ ਗृਹ੍ਯ ਵਿਨਾ ਪਦ੍ਮਮਿਵ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ।। ੭.੯.
ਕਾਲੀ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਦਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਚਲਿਆ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ ਤੁ ਤਦਾ ਵਿਚਰਨ੍ਵੈ ਮਹੀਤਲਮ੍ । ਤਦਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਪੁष੍ਪਕੇਣ ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੭.੯.
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜਦ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਧਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਪਿਤਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਤਨਯਂ ਵਿਭੁਮ੍ । ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ऽਮਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਤਪਨੋਪਮਮ੍ ।। ੭.੯.
ਉਸਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਰਸਾਤਲਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਾਤ੍ਸਵਿਸ੍ਮਯਃ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਮਹਾਮਤਿਃ ।। ੭.੯.
ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇਤਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਕਿਂ ਕृਤਂ ਸ਼੍ਰੇਯ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਰ੍ਧੇਮਹਿ ਕਥਂ ਵਯਮ੍ । ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੁਤਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਕੈਕਸੀਂ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ।। ੭.੯.
ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਵਧੀਏ? ਫਿਰ ਰਾਖਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਕੈਕੇਸੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਿ ਪ੍ਰਦਾਨਕਾਲੋ ऽਯਂ ਯੌਵਨਂ ਵ੍ਯਤਿਵਰ੍ਤਤੇ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਾਚ੍ਚ ਭੀਤੈਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਵਰੈਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯਸੇ ।। ੭.੯.
ਪੁੱਤ, ਤੇਰੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਘੜੀ ਆ ਗਈ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਰ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਠੁਕਰਾਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਚ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾ ਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧਯਃ । ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤਾ ਸ਼੍ਰੀਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਿਵ ਪੁਤ੍ਰਿਕੇ । ਕਨ੍ਯਾਪਿਤृਤ੍ਵਂ ਦੁਃਖਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮਾਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ।। ੭.੯.
ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਭ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਤੂੰ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ, ਧੀਏ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ। ਇਕ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਾ ਹੋਣਾ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਚ ਕਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਵਰਯੇਦਿਤਿ ਕਨ੍ਯਕੇ ।। ੭.੯.
ਤੇਰੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਕੌਣ ਆਵੇਗਾ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਧੀਏ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤਾ ਸ਼੍ਰੀਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਿਵ ਪੁਤ੍ਰਿਕੇ । ਮਾਤੁਃ ਕੁਲਂ ਪਿਤृਕੁਲਂ ਯਤ੍ਰ ਚੈਵ ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ । ਕੁਲਤ੍ਰਯਂ ਸਦਾ ਕਨ੍ਯਾ ਸਂਸ਼ਯੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ ।। ੭.੯.
ਤੂੰ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ, ਧੀਏ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੁੜੀ ਵਿਆਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਾਂ-ਪਿਓ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿੰਨ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਮੁਨਿਵਰਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਕੁਲੋਦ੍ਭਵਮ੍ । ਭਜ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸਂ ਪੁਤ੍ਰਿ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਂ ਵਰਯ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। ੭.੯.
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਰਵਾ, ਪੌਲਸਤਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਚੁਣ।
ਈਦृਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪੁਤ੍ਰਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤੇਜਸਾ ਭਾਸ੍ਕਰਸਮੋ ਯਾਦृਸ਼ੋ ऽਯਂ ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੭.੯.
ਤੇਰੇ ਘਰ ਐਸੇ ਪੁੱਤ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਧੀਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਧਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈਂ।
ਸਾ ਤੁ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਯਕਾ ਪਿਤृਗੌਰਵਾਤ੍ । ਤਤ੍ਰੋਪਾਗਮ੍ਯ ਸਾ ਤਸ੍ਥੌ ਵਿਸ਼੍ਰਵਾ ਯਤ੍ਰ ਤਪ੍ਯਤੇ ।। ੭.੯.
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁੜੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਜਿੱਥੇ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਰਾਮ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਤਨਯੋ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮੁਪਾਤਿष੍ਠਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥ ਇਵ ਪਾਵਕਃ ।। ੭.੯.
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮਾ, ਪੌਲਸਤਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਦੂਜਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚੌਥੀ ਲੋਅ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤੁ ਤਾਂ ਵੇਲਾਂ ਦਾਰੁਣਾਂ ਪਿਤृਗੌਰਵਾਤ੍ । ਉਪਸृਤ੍ਯਾਗ੍ਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਰਣਾਧੋਮੁਖੀ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਵਿਲਿਖਨ੍ਤੀ ਮੁਹੁਰ੍ਭੂਮਿਮਙ੍ਗੁष੍ਠਾਗ੍ਰੇਣ ਭਾਮਿਨੀ ।। ੭.੯.
ਉਹ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਠਿਨਤਾ ਨਾ ਸੋਚੀ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਆਪਣੀ ਅੰਗੂਠੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੁਰਚ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ ਤੁ ਤਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍ । ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪਰਮੋਦਾਰੋ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਂ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ।। ੭.੯.
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਰ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਚੰਨ ਦੀ ਪੂਰਨ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਚਿਹਰਾ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਭਦ੍ਰੇ ਕਸ੍ਯਾਸਿ ਦੁਹਿਤਾ ਕੁਤੋ ਵਾ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਾ । ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਹੇਤੋਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸ਼ੋਭਨੇ ।। ੭.੯.
ਸੋਹਣੀਏ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈਂ? ਤੇਰਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ, ਕਿਸ ਲਈ ਆਈ ਹੈਂ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਆਤ੍ਮਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਮੁਨੇ ਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਮੇ ਮਤਮ੍ ।। ੭.੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆਂ, ਕੁੜੀ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕਿਂ ਤੁ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੇ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ਪਿਤੁਰਾਗਤਾਮ੍ । ਕੈਕਸੀ ਨਾਮ ਨਾਮ੍ਨਾਹਂ ਸ਼ੇषਂ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੭.੯.
ਪਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਆਈ ਹੋਈ ਜਾਣੋ; ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਕੈਕੇਸੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਸ ਤੁ ਗਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਰ੍ਧ੍ਯਾਨਂ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ । ਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਤੇ ਮਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਕਾਰਣਂ ਯਨ੍ਮਨੋਗਤਮ੍ ।। ੭.੯.
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ: ਸੋਹਣੀਏ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲੈ ਹੈ।
ਸੁਤਾਭਿਲਾषੋ ਮਤ੍ਤਸ੍ਤੇ ਮਤ੍ਤਮਾਤਙ੍ਗਗਾਮਿਨਿ । ਦਾਰੁਣਾਯਾਂ ਤੁ ਵੇਲਾਯਾਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾ ।। ੭.੯.
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਵਾਲੀਏ; ਤੇ ਤੂੰ ਐਸੇ ਕਠਿਨ ਸਮੇਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹੈਂ—
ਸ਼ृਣੁ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸੁਤਾਨ੍ਭਦ੍ਰੇ ਯਾਦृਸ਼ਾਞ੍ਜਨਯਿष੍ਯਸਿ । ਦਾਰੁਣਾਨ੍ਦਾਰੁਣਾਕਾਰਾਨ੍ਦਾਰੁਣਾਭਿਜਨਪ੍ਰਿਯਾਨ੍ ।। ੭.੯.
ਇਸ ਲਈ, ਸੋਹਣੀਏ, ਸੁਣ ਕਿ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਣਗੇ: ਕਠੋਰ, ਕਠੋਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਕਠੋਰ ਵੰਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ।
ਪ੍ਰਸਵਿष੍ਯਸਿ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਣਃ । ਸਾ ਤੁ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ ।। ੭.੯.
ਤੂੰ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ ਜਨਮ ਦੇਵੇਂਗੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਆਖੀ।
ਭਗਵਨ੍ਨੀਦृਸ਼ਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ऽਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ । ਨੇਚ੍ਛਾਮਿ ਸੁਦੁਰਾਚਾਰਾਨ੍ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੭.੯.
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਐਸੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿਓ।
ਕਨ੍ਯਯਾ ਤ੍ਵੇਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਰਵਾ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਃ । ਉਵਾਚ ਕੈਕਸੀਂ ਭੂਯਃ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਰਿਵ ਰੋਹਿਣੀਮ੍ ।। ੭.੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਨੇ ਕੈਕਸੀ ਨੂੰ ਚਾਂਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਿਆਂ ਮੁੜ ਕਿਹਾ।
ਪਸ਼੍ਚਿਮੋ ਯਸ੍ਤਵ ਸੁਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ । ਮਮ ਵਂਸ਼ਾਨੁਰੂਪਃ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੭.੯.
ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਤੇਰਾ ਆਖਰੀ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਰਾਮ ਕਾਲੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਜਨਯਾਮਾਸ ਬੀਭਤ੍ਸਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋਰੂਪਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ।। ੭.੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਕੁੜੀ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਂ ਮਹਾਦਂष੍ਟ੍ਰਂ ਨੀਲਾਞ੍ਜਨਚਯੋਪਮਮ੍ । ਤਾਮ੍ਰੋष੍ਠਂ ਵਿਂਸ਼ਤਿਭੁਜਂ ਮਹਾਸ੍ਯਂ ਦੀਪ੍ਤਮੂਰ੍ਧਜਮ੍ ।। ੭.੯.
ਉਹ ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਦੰਦਾਂ, ਕਾਲੀ ਅੰਜਨ ਵਰਗਾ, ਤਾਮੜੀ ਹੋਠਾਂ, ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਜਾਤੇ ਤੁ ਤਤ੍ਕਾਲੇ ਸਜ੍ਵਾਲਕਵਲਾਃ ਸ਼ਿਵਾਃ । ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾਸ਼੍ਚਾਪਸਵ੍ਯਾਨਿ ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੁਃ ।। ੭.੯.
ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਗਿੱਧ ਅਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਵਵਰ੍ष ਰੁਧਿਰਂ ਦੇਵੋ ਮੇਘਾਸ਼੍ਚ ਖਰਨਿਃਸ੍ਵਨਾਃ । ਪ੍ਰਬਭੌ ਨ ਚ ਸੂਰ੍ਯੋ ਵੈ ਮਹੋਲ੍ਕਾਸ਼੍ਚਾਪਤਨ੍ਭੁਵਿ ।। ੭.੯.
ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਲਹੂ ਵਰਸਾਇਆ, ਬੱਦਲ ਤੇਜ਼ ਗੜਗੜਾਏ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਿਆ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ।
ਚਕਮ੍ਪੇ ਜਗਤੀ ਚੈਵ ਵਵੁਰ੍ਵਾਤਾਃ ਸੁਦਾਰੁਣਾਃ । ਅਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸਮੁਦ੍ਰਃ ਸਰਿਤਾਂ ਪਤਿਃ ।। ੭.੯.
ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਹਿਲ ਗਿਆ।