ਨਿਹਤਾ ਰਾਘਵੇਣਾਜੌ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਵਾਸਿਨਃ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ਼੍ਚ ਵਿਨਿष੍ਪਿष੍ਟਾਃ ਖਰਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤੋ ਰਣੇ
ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਰਾਘਵ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਖਰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਦੂषਣਂ ਚਾਗ੍ਰਤੋ ਹਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾਸ੍ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍। ਤਤਸ੍ਤੇਨਾਰ੍ਦਿਤਾ ਬਾਲਾ ਰਾਵਣਂ ਸਮੁਪਾਗਤਾ
ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ ਲੋਕ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਰਾਵਣਾਨੁਚਰੋ ਘੋਰੋ ਮਾਰੀਚੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਲੋਭਯਾਮਾਸ ਵੈਦੇਹੀਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਨਮਯੋ ਮृਗਃ
ਰਾਵਣ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਸਾਥੀ ਮਾਰੀਚ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹਿਰਣ ਬਣ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲਲਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਰਾਮਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੈਦੇਹੀ ਗृਹ੍ਯਤਾਮਿਤਿ। ਅਯਂ ਮਨੋਹਰਃ ਕਾਨ੍ਤ ਆਸ਼੍ਰਮੋ ਨੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਜਾਨਵਰ ਫੜ ਲਵੋ; ਇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸੋਹਣਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ।'
ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਰ੍ਮृਗਂ ਤਮਨੁਧਾਵਤਿ। ਸ ਤਂ ਜਘਾਨ ਧਾਵਨ੍ਤਂ ਸ਼ਰੇਣਾਨਤਪਰ੍ਵਣਾ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਹਿਰਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ; ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਸੌਮ੍ਯ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਮृਗਂ ਯਾਤਿ ਤੁ ਰਾਘਵੇ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇ ਚਾਪਿ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਂ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਪਿਆਰੇ, ਜਦ ਹਿਰਣ ਰਾਘਵ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਦ ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਜਗ੍ਰਾਹ ਤਰਸਾ ਸੀਤਾਂ ਗ੍ਰਹਃ ਖੇ ਰੋਹਿਣੀਮਿਵ। ਤ੍ਰਾਤੁਕਾਮਂ ਤਤੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਹਤ੍ਵਾ ਗृਧ੍ਰਂ ਜਟਾਯੁषਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਗ੍ਰਹਿ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਹਣੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ; ਉਸਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਚਾਹ ਵਿੱਚ, ਜਟਾਯੂ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਸਹਸਾ ਸੀਤਾਂ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਭੁਤਸਂਕਾਸ਼ਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪਰ੍ਵਤਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉੱਥੋਂ ਚਲ ਪਿਆ; ਫਿਰ, ਅਜੀਬ ਜਿਹੇ ਜੀਵ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸੀਤਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਵਾਨਰਾਃ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਾਃ। ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਕਾਰਾ ਰਾਵਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਮ੍
ਜਦ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ ਵਿਮਾਨਂ ਮਨੋਜਵਮ੍। ਆਰੁਹ੍ਯ ਸਹ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਪੁष੍ਪਕਂ ਸ ਮਹਾਬਲਃ
ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਵਣ ਵੈਦੇਹੀ ਸਮੇਤ ਮਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਤਦਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਤਾਂ ਸੁਵਰ੍ਣਪਰਿष੍ਕਾਰੇ ਸ਼ੁਭੇ ਮਹਤਿ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਵੱਡੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਂ ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਰਾਵਣਃ। ਤृਣਵਦ੍ ਭਾषਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਤਂ ਚ ਨੈਰ੍ऋਤਪੁਙ੍ਗਵਮ੍
ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਿਨਕਾ ਸਮਝਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵੀ।
ਅਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੀ ਵੈਦੇਹੀ ਹ੍ਯਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਂ ਗਤਾ। ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ਤਦਾ ਰਾਮੋ ਮृਗਂ ਹਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਵਨੇ
ਵੈਦੇਹੀ, ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ; ਉਥੇ ਰਾਮ, ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੁੜ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਿਵਰ੍ਤਮਾਨਃ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗृਧ੍ਰਂ ਸ ਵਿਵ੍ਯਥੇ। ਗृਧ੍ਰਂ ਹਤਂ ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰਂ ਪਿਤੁਃ
ਜਦ ਕਾਕੁਤਸਥ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖ ਗਿਆ; ਮਰੇ ਹੋਏ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਾ।
ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਸ੍ਤੁ ਵੈਦੇਹੀਂ ਰਾਘਵਃ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਗੋਦਾਵਰੀਮਨੁਚਰਨ੍ ਵਨੋਦ੍ਦੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਿਤਾਨ੍
ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਘਵ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ।
ਆਸੇਦਤੁਰ੍ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਕਬਨ੍ਧਂ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍। ਤਤਃ ਕਬਨ੍ਧਵਚਨਾਦ੍ ਰਾਮਃ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਬੰਧ ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇ; ਫਿਰ, ਕਬੰਧ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੱਚੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ऋष੍ਯਮੂਕਗਿਰਿਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸਮਾਗਤਃ। ਤਯੋਃ ਸਮਾਗਮਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਹਾਰ੍ਦੋ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਉਹ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਮਿਲਾਪ ਦਿਲੋਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਨਿਰਸ੍ਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਲਿਨਾ ਪੁਰਾ। ਇਤਰੇਤਰਸਂਵਾਦਾਤ੍ ਪ੍ਰਗਾਢਃ ਪ੍ਰਣਯਸ੍ਤਯੋਃ
ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਨੇ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀ ਦੋਸਤੀ ਬਣ ਗਈ।
ਰਾਮਃ ਸ੍ਵਬਾਹੁਵੀਰ੍ਯੇਣ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਾਦਯਤ੍। ਵਾਲਿਨਂ ਸਮਰੇ ਹਤ੍ਵਾ ਮਹਾਕਾਯਂ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਕਰਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ਰਾਜ੍ਯੇ ਸਹਿਤਃ ਸਰ੍ਵਵਾਨਰੈਃ। ਰਾਮਾਯ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨੀਤੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮਾਰ੍ਗਣਮ੍
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।
ਆਦਿष੍ਟਾ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਦਸ਼ ਕੋਟ੍ਯਃ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਦਿਸ਼ਃ
ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਦਸ ਕਰੋੜ ਵਾਨਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੇਜੇ ਗਏ।
ਤੇषਾਂ ਨੋ ਵਿਪ੍ਰਕृष੍ਟਾਨਾਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯੇ ਪਰ੍ਵਤਸਤ੍ਤਮੇ। ਭृਸ਼ਂ ਸ਼ੋਕਾਭਿਤਪ੍ਤਾਨਾਂ ਮਹਾਨ੍ ਕਾਲੋऽਤ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
ਉਹ ਜੋ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਤੁ ਗृਧ੍ਰਰਾਜਸ੍ਯ ਸਮ੍ਪਾਤਿਰ੍ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਿ ਸ੍ਮ ਵਸਤੀਂ ਸੀਤਾਂ ਰਾਵਣਮਨ੍ਦਿਰੇ
ਗਿੱਧਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਵੀਰ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸੰਪਾਤੀ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੀਤਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੋऽਹਂ ਦੁਃਖਪਰੀਤਾਨਾਂ ਦੁਃਖਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤਿਨਾਂ ਨੁਦਨ੍। ਆਤ੍ਮਵੀਰ੍ਯਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਪ੍ਲੁਤਃ। ਤਤ੍ਰਾਹਮੇਕਾਮਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਂ ਗਤਾਮ੍
ਮੈਂ, ਦੁੱਖੀ ਹੋਏ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਕੌਸ਼ੇਯਵਸ੍ਤ੍ਰਾਂ ਮਲਿਨਾਂ ਨਿਰਾਨਨ੍ਦਾਂ ਦृਢਵ੍ਰਤਾਮ੍। ਤਯਾ ਸਮੇਤ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਮੈਲੀ, ਉਦਾਸ ਤੇ ਪੱਕੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ।
ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਰਾਮਨਾਮਾਙ੍ਗੁਲੀਯਕਮ੍। ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਮਣਿਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਚਰਿਤਾਰ੍ਥੋऽਹਮਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲਾ ਅੰਗੂਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਰਤਨ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਮਯਾ ਚ ਪੁਨਰਾਗਮ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ। ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਮਰ੍ਚਿष੍ਮਾਨ੍ ਸ ਮਹਾਮਣਿਃ
ਮੈਂ ਮੁੜ ਆ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਵੱਡਾ ਰਤਨ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਕੰਮ ਸਦਾ ਨਿਰਲੇਪ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਮੈਥਿਲੀਂ ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਸ਼ਸ਼ਂਸੇ ਚ ਜੀਵਿਤਮ੍। ਜੀਵਿਤਾਨ੍ਤਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪੀਤ੍ਵਾਮृਤਮਿਵਾਤੁਰਃ
ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੀਊਣ ਦੀ ਆਸ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੀਮਾਰ ਮਨੁੱਖ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਯੋਜਯਿष੍ਯਨ੍ਨੁਦ੍ਯੋਗਂ ਦਧ੍ਰੇ ਲਙ੍ਕਾਵਧੇ ਮਨਃ। ਜਿਘਾਂਸੁਰਿਵ ਲੋਕਾਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਾਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ ਵਿਭਾਵਸੁਃ
ਜਦੋਂ ਲੜਾਈ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਲੰਕਾ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਲਾ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਅੱਗ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ।
ਤਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨਲਂ ਸੇਤੁਮਕਾਰਯਤ੍। ਅਤਰਤ੍ ਕਪਿਵੀਰਾਣਾਂ ਵਾਹਿਨੀ ਤੇਨ ਸੇਤੁਨਾ
ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਲ ਨੇ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਪੁਲ ਰਾਹੀਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਪਾਰ ਲੰਘ ਗਈ।