ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇषਾਂ ਵਚਨਮृषੀਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੧.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲੇ।
ਭਗਵਨ੍ਤਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਰਾਵਣਂ ਚ ਨਿਸ਼ਾਚਰਮ੍ । ਅਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੌ ਕਿਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਥ ਰਾਵਣਿਮ੍ ।। ੭.੧.
ਭਗਵਾਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੁੰਭਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਵਣ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਤ ਦੇ ਡੰਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?
ਮਹੋਦਰਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਚ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ । ਮਤ੍ਤੋਨ੍ਮਤ੍ਤੌ ਚ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षੌ ਦੇਵਾਨ੍ਤਕਨਰਾਨ੍ਤਕੌ ੭.੧.
ਮਹੋਦਰ, ਪ੍ਰਹਸਤ ਅਤੇ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਅਤੇ ਪਾਗਲ ਤੇ ਅਜੈਯ ਦੇਵਾਂਤਕ ਤੇ ਨਰਾਂਤਕ—
ਅਤਿਕਾਯਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸਂ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਨਿਸ਼ਾਚਰਮ੍ । ਅਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾਨ੍ਕਿਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਥ ਰਾਵਣਿਮ੍ ।। ੭.੧.
ਅਤਿਕਾਯ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਅਤੇ ਧੂਮਰਾਕਸ਼, ਜੋ ਰਾਤ ਦੇ ਡੰਗਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?
ਕੀਦृਸ਼ੋ ਵੈ ਪ੍ਰਭਾਵੋ ऽਸ੍ਯ ਕਿਂ ਬਲਂ ਕਃ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਕੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨੈष ਰਾਵਣਾਦਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ ।। ੭.੧.
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਕਿੰਨੀ ਹੈ? ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਵਧ ਗਿਆ?
ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਯਦਿ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਨ ਖਲ੍ਵਾਜ੍ਞਾਪਯਾਮਿ ਵਃ । ਯਦਿ ਗੁਹ੍ਯਂ ਨ ਚੇਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕਥ੍ਯਤਾਮ੍ ।। ੭.੧.
ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਗੁਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।
ਸ਼ਕ੍ਰੋ ऽਪਿ ਵਿਜਿਤਸ੍ਤੇਨ ਕਥਂ ਲਬ੍ਧਵਰਸ਼੍ਚ ਸਃ । ਕਥਂ ਚ ਬਲਵਾਨਨ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਨ ਪਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਰਾਵਣਃ ।। ੭.੧.
ਉਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਐਸਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ? ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਰਾਵਣ ਨਹੀਂ?
ਕਥਂ ਪਿਤੁਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਧਿਕੋ ਮਹਾਹਵੇ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਜੇਤਾ ਹਿ ਕਥਂ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਵਰਾਸ਼੍ਚ ਲਬ੍ਧਾਃ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮੇ ऽਦ੍ਯ ਤਤ੍ਪृਚ੍ਛਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵਮ੍ ।। ੭.੧.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤਿਆ? ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਇਹ ਅੱਜ ਦੱਸੋ, ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਕੁਮ੍ਭਯੋਨਿਰ੍ਮਿਹਾਤੇਜਾ ਰਾਮਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ ।। ੭.੨.
ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੂੰਭਯੋਨੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਪ ਦੀ ਜੋਤਿ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ृਣੁ ਰਾਮ ਕਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਤੇਜੋਬਲਂ ਮਹਤ੍ । ਜਘਾਨ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਯੇਨਾਸੌ ਨ ਚ ਵਧ੍ਯਃ ਸ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਃ ।। ੭.੨.
ਰਾਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਸੁਣ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਵੈਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਤਾਵਤ੍ਤੇ ਰਾਵਣਸ੍ਯੇਦਂ ਕੁਲਂ ਜਨ੍ਮ ਚ ਰਾਘਵ । ਵਰਪ੍ਰਦਾਨਂ ਚ ਤਥਾ ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ।। ੭.੨.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰਾਣੇ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਵਰ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਰਾਘਵ।
ਪੁਰਾ ਕृਤਯੁਗੇ ਰਾਮ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸੁਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਿਵ ਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੭.੨.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਰਾਮਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁਲਸਤਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੀ।
ਨਾਨੁਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਗੁਣਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਤਃ ਸ਼ੀਲਤਸ੍ਤਥਾ । ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰ ਇਤਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਹਿ ਨਾਮਤਃ ।। ੭.੨.
ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ, ਚਾਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਰਿਤਰ ਦੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸੁਤਤ੍ਵੇਨ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਲ੍ਲਭੋ ਹਿ ਸਃ । ਹृष੍ਟਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਗੁਣੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਮਤਿਃ ।। ੭.੨.
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ।
ਸ ਤੁ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਮੇਰੋਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਮਹਾਗਿਰੇਃ । ਤृਣਵਿਨ੍ਦ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨ੍ਯਵਸਨ੍ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਃ ।। ੭.੨.
ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਾਸੇ ਤ੍ਰਿਣਬਿੰਦ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਗਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਨ੍ਯਕਾਃ ।। ੭.੨.
ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਪਨ੍ਨਗਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰਾਜਰ੍षਿਤਨਯਾਸ਼੍ਚ ਯਾਃ । ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤ੍ਯੋ ऽਪ੍ਸਰਸਸ਼੍ਚੈਵ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮੁਪਪੇਦਿਰੇ ।। ੭.੨.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ।
ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁषृਪਭੋਗ੍ਯਤ੍ਵਾਦ੍ਰਮ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ਕਾਨਨਸ੍ਯ ਚ । ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਕਨ੍ਯਕਾਃ ।। ੭.੨.
ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਗਲ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਸੁਹਣਾ ਤੇ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਸੀ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਥੇ ਆ ਕੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ।
ਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਰਮਣੀਯਤ੍ਵਾਤ੍ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਯਤ੍ਰ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵਾਦਯਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਲਾਸਯਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਮੁਨੇਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨਂ ਚਕ੍ਰੁਰਨਿਨ੍ਦਿਤਾਃ ।। ੭.੨.
ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਕਰਕੇ, ਰਾਮਾ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਵਾਜਾ ਵਜਾਉਂਦੀਆਂ, ਨੱਚਦੀਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਤਪਸੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੀਆਂ।
ਅਥ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਯਾ ਮੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸਾ ਗਰ੍ਭਂ ਧਾਰਯਿष੍ਯਤਿ ।। ੭.੨.
ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗੀ, ਉਹ ਗਰਭ ਧਾਰ ਲਵੇਗੀ।'
ਤਾਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪਭਯਾਦ੍ਭੀਤਾਸ੍ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਨੋਪਚਕ੍ਰਮੁਃ ।। ੭.੨.
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਬੋਲ ਮੰਨਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਗਈਆਂ।
ਤृਣਬਿਨ੍ਦੋਸ੍ਤੁ ਰਾਜਰ੍षੇਸ੍ਤਨਯਾ ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਤਤ੍ ।। ੭.੨.
ਪਰ ਤ੍ਰਿਣਬਿੰਦ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।
ਗਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਚਾਰ ਸੁਨਿਰ੍ਭਯਾ । ਨ ਸਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ੍ਥਿਤਾ ਤਤ੍ਰ ਕਾਞ੍ਚਿਦਭ੍ਯਾਗਤਾਂ ਸਖੀਮ੍ ।। ੭.੨.
ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਗਈ, ਉਥੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ। ਪਰ ਉਥੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਆਈ ਹੋਈ ਸਖੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੋ ਮਹਾਨृषਿਃ । ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਕਰੋਤ੍ਤਤ੍ਰ ਤਪਸਾ ਭਾਵਿਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। ੭.੨.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਉਥੇ ਤਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਠ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਾ ਤੁ ਵੇਦਸ਼੍ਰੁਤਿਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੈ ਤਪਸੋ ਨਿਧਿਮ੍ । ਅਭਵਤ੍ਪਾਣ੍ਡੁਦੇਹਾ ਸਾ ਸੁਵ੍ਯਞ੍ਜਿਤਸ਼ਰੀਰਜਾ ।। ੭.੨.
ਉਹ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਤਪ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਪੀਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਦਲਾਵ ਸਾਫ਼ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਭੂਵ ਚ ਸਮੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦ੍ਦੋषਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਇਦਂ ਮੇ ਕਿਨ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਰ੍ਗਤ੍ਵਾ ऽ ऽਸ਼੍ਰਮੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ।। ੭.੨.
ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਹੋ ਗਈ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਕਮੀ ਵੇਖ ਕੇ। 'ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ?' ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲੀ ਗਈ ਤੇ ਉਥੇ ਰਹਿ ਗਈ।
ਤਾਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਥਾਭੂਤਾਂ ਤृਣਵਿਨ੍ਦੁਰਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਕਿਂ ਤ੍ਵਮੇਤਤ੍ਤ੍ਵਸਦृਸ਼ਂ ਧਾਰਯਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਵਪੁਃ ।। ੭.੨.
ਉਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਤ੍ਰਿਣਬਿੰਦੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਅਸਲੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਕਿਉਂ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ?"
ਸਾ ਤੁ ਕृਤ੍ਵਾਞ੍ਜਲਿਂ ਦੀਨਾ ਕਨ੍ਯੋਵਾਚ ਤਪੋਧਨਮ੍ । ਨ ਜਾਨੇ ਕਾਰਣਂ ਤਾਤ ਯੇਨ ਮੇ ਰੂਪਮੀਦृਸ਼ਮ੍ ।। ੭.੨.
ਉਹ ਦੁਖੀ ਕੁੜੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਐਸਾ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।"
ਕਿਂ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਂ ਗਤਾਸ੍ਮ੍ਯੇਕਾ ਮਹਰ੍षੇਰ੍ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਃ । ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਦਿਵ੍ਯਮਨ੍ਵੇष੍ਟੁਂ ਸ੍ਵਸਖੀਜਨਮ੍ ।। ੭.੨.
"ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁਲਸਤ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਆਪਣੇ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਗਈ ਸੀ।"
ਨ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਞ੍ਚਿਦਭ੍ਯਾਗਤਾਂ ਸਖੀਮ੍ । ਰੂਪਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਪਰ੍ਯਾਸਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਰਾਸਾਦਿਹਾਗਤਾ ।। ੭.੨.
"ਉਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਆਈ ਹੋਈ ਸਖੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਪਰ ਜਦ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਵੇਖਿਆ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਈ।"