ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚ ਬਹੁਸਾਹਸ੍ਰੀਃ ਸ੍ਫੀਤਾਞ੍ਜਨਪਦਾਨਪਿ। ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਦੂਰਮਧ੍ਵਾਨਂ ਤ੍ਵਰਿਤਃ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਪਿੰਡ ਤੇ ਇਲਾਕੇ ਵੇਖੇ; ਤੇ ਦੂਰ ਰਸਤਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ,
ਆਸਸਾਦ ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ਫੁਲ੍ਲਾਨ੍ ਨਨ੍ਦਿਗ੍ਰਾਮਸਮੀਪਗਾਨ੍। ਸੁਰਾਧਿਪਸ੍ਯੋਪਵਨੇ ਯਥਾ ਚੈਤ੍ਰਰਥੇ ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍
ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਜਾਂ ਚੈਤਰਰਥ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਂਗ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਸਪੁਤ੍ਰੈਃ ਪੌਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਰਮਮਾਣੈਃ ਸ੍ਵਲਂਕृਤੈਃ। ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇ ਤ੍ਵਯੋਧ੍ਯਾਯਾਸ਼੍ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਉਥੇ, ਅਯੋਧਿਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੋਸ ਦੂਰ, ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭਰਤਂ ਦੀਨਂ ਕृਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਮਵਾਸਿਨਮ੍। ਜਟਿਲਂ ਮਲਦਿਗ੍ਧਾਙ੍ਗਂ ਭ੍ਰਾਤृਵ੍ਯਸਨਕਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਉਸਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵਿਰਕਤ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੋੜੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਭਰਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ।
ਫਲਮੂਲਾਸ਼ਿਨਂ ਦਾਨ੍ਤਂ ਤਾਪਸਂ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਮ੍। ਸਮੁਨ੍ਨਤਜਟਾਭਾਰਂ ਵਲ੍ਕਲਾਜਿਨਵਾਸਸਮ੍
ਫਲ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਖਾਂਦਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਉੱਚੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਛਾਲ ਤੇ ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਹੋਈ।
ਨਿਯਤਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸਮਤੇਜਸਮ੍। ਪਾਦੁਕੇ ਤੇ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ੍ਤਂ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍
ਨਿਯਮਤ, ਸੁੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ, ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਤ੍ਰਾਤਾਰਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਭਯਾਤ੍। ਉਪਸ੍ਥਿਤਮਮਾਤ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਚਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪੁਰੋਹਿਤੈਃ
ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਸੁੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਬਲਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਕਾषਾਯਾਮ੍ਬਰਧਾਰਿਭਿਃ। ਨਹਿ ਤੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਂ ਤਂ ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਤੇ ਬਹੁਤਰੇ ਸੈਨਿਕ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਕੇਸਰੀਆਂ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ; ਪਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕ, ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਛਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਭੋਗਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਪਰਿਭੋਕ੍ਤੁਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪੌਰਾ ਵੈ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਾਃ। ਤਂ ਧਰ੍ਮਮਿਵ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਦੇਹਬਨ੍ਧਮਿਵਾਪਰਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਛਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਵਾਸਾ ਸਮਝ ਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ। ਵਸਨ੍ਤਂ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯੇ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਚੀਰਜਟਾਧਰਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ—'
ਅਨੁਸ਼ੋਚਸਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਕੌਸ਼ਲਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਪ੍ਰਿਯਮਾਖ੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਦੇਵ ਸ਼ੋਕਂ ਤ੍ਯਜ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
'ਤੂੰ ਕਕੁਤਸਥ ਲਈ ਦੁਖ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੁਖ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਭੇਜੀ ਹੈ। ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਸੁਨੇਹੀ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣਾ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ।'
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਤ੍ਵਂ ਰਾਮੇਣ ਸਹ ਸਂਗਤਃ। ਨਿਹਤ੍ਯ ਰਾਵਣਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤਿਲਭ੍ਯ ਚ ਮੈਥਿਲੀਮ੍
'ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ—'
ਉਪਯਾਤਿ ਸਮृਦ੍ਧਾਰ੍ਥਃ ਸਹ ਮਿਤ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਬਲੈਃ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵੈਦੇਹੀ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਸੀਤਾ ਸਮਗ੍ਰਾ ਰਾਮੇਣ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਸ਼ਚੀ ਯਥਾ
'ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਬਲਵਾਨ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੈਦੇਹੀ—ਸੀਤਾ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀ ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਹਨੁਮਤਾ ਭਰਤਃ ਕੈਕਯੀਸੁਤਃ। ਪਪਾਤ ਸਹਸਾ ਹृष੍ਟੋ ਹਰ੍षਾਨ੍ਮੋਹਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ, ਕੈਕਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਚਾਨਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦੁਤ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਰਾਘਵਃ। ਹਨੂਮਨ੍ਤਮੁਵਾਚੇਦਂ ਭਰਤਃ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਮ੍
ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਭਰਾ ਉੱਠਿਆ, ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਸ਼ੋਕਜੈਃ ਪ੍ਰੀਤਿਮਯੈਃ ਕਪਿਮਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਾਤ੍। ਸਿषੇਚ ਭਰਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਿਪੁਲੈਰਸ਼੍ਰੁਬਿਨ੍ਦੁਭਿਃ
ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਭਰਤ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿਚ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਭਿੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵੋ ਵਾ ਮਾਨੁषੋ ਵਾ ਤ੍ਵਮਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਾਦਿਹਾਗਤਃ। ਪ੍ਰਿਯਾਖ੍ਯਾਨਸ੍ਯ ਤੇ ਸੌਮ੍ਯ ਦਦਾਮਿ ਬ੍ਰੁਵਤਃ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
'ਤੂੰ ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇਂ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ, ਤੂੰ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ; ਮਿੱਠੇ ਸੁਨੇਹੇ ਲਈ, ਸੋਹਣੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਦਾਤ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਗ੍ਰਾਮਾਣਾਂ ਚ ਸ਼ਤਂ ਪਰਮ੍। ਸਕੁਣ੍ਡਲਾਃ ਸ਼ੁਭਾਚਾਰਾ ਭਾਰ੍ਯਾਃ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ षੋਡਸ਼
'ਇੱਕ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ, ਸੌ ਚੰਗੇ ਪਿੰਡ, ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੰਡਲ ਪਾਈਆਂ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਨ।'
ਹੇਮਵਰ੍ਣਾਃ ਸੁਨਾਸੋਰੂਃ ਸ਼ਸ਼ਿਸੌਮ੍ਯਾਨਨਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਕੁਲਜਾਤਿਭਿਃ
'ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਸੁੰਦਰ ਨੱਕ, ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ ਚਿਹਰਾ, ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਚੰਗੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਹਨ।'
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਰਾਮਾਗਮਨਂ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਃ ਕਪਿਪ੍ਰਵੀਰਸ੍ਯ ਤਦਾਦ੍ਭੁਤੋਪਮਮ੍। ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤੋ ਰਾਮਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾਭਵਤ੍ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਹਰ੍षਾਦਿਦਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਵਚਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਵਾਨਰ ਸੂਰਮੇ ਦੀ ਅਚੰਭਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੁਨੇਹੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
thumb|षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਇਕ ਸੌ ਛੱਬੀ ਸਿਰਗ ਦਾ ਪਾਠ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਬਹੂਨਿ ਨਾਮ ਵਰ੍षਾਣਿ ਗਤਸ੍ਯ ਸੁਮਹਦ੍ਵਨਮ੍। ਸ਼ृਣੋਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰਂ ਮਮ ਨਾਥਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਰਸਦੀ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਬਤ ਗਾਥੇਯਂ ਲੌਕਿਕੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮਾਮ੍। ਏਤਿ ਜੀਵਨ੍ਤਮਾਨਨ੍ਦੋ ਨਰਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਦਪਿ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਾਵਤ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿ, 'ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੀਏ, ਉਹ ਜਿਉਂਦਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।'
ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਹਰੀਣਾਂ ਚ ਕਥਮਾਸੀਤ੍ ਸਮਾਗਮਃ। ਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਸ਼ੇ ਕਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਪृਚ੍ਛਤਃ
ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ? ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।
ਸ ਪृष੍ਟੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੇਣ ਬृਸ੍ਯਾਂ ਸਮੁਪਵੇਸ਼ਿਤਃ। ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਵਨੇ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸੁਣਾਏ।
ਯਥਾ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤੋ ਰਾਮੋ ਮਾਤੁਰ੍ਦਤ੍ਤੌ ਵਰੌ ਤਵ। ਯਥਾ ਚ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕੇਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਮृਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਮੰਗੇ ਦੋ ਵਰਾਂ ਕਰਕੇ ਵਨਵਾਸ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤ ਦੇ ਗਮ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ।
ਯਥਾ ਦੂਤੈਸ੍ਤ੍ਵਮਾਨੀਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਰਾਜਗृਹਾਤ੍ ਪ੍ਰਭੋ। ਤ੍ਵਯਾਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇਨ ਯਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨ ਚੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, ਪ੍ਰਭੂ, ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ ਮਹਲ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਆਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਗਿਰਿਂ ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯੇਨਾਮਿਤ੍ਰਕਰ੍ਸ਼ਨਃ। ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਧਰ੍ਮਮਾਚਰਤਾ ਸਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਲੈਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ੍ਥਿਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਚਨੇ ਯਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਮ੍। ਆਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਦੁਕੇ ਗृਹ੍ਯ ਯਥਾਸਿ ਪੁਨਰਾਗਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਤੂੰ ਰਾਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਥਾਵਦ੍ ਵਿਦਿਤਂ ਤਵ। ਤ੍ਵਯਿ ਪ੍ਰਤਿਪ੍ਰਯਾਤੇ ਤੁ ਯਦ੍ ਵृਤ੍ਤਂ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹ ਵਾਲਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣ ਕਿ ਤੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਇਆ।