ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਬਲਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੈਨ੍ਯਸਮਾਵृਤਾਃ । ਉਦ੍ਯੋਗਂ ਘੋषਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਨੈਰ੍ऋਤਪੁਙ੍ਗਵਾਃ ੭.੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਤਾਕਤਵਾਨ ਆਪਣੇ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ, ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸਨ।
ਇਤਿ ਤੇ ਰਾਮ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸਰ੍ਵੋਦ੍ਯੋਗੇਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ । ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਨਿਰ੍ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਾਕਾਯਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ।। ੭.੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਸ੍ਯਨ੍ਦਨੈਰ੍ਵਾਰਣੈਸ਼੍ਚੈਵ ਹਯੈਸ਼੍ਚ ਗਿਰਿਸਨ੍ਨਿਭੈਃ । ਖਰੈਰ੍ਗੋਭੀ ਰਥੋष੍ਟ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਮਾਰੈਰ੍ਭੁਜਙ੍ਗਮੈਃ ।। ੭.੬.
ਉਹ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਘੋੜਿਆਂ, ਖੋਤਿਆਂ, ਬਲਾਂ, ਜੰਗੀ ਉਠਾਂ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ, ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨਿਕਲੇ।
ਮਕਰੈਃ ਕਚ੍ਛਪੈਰ੍ਮੀਨੈਰ੍ਵਿਹਙ੍ਗੈਰ੍ਗਰੁਡੋਪਮੈਃ । ਸਿਂਹੈਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੈਰ੍ਵਰਾਹੈਸ਼੍ਚ ਸृਮਰੈਸ਼੍ਚਮਰੈਰਪਿ ।। ੭.੬.
ਮਕਰ, ਕਛੂਏ, ਮੱਛੀਆਂ, ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਪੰਛੀਆਂ, ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਸੂਅਰ, ਨੀਲਗਾਂ ਤੇ ਯਕਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਬਲਗਰ੍ਵਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਦੇਵਲੋਕਾਯ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਦੈਵਤਸ਼ਤ੍ਰਵਃ ।। ੭.੬.
ਲੰਕਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਲੋਕ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਲਙ੍ਕਾਵਿਪਰ੍ਯਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਾਨਿ ਲਙ੍ਕਾਲਯਾਨ੍ਯਥ । ਭੂਤਾਨਿ ਭਯਦਰ੍ਸ਼ੀਨਿ ਵਿਮਨਸ੍ਕਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। ੭.੬.
ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਗਏ।
ਰਥੋਤ੍ਤਮੈਰੁਹ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੭.੬.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਦੇਵਲੋਕਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮੇਵ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਦੈਵਤਾਨ੍ਯਪਚਕ੍ਰਮੁਃ ।। ੭.੬.
ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ।
ਭੌਮਾਸ਼੍ਚੈਵਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਕਾਲਾਜ੍ਞਪ੍ਤਾ ਭਯਾਵਹਾਃ । ਉਤ੍ਪਾਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮਭਾਵਾਯ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਃ ।। ੭.੬.
ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਡਰਾਉਣੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਉਠੇ ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਏ।
ਅਸ੍ਥੀਨਿ ਮੇਘਾ ਵਵृषੁਰੁष੍ਣਂ ਸ਼ੋਣਿਤਮੇਵ ਚ । ਵੇਲਾਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚੇਲੁਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਥ ਭੂਧਰਾਃ ।। ੭.੬.
ਬੱਦਲ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਗਰਮ ਲਹੂ ਵਰਸਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਹਿਲਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਟ੍ਟਹਾਸਾਨ੍ਵਿਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੋ ਘਨਨਾਦਸਮਸ੍ਵਨਾਃ । ਵਾਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਾਰੁਣਂ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ।। ੭.੬.
ਉਥੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਿਵ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਗਰਜਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਂਦੇ।
ਸਮ੍ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਥ ਭੂਤਾਨਿ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ । ਗृਧ੍ਰਚਕ੍ਰਂ ਮਹਚ੍ਚਾਤ੍ਰ ਜ੍ਵਲਨੋਦ੍ਗਾਰਿਭਿਰ੍ਮੁਖੈਃ ।। ੭.੬.
ਫਿਰ, ਜੀਵ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉਡਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਗਿੱਧਾਂ ਦਾ ਗੇੜਾ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਮੁਪਰਿ ਖੇ ਭ੍ਰਮਤੇ ऽਲਾਤਚਕ੍ਰਵਤ੍ । ਕਪੋਤਾ ਰਕ੍ਤਪਾਦਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਰਿਕਾ ਵਿਦ੍ਰੁਤਾ ਯਯੁਃ ੭.੬.
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਉਪਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦਾ ਚਕਰ ਅਲਾਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਲਾਲ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਕਬੂਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਰੀਆਂ ਡਰ ਕੇ ਉੱਡ ਗਈਆਂ।
ਉਤ੍ਪਾਤਾਂਸ੍ਤਾਨਨਾਦृਤ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਬਲਗਰ੍ਵਿਤਾਃ । ਯਾਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮृਤ੍ਯੁਪਾਸ਼ਾਵਪਾਸ਼ਿਤਾਃ ।। ੭.੬.
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਰਹੇ, ਪਿੱਛੇ ਮੁੜੇ ਨਹੀਂ, ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ।
ਮਾਲ੍ਯਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਮਾਲੀ ਚ ਮਾਲੀ ਚ ਸੁਮਹਾਬਲਾਃ । ਆਸਨ੍ਪੁਰਃਸਰਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਕ੍ਰਤੂਨਾਮਿਵ ਪਾਵਕਾਃ ।। ੭.੬.
ਮਾਲਯਵਾਨ, ਸੁਮਾਲੀ ਤੇ ਮਾਲੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਲ੍ਯਵਨ੍ਤਂ ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਲ੍ਯਵਨ੍ਤਮਿਵਾਚਲਮ੍ । ਨਿਸ਼ਾਚਰਾ ਹ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤਿ ਧਾਤਾਰਮਿਵ ਦੇਵਤਾਃ ।। ੭.੬.
ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਮਾਲਯਵਾਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਗੇੜੇ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੋਂਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਬਲਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਹਾਭ੍ਰਘਨਨਾਦਿਤਮ੍ । ਜਯੇਪ੍ਸਯਾ ਦੇਵਲੋਕਂ ਯਯੌ ਮਾਲਿਵਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੭.੬.
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਉਹ ਫੌਜ, ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੀ ਹੋਈ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮਾਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦੇਵਲੋਕ ਵੱਲ ਵਧੀ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਸਮੁਦ੍ਯੋਗਂ ਤਂ ਤੁ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਦੇਵਦੂਤਾਦੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਚਕ੍ਰੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਤਦਾ ਮਨਃ ।। ੭.੬.
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੂਤ ਤੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਸ ਸਜ੍ਜਾਯੁਧਤੂਣੀਰੋ ਵੈਨਤੇਯੋਪਰਿ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਆਸਜ੍ਜ੍ਯ ਕਵਚਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਹਸ੍ਰਾਰ੍ਕਸਮਦ੍ਯੁਤਿ ।। ੭.੬.
ਉਹ, ਧਨੁ ਤੇ ਤੂਣੀਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਲਿਆ।
ਆਬਧ੍ਯ ਸ਼ਰਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣੇ ਇषੁਧੀ ਵਿਮਲੇ ਤਦਾ । ਸ਼੍ਰੋਣਿਸੂਤ੍ਰਂ ਚ ਖਡ੍ਗਂ ਚ ਵਿਮਲਂ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ੭.੬.
ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਉਸ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਾਫ ਤੂਣੀਰ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਆਪਣੀ ਕਮਰ 'ਤੇ ਪੱਟਾ ਤੇ ਸਾਫ ਤਲਵਾਰ ਲਗਾਈ।
ਸੁਪਰ੍ਣਂ ਗਿਰਿਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਵੈਨਤੇਯਮਥਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਮਭਾਵਾਯ ਯਯੌ ਤੂਰ੍ਣਤਰਂ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੭.੬.
ਗਰੁੜ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਸੁਪਰ੍ਣਪृष੍ਠੇ ਸ ਬਭੌ ਸ਼੍ਯਾਮਃ ਪੀਤਾਮ੍ਬਰੋ ਹਰਿਃ । ਕਾਞ੍ਚਨਸ੍ਯ ਗਿਰੇਃ ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਸਤਡਿਤ੍ਤੋਯਦੋ ਯਥਾ ।। ੭.੬.
