ਕੁਮ੍ਭਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਕੁਮ੍ਭਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੌ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨੌ । ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤੌ ਨਿਹਤੌ ਰਾਮ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸੁਤੌ ਮृਧੇ ।। ੭.੧.
ਕੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਕੁੰਭ, ਦੋਵੇਂ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਰਾਮਾ, ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਯੁਦ੍ਧੋਨ੍ਮਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮੋਪਮੌ । ਯਜ੍ਞਕੋਪਸ਼੍ਚ ਬਲਵਾਨ੍ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ।। ੭.੧.
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਯੁੱਧੋਨਮੱਤ ਅਤੇ ਮੱਤ, ਜੋ ਕਾਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਰਾਉਣੇ ਸਨ, ਤੇ ਯਜ੍ਯਕੋਪ, ਜੋ ਧੂਮਰਾਕਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ—
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਃ ਕਦਨਂ ਘੋਰਮੇਤੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਪਾਰਗਾਃ । ਅਨ੍ਤਕਪ੍ਰਤਿਮੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਵਿਨਿਹਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ।। ੭.੧.
ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲ ਕੀਤਾ, ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ, ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਬਾਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਯੁਦ੍ਧਮੁਪਾਗਤਃ । ਦੇਵਤਾਨਾਮਵਧ੍ਯੇਨ ਵਿਜਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨਸਿ ।। ੭.੧.
ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਗਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਜੈਯ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਤਸ੍ਯ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤੁ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਪਰਾਭਵਃ । ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਯੁਦ੍ਧਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤੇ ਰਾਵਣਿਰ੍ਹਤਃ ।। ੭.੧.
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਕਦੇ ਵੀ ਹਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਪਰ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕਾਲਸ੍ਯੇਵਾਭਿਧਾਵਤਃ । ਮੁਕ੍ਤਃ ਸੁਰਰਿਪੋਰ੍ਵੀਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਿਜਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ।। ੭.੧.
ਭਾਗ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਾਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੌੜਿਆ ਸੀ; ਹੀਰੋ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਅਭਿਨਨ੍ਦਾਮ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤੋ ਵਧਮ੍ । ਸੋ ऽਵਧ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਮਹਾਮਾਯਾਧਰੋ ਯੁਧਿ ।। ੭.੧.
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਦੀ ਮੌਤ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ—ਉਹ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਜੈਯ ਸੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਵਿਸ੍ਮਯਸ੍ਤ੍ਵੇष ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤਂ ਹਤਮ੍ ।। ੭.੧.
ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ । ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਹਤਾ ਵੀਰਾ ਰਘੂਣਾਂ ਕੁਲਵਰ੍ਦ੍ਧਨ ।। ੭.੧.
ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਸਨ—ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਰਘੂ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਯਾਮਿਮਾਂ ਵੀਰ ਸੌਮ੍ਯਾਮਭਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ੭.੧.
ਹੀਰੋ, ਤੂੰ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਨਿਡਰਤਾ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇषਾਂ ਵਚਨਮृषੀਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੧.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲੇ।
ਭਗਵਨ੍ਤਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਰਾਵਣਂ ਚ ਨਿਸ਼ਾਚਰਮ੍ । ਅਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੌ ਕਿਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਥ ਰਾਵਣਿਮ੍ ।। ੭.੧.
ਭਗਵਾਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੁੰਭਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਵਣ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਤ ਦੇ ਡੰਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?
ਮਹੋਦਰਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਚ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ । ਮਤ੍ਤੋਨ੍ਮਤ੍ਤੌ ਚ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षੌ ਦੇਵਾਨ੍ਤਕਨਰਾਨ੍ਤਕੌ ੭.੧.
ਮਹੋਦਰ, ਪ੍ਰਹਸਤ ਅਤੇ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਅਤੇ ਪਾਗਲ ਤੇ ਅਜੈਯ ਦੇਵਾਂਤਕ ਤੇ ਨਰਾਂਤਕ—
ਅਤਿਕਾਯਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸਂ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਨਿਸ਼ਾਚਰਮ੍ । ਅਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾਨ੍ਕਿਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਥ ਰਾਵਣਿਮ੍ ।। ੭.੧.
ਅਤਿਕਾਯ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਅਤੇ ਧੂਮਰਾਕਸ਼, ਜੋ ਰਾਤ ਦੇ ਡੰਗਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?
ਕੀਦृਸ਼ੋ ਵੈ ਪ੍ਰਭਾਵੋ ऽਸ੍ਯ ਕਿਂ ਬਲਂ ਕਃ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਕੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨੈष ਰਾਵਣਾਦਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ ।। ੭.੧.
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਕਿੰਨੀ ਹੈ? ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਵਧ ਗਿਆ?
ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਯਦਿ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਨ ਖਲ੍ਵਾਜ੍ਞਾਪਯਾਮਿ ਵਃ । ਯਦਿ ਗੁਹ੍ਯਂ ਨ ਚੇਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕਥ੍ਯਤਾਮ੍ ।। ੭.੧.
ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਗੁਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।
ਸ਼ਕ੍ਰੋ ऽਪਿ ਵਿਜਿਤਸ੍ਤੇਨ ਕਥਂ ਲਬ੍ਧਵਰਸ਼੍ਚ ਸਃ । ਕਥਂ ਚ ਬਲਵਾਨਨ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਨ ਪਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਰਾਵਣਃ ।। ੭.੧.
ਉਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਐਸਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ? ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਰਾਵਣ ਨਹੀਂ?
ਕਥਂ ਪਿਤੁਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਧਿਕੋ ਮਹਾਹਵੇ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਜੇਤਾ ਹਿ ਕਥਂ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਵਰਾਸ਼੍ਚ ਲਬ੍ਧਾਃ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮੇ ऽਦ੍ਯ ਤਤ੍ਪृਚ੍ਛਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵਮ੍ ।। ੭.੧.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤਿਆ? ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਇਹ ਅੱਜ ਦੱਸੋ, ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਕੁਮ੍ਭਯੋਨਿਰ੍ਮਿਹਾਤੇਜਾ ਰਾਮਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ ।। ੭.੨.
ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੂੰਭਯੋਨੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਪ ਦੀ ਜੋਤਿ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ृਣੁ ਰਾਮ ਕਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਤੇਜੋਬਲਂ ਮਹਤ੍ । ਜਘਾਨ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਯੇਨਾਸੌ ਨ ਚ ਵਧ੍ਯਃ ਸ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਃ ।। ੭.੨.
ਰਾਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਸੁਣ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਵੈਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਤਾਵਤ੍ਤੇ ਰਾਵਣਸ੍ਯੇਦਂ ਕੁਲਂ ਜਨ੍ਮ ਚ ਰਾਘਵ । ਵਰਪ੍ਰਦਾਨਂ ਚ ਤਥਾ ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ।। ੭.੨.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰਾਣੇ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਵਰ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਰਾਘਵ।
ਪੁਰਾ ਕृਤਯੁਗੇ ਰਾਮ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸੁਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਿਵ ਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੭.੨.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਰਾਮਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁਲਸਤਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੀ।
ਨਾਨੁਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਗੁਣਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਤਃ ਸ਼ੀਲਤਸ੍ਤਥਾ । ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰ ਇਤਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਹਿ ਨਾਮਤਃ ।। ੭.੨.
ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ, ਚਾਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਰਿਤਰ ਦੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸੁਤਤ੍ਵੇਨ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਲ੍ਲਭੋ ਹਿ ਸਃ । ਹृष੍ਟਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਗੁਣੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਮਤਿਃ ।। ੭.੨.
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ।
ਸ ਤੁ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਮੇਰੋਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਮਹਾਗਿਰੇਃ । ਤृਣਵਿਨ੍ਦ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨ੍ਯਵਸਨ੍ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਃ ।। ੭.੨.
ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਾਸੇ ਤ੍ਰਿਣਬਿੰਦ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਗਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਨ੍ਯਕਾਃ ।। ੭.੨.
ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਪਨ੍ਨਗਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰਾਜਰ੍षਿਤਨਯਾਸ਼੍ਚ ਯਾਃ । ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤ੍ਯੋ ऽਪ੍ਸਰਸਸ਼੍ਚੈਵ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮੁਪਪੇਦਿਰੇ ।। ੭.੨.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ।
ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁषृਪਭੋਗ੍ਯਤ੍ਵਾਦ੍ਰਮ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ਕਾਨਨਸ੍ਯ ਚ । ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਕਨ੍ਯਕਾਃ ।। ੭.੨.
ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਗਲ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਸੁਹਣਾ ਤੇ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਸੀ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਥੇ ਆ ਕੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ।
ਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਰਮਣੀਯਤ੍ਵਾਤ੍ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਯਤ੍ਰ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵਾਦਯਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਲਾਸਯਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਮੁਨੇਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨਂ ਚਕ੍ਰੁਰਨਿਨ੍ਦਿਤਾਃ ।। ੭.੨.
ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਕਰਕੇ, ਰਾਮਾ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਵਾਜਾ ਵਜਾਉਂਦੀਆਂ, ਨੱਚਦੀਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਤਪਸੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੀਆਂ।
ਅਥ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਯਾ ਮੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸਾ ਗਰ੍ਭਂ ਧਾਰਯਿष੍ਯਤਿ ।। ੭.੨.
ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗੀ, ਉਹ ਗਰਭ ਧਾਰ ਲਵੇਗੀ।'