ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਸਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਪੁਰਾ ਵਿष੍ਣੁਭਯਾਰ੍ਦਿਤੈਃ । ਸ਼ੂਨ੍ਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣੈਃ ਸਰ੍ਵੈ ਰਸਾਤਲਤਲਂ ਗਤੈਃ ।। ੭.੩.
'ਉਹ ਨਗਰੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ; ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਥੇ ਨੀਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਨਗਰੀ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ।'
ਸ਼ੂਨ੍ਯਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਲਙ੍ਕਾ ਸਾ ਪ੍ਰਭੁਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਸ ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿਵਾਸਾਯ ਗਚ੍ਛ ਪੁਤ੍ਰ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ ।। ੭.੩.
'ਹੁਣ ਲੰਕਾ ਸੁੰਨ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਸ।'
ਨਿਰ੍ਦੋषਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਵਾਸੋ ਨ ਬਾਧਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ । ਏਤਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਂ ਵਚਨਂ ਪਿਤੁਃ ।। ੭.੩.
'ਉਥੇ ਤੇਰਾ ਵੱਸਣਾ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਇਹ ਧਰਮਕ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮਕ ਆਤਮਾ...'
ਨਿਵਾਸਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਪਰ੍ਵਤਮੂਰ੍ਧਨਿ । ਨੈਰ੍ऋਤਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਹृष੍ਟੈਃ ਪ੍ਰਮੁਦੁਤੈਃ ਸਹ ।। ੭.੩.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸਨੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਸਾਇਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਉਲਾਸ਼ਿਤ ਨੈਰਿਤ ਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਅਚਿਰੇਣੈਵ ਕਾਲੇਨ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ।। ੭.੩.
ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਥੋੜੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਗਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਗਈ।
ਸ ਤੁ ਤਤ੍ਰਾਵਸਤ੍ਪ੍ਰੀਤੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨੈਰ੍ऋਤਰ੍षਭਃ । ਸਮੁਦ੍ਰਪਰਿਘਾਯਾਂ ਤੁ ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰਵਾਤ੍ਮਜਃ ।। ੭.੩.
ਉਹ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਧਰਮਕ ਤੇ ਨੈਰਿਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪੁष੍ਪਕੇਣ ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਅਭ੍ਯਾਗਚ੍ਛਦ੍ਵਿਨੀਤਾਤ੍ਮਾ ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਚ ਹਿ ।। ੭.੩.
ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਧਰਮਕ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
ਸ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਗਣੈਰਭਿष੍ਟੁਤਸ੍ਤਥਾਪ੍ਸਰੋਨृਤ੍ਯਵਿਭੂषਿਤਾਲਯਃ । ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਃ ਸੂਰ੍ਯ ਇਵਾਵਭਾਸਯਨ੍ਪਿਤੁਃ ਸਮੀਪਂ ਪ੍ਰਯਯੌ ਸ ਵਿਤ੍ਤਪਃ ।। ੭.੩.
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਉਸਦਾ ਘਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਨੱਚ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਗਸ੍ਤ੍ਯੇਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਮੋ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਃ । ਕਥਮਾਸੀਤ੍ਤੁ ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਸਮ੍ਭਵੋ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਪੁਰਾ ।। ੭.੪.
ਅਗਸਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ: 'ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਜਾਤ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ?'
ਤਤਃ ਸ਼ਿਰਃ ਕਮ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰੇਤਾਗ੍ਨਿਸਮਵਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਤਮਗਸ੍ਤ੍ਯਂ ਮੁਹੁਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਮਯਮਾਨੋ ऽਭ੍ਯਭਾषਤ ।। ੭.੪.
ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ, ਤੇ ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਤ੍ਰੇਤਾ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਆਖਿਆ।
ਭਗਵਨ੍ਪੂਰ੍ਵਮਪ੍ਯੇषਾ ਲਙ੍ਕਾਸੀਤ੍ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਿਨਾਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਦਂ ਭਗਵਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਾਤੋ ਮੇ ਵਿਸ੍ਮਯਃ ਪਰਃ ।। ੭.੪.
ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਲੰਕਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਵਂਸ਼ਾਦੁਦ੍ਭੂਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਇਦਾਨੀਮਨ੍ਯਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਮ੍ਭਵਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ।। ੭.੪.
ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸ ਪੁਲਸਤਯ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਮੂਲ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਰਾਵਣਾਤ੍ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਾਦ੍ਵਿਕਟਾਦਪਿ । ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਚ ਪੁਤ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਕਿਂ ਨੁ ਤੇ ਬਲਵਤ੍ਤਰਾਃ ।। ੭.੪.
ਕੀ ਉਹ ਰਾਵਣ, ਕੁੰਭਕਰਨ, ਪ੍ਰਹਸਤ, ਵਿਕਟ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ?
ਕ ਏषਾਂ ਪੂਰ੍ਵਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕਿਨ੍ਨਾਮਾ ਚ ਬਲੋਤ੍ਕਟਃ । ਅਪਰਾਧਂ ਚ ਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਦ੍ਰਾਵਿਤਾਃ ਕਥਮ੍ ।। ੭.੪.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਖ ਕੌਣ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਾਕਤਵਰ ਕੌਣ ਸੀ? ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਕਿਵੇਂ ਭਜਾਇਆ?
ਏਤਦ੍ਵਿਸ੍ਤਰਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਮਾਨਘ । ਕੁਤੂਹਲਮਿਦਂ ਮਹ੍ਯਂ ਨੁਦ ਭਾਨੁਰ੍ਯਥਾ ਤਮਃ ।। ੭.੪.
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਨਿਰਮਲ ਜੀ। ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨੂੰ ਐਸਾ ਮਿਟਾ ਦਿਓ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਲਙ੍ਕृਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਈषਦ੍ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਨਸ੍ਤਮਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਘਵਮ੍ ।। ੭.੪.
ਰਾਘਵ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੁਧਰਤ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਚੰਭਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਪੁਰਾ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯਪਃ ਸਲਿਲਸਮ੍ਭਵਃ । ਤਾਸਾਂ ਗੋਪਾਯਨੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਸृਜਤ੍ਪਦ੍ਮਸਮ੍ਭਵਃ ।। ੭.੪.
ਕਈ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਪਾਣੀ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਜਲ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ।
ਤੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਕਰ੍ਤਾਰਂ ਵਿਨੀਤਵਦੁਪਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਮ ਇਤਿ ਭਾषਨ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾਃ ।। ੭.੪.
ਉਹ ਜੀਵ ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?'
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ੍ਤੁ ਤਾਨ੍ਯਾਹ ਸਤ੍ਵਾਨਿ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਵ । ਆਭਾष੍ਯ ਵਾਚਾ ਯਤ੍ਨੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਧ੍ਵਮਿਤਿ ਮਾਨਦਃ ।। ੭.੪.
ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ', ਹੇ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਮੇਤਿ ਚ ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯੇ ਜਕ੍ਸ਼ਾਮ ਇਤਿ ਚਾਪਰੇ । ਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤੈਰੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤਾਨਾਹ ਭੂਤਕृਤ੍ ।। ੭.੪.
ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀਏ', ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਸੀਂ ਖਾਈਏ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਕੁਝ ਨੇ ਖਾਇਆ ਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਮੇਤਿ ਚ ਯੈਰੁਕ੍ਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੁ ਵਃ । ਜਕ੍ਸ਼ਾਮ ਇਤਿ ਯੈਰੁਕ੍ਤਂ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਏਵ ਭਵਨ੍ਤੁ ਵਃ ।। ੭.੪.
'ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀਏ", ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੋਣਗੇ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਖਾਈਏ", ਉਹ ਯਕਸ਼ ਹੋਣਗੇ।'
ਤਤ੍ਰ ਹੇਤਿਃ ਪ੍ਰਹੇਤਿਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪੌ । ਮਧੁਕੈਟਭਸਙ੍ਕਾਸ਼ੌ ਬਭੂਵਤੁਰਰਿਨ੍ਦਮੌ ।। ੭.੪.
ਉਥੇ ਹੇਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤੀ, ਦੋ ਭਰਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ। ਉਹ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਵਾਂਗ ਬੜੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ।
ਪ੍ਰਹੇਤਿਰ੍ਧਾਰ੍ਮਿਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਪੋਵਨਗਤਸ੍ਤਦਾ । ਹੇਤਿਰ੍ਦਾਰਕ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਪਰਂ ਯਤ੍ਨਮਥਾਕਰੋਤ੍ ।। ੭.੪.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਹੇਤੀ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਹੇਤੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਵੱਡਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
ਸ ਕਾਲਭਗਿਨੀਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਭਯਾਂ ਨਾਮ ਭਯਾਵਹਾਮ੍ । ਉਦਾਵਹਦਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਮਹਾਮਤਿਃ ।। ੭.੪.
ਉਹ ਸੰਜਮ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੇਤੀ, ਕਾਲਭਗਿਨੀ ਦੀ ਧੀ ਭਯਾ, ਜੋ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ।
ਸ ਤਸ੍ਯਾਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਹੇਤੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੁਙ੍ਗਵਃ । ਪੁਤ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰਵਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਕੇਸ਼ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੭.੪.
ਹੇਤੀ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ—ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਦ੍ਯੁਤਕੇਸ਼ ਸੀ, ਜੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਕੇਸ਼ੋ ਹੇਤਿਪੁਤ੍ਰਃ ਸ ਦੀਪ੍ਤਾਰ੍ਕਸਮਪ੍ਰਭਃ । ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਤ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤੋਯਮਧ੍ਯ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦਃ ।। ੭.੪.
ਹੇਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਦ੍ਯੁਤਕੇਸ਼, ਜੋ ਤੇਜਦਾਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।
ਸ ਯਦਾ ਯੌਵਨਂ ਭਦ੍ਰਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ । ਤਤੋ ਦਾਰਕ੍ਰਿਯਾਂ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵ੍ਯਵਸਿਤਃ ਪਿਤਾ ।। ੭.੪.
ਜਦ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਯੁਵਾਨੀ ਦੀ ਉਮਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸੋਚ ਬਣਾਈ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਸ੍ਤਨਯਾਂ ਸੋ ऽਥ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਤੁਲ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ । ਵਰਯਾਮਾਸ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਹੇਤੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੁਙ੍ਗਵਃ ।। ੭.੪.
ਫਿਰ ਹੇਤੀ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਧਿਆ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਚੁਣਿਆ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਪਰਸ੍ਮੈ ਸੇਤਿ ਸਨ੍ਧ੍ਯਯਾ । ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤਾ ਦਤ੍ਤਾ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਕੇਸ਼ਾਯ ਰਾਘਵ ।। ੭.੪.
ਸੰਧਿਆ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਆਪਣੀ ਧੀ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਹੀ ਪਵੇਗੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਿਦ੍ਯੁਤਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਰਾਘਵ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਸ੍ਤਨਯਾਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਕੇਸ਼ੋ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ । ਰਮਤੇ ਸ੍ਮ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪੌਲੋਮ੍ਯਾ ਮਘਵਾਨਿਵ ।। ੭.੪.
ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਧੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤਕੇਸ਼, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜੀਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਪੌਲੋਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।