ਹਰੀ, ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਤੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਐਸਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲਾ ਬੱਦਲ।
ਸ ਸਿਦ੍ਧਦੇਵਰ੍षਿਮਹੋਰਗੈਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ੈਰੁਪਗੀਯਮਾਨਃ । ਸਮਾਸਸਾਦਾਸੁਰਸੈਨ੍ਯਸ਼ਤ੍ਰੂਂਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਸਿਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਾਯੁਧਸ਼ਙ੍ਖਪਾਣਿਃ ।। ੭.੬.
ਸਿੱਧ, ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਹਾ-ਨਾਗਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਚਕਰ, ਤਲਵਾਰ, ਧਨੁ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
ਸੁਪਰ੍ਣਪਕ੍ਸ਼ਾਨਿਲਨੁਨ੍ਨਪਕ੍ਸ਼ਂ ਭ੍ਰਮਤ੍ਪਤਾਕਂ ਪ੍ਰਵਿਕੀਰ੍ਣਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ । ਚਚਾਲ ਤਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਸੈਨ੍ਯਂ ਚਲੋਪਲਂ ਨੀਲ ਇਵਾਚਲੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ।। ੭.੬.
ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਦੀ ਉਹ ਫੌਜ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਗਰੁੜ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲ ਰਹੀ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ ਨੀਲੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਕੰਪ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਤਃ ਸ਼ਰੈਃ ਸ਼ੋਣਿਤਮਾਂਸਰੂषਿਤੈਰ੍ਯੁਗਾਨ੍ਤਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਤੁਲ੍ਯਵਿਗ੍ਰਹੈਃ । ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ਸਮ੍ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਮਾਧਵਂ ਵਰਾਯੁਧੈਰ੍ਨਿਰ੍ਬਿਭਿਦੁਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੭.੬.
ਫਿਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਲਹੂ ਅਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਕਲਯੁਗ ਦੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਸਨ, ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਨਾਰਾਯਣਗਿਰਿਂ ਤੇ ਤੁ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ਬੁਦਾਃ । ਵਵਰ੍षੁਃ ਸ਼ਰਵਰ੍षੇਣ ਵਰ੍षੇਣੇਵਾਦ੍ਰਿਮਮ੍ਬੁਦਾਃ ।। ੭.੭.
ਰਾਕਸ਼ਸ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਰਾਇਣ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾਵਦਾਤਸ੍ਤੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨੀਲੈਰ੍ਨਕ੍ਤਞ੍ਚਰੋਤ੍ਤਮੈਃ । ਵृਤੋ ऽਞ੍ਜਨਗਿਰੀਵਾਸੀਤ੍ ਵਰ੍षਮਾਣੈਃ ਪਯੋਧਰੈਃ ।। ੭.੭.
ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਮਸੂ ਦੀ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।
ਸ਼ਲਭਾ ਇਵ ਕੇਦਾਰਂ ਮਸ਼ਕਾ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਮ੍ । ਯਥਾਮृਤਘਟਂ ਦਂਸ਼ਾ ਮਕਰਾ ਇਵ ਚਾਰ੍ਣਵਮ੍ ।। ੭.੭.
ਜਿਵੇਂ ਟिड਼ੀਆਂ ਖੇਤ ਨੂੰ, ਮੱਛਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ, ਮੱਖੀਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਘੜੇ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਮਗਰਮੱਛ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਤਥਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋਧਨੁਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਵਜ੍ਰਾਨਿਲਮਨੋਜਵਾਃ । ਹਰਿਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਸ਼ਰਾ ਲੋਕਾ ਇਵ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇ ।। ੭.੭.
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰ, ਜੋ ਹਵਾ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸਨ, ਹਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੇਲੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਯਨ੍ਦਨੈਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਗਤਾ ਗਜੈਸ਼੍ਚ ਗਜਪृष੍ਠਗਾਃ । ਅਸ਼੍ਵਾਰੋਹਾਸ੍ਤਥਾਸ਼੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਪਾਦਾਤਾਸ਼੍ਚਾਮ੍ਬਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ।। ੭.੭.
ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ, ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ—ਰਥ ਸਵਾਰ, ਹਾਥੀ ਸਵਾਰ, ਘੋੜੇ ਸਵਾਰ ਅਤੇ ਪੈਦਲ—ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ।