ऋष੍ਯਮੂਕੋ ਗਿਰਿਵਰਃ ਕਾਞ੍ਚਨੈਰ੍ਧਾਤੁਭਿਰ੍ਵृਤਃ। ਅਤ੍ਰਾਹਂ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸਮਾਗਤਃ
ਇਹ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਰਬਤ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਸਮਯਸ਼੍ਚ ਕृਤਃ ਸੀਤੇ ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਵਾਲਿਨੋ ਮਯਾ। ਏषਾ ਸਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪਮ੍ਪਾ ਨਲਿਨੀ ਚਿਤ੍ਰਕਾਨਨਾ
ਉਸ ਥਾਂ, ਸੀਤੇ, ਮੈਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਾਂਝ ਪੱਕੀ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਇਹ ਹੈ ਪੰਪਾ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਅਤੇ ਵਡਿਆਈ ਭਰਿਆ ਜੰਗਲ।
ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਹੀਨੋ ਯਤ੍ਰਾਹਂ ਵਿਲਲਾਪ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ। ਅਸ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰੇ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਸ਼ਬਰੀ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ
ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਬਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਅਤ੍ਰ ਯੋਜਨਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਕਬਨ੍ਧੋ ਨਿਹਤੋ ਮਯਾ। ਦृਸ਼੍ਯਤੇऽਸੌ ਜਨਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸੀਤੇ ਵਨਸ੍ਪਤਿਃ
ਇਥੇ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਕਬੰਧ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਸੀ; ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਸੀਤੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਰੁੱਖ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਟਾਯੁਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤਵ ਹੇਤੋਰ੍ਵਿਲਾਸਿਨਿ। ਰਾਵਣੇਨ ਹਤੋ ਯਤ੍ਰ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋ ਬਲੀ
ਉਸ ਥਾਂ, ਸੋਹਣੀਏ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਾਵਣ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਖਰਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤੋ ਯਤ੍ਰ ਦੂषਣਸ਼੍ਚ ਨਿਪਾਤਿਤਃ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਮਯਾ ਬਾਣੈਰਜਿਹ੍ਮਗੈਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਖਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ, ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਮਹਾਂਵੀਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਿੱਧੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤਤ੍ ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਪਦਮਸ੍ਮਾਕਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ। ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਰਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਇਹ, ਸੋਹਣੀਏ, ਸਾਡਾ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ; ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਕੁਟੀਆ ਵੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਰਾਵਣੇਨ ਹृਤਾ ਬਲਾਤ੍। ਏषਾ ਗੋਦਾਵਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਸਲਿਲਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਇਥੇ ਹੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਹੈ ਸੁੰਦਰ, ਸਾਫ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਸ਼੍ਚੈਵ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਦਲੀਵृਤਃ। ਦੀਪ੍ਤਸ਼੍ਚੈਵਾਸ਼੍ਰਮੇ ਹ੍ਯੇष ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਥੇ ਅਗਸਤ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਤੇ ਇਥੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਚਮਕਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਚੈਵ ਵੈਦੇਹਿ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਾਸ਼੍ਰਮੋ ਮਹਾਨ੍। ਉਪਯਾਤਃ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪੁਰਂਦਰਃ
ਇਥੇ, ਵੈਦੇਹੀ, ਵੱਡਾ ਸ਼ਰਭੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਆਇਆ ਸੀ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਸ਼ੇ ਮਹਾਕਾਯੋ ਵਿਰਾਧੋ ਨਿਹਤੋ ਮਯਾ। ਏਤੇ ਤੇ ਤਾਪਸਾ ਦੇਵਿ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮੇ
ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਮਹਾਂਕਾਇ ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ; ਦੇਵੀ, ਪਤਲੀ ਕਦ ਵਾਲੀਏ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰਿਃ ਕੁਲਪਤਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਸੂਰ੍ਯਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋਪਮਃ। ਅਤ੍ਰ ਸੀਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਤਾਪਸੀ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ
ਇਥੇ ਆਤ੍ਰੀ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਇਥੇ, ਸੀਤੇ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਹੋਈ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।
ਅਸੌ ਸੁਤਨੁ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ। ਅਤ੍ਰ ਮਾਂ ਕੈਕਯੀਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਸਾਦਯਿਤੁਮਾਗਤਃ
ਉਥੇ, ਪਤਲੀ ਕਦ ਵਾਲੀਏ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਰਬਤ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਇਥੇ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ।
ਏषਾ ਸਾ ਯਮੁਨਾ ਰਮ੍ਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕਾਨਨਾ। ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਸ਼੍ਰਮਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਚੈष ਮੈਥਿਲਿ
ਇਹ ਹੈ ਸੋਹਣੀ ਯਮੁਨਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਹਨ; ਤੇ ਇਥੇ, ਮੈਥਿਲੀ, ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੀ ਦਿਖਦਾ ਹੈ।
ਇਯਂ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਗਙ੍ਗਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਨਦੀ। ਨਾਨਾਦ੍ਵਿਜਗਣਾਕੀਰ੍ਣਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਪੁष੍ਪਿਤਕਾਨਨਾ
ਇਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਪੂਰੀ ਫੁੱਲੀ ਹੋਈਆਂ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਸ਼ृਙ੍ਗਵੇਰਪੁਰਂ ਚੈਤਦ੍ ਗੁਹੋ ਯਤ੍ਰ ਸਖਾ ਮਮ। ਏषਾ ਸਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸੀਤੇ ਸਰਯੂਰ੍ਯੂਪਮਾਲਿਨੀ
ਇਹ ਹੈ ਸ੍ਰਿੰਗਵੇਰਪੁਰ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਗੁਹਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਇਥੇ, ਸੀਤੇ, ਕੰਢਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਵੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ।
ਏषਾ ਸਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸੀਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਿਤੁਰ੍ਮਮ। ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਕੁਰੁ ਵੈਦੇਹਿ ਪ੍ਰਣਾਮਂ ਪੁਨਰਾਗਤਾ
ਇਥੇ, ਸੀਤੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ; ਵੈਦੇਹੀ, ਆਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਵਾਨਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸਵਿਭੀषਣਾਃ। ਉਤ੍ਪਤ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਸਂਹृष੍ਟਾਸ੍ਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਾਂ ਪਾਣ੍ਡੁਰਹਰ੍ਮ੍ਯਮਾਲਿਨੀਂ ਵਿਸ਼ਾਲਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾਂ ਗਜਵਾਜਿਭਿਰ੍ਵृਤਾਮ੍। ਪੁਰੀਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਪ੍ਲਵਗਾਃ ਸਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਪੁਰੀਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਥਾਮਰਾਵਤੀਮ੍
ਫਿਰ ਬਾਂਦਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁੱਚੇ-ਸਫੈਦ ਮਹਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵੱਡੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ।
thumb|ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਵੀਹਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਪੂਰ੍ਣੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੇ ਵਰ੍षੇ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਗ੍ਰਜਃ। ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਵਨ੍ਦੇ ਨਿਯਤੋ ਮੁਨਿਮ੍
ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸੋऽਪृਚ੍ਛਦਭਿਵਾਦ੍ਯੈਨਂ ਭਰਦ੍ਵਾਜਂ ਤਪੋਧਨਮ੍। ਸ਼ृਣੋषਿ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ ਭਗਵਨ੍ ਸੁਭਿਕ੍ਸ਼ਾਨਾਮਯਂ ਪੁਰੇ। ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ ਯੁਕ੍ਤੋ ਭਰਤੋ ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਚ ਮਾਤਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਭਗਵਾਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ? ਭਰਤ ਠੀਕ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਵੀ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਹਨ?"
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਤ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਇੰਝ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ, ਹੱਸ ਕੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਆਜ੍ਞਾਵਸ਼ਤ੍ਵੇ ਭਰਤੋ ਜਟਿਲਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਤੇ। ਪਾਦੁਕੇ ਤੇ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਕੁਸ਼ਲਂ ਗृਹੇ
"ਭਰਤ, ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਕੇ, ਜਟਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਰੀਆਂ ਪਉੜੀਆਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।"
ਤ੍ਵਾਂ ਪੁਰਾ ਚੀਰਵਸਨਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਂ ਮਹਾਵਨਮ੍। ਸ੍ਤ੍ਰੀਤृਤੀਯਂ ਚ੍ਯੁਤਂ ਰਾਜ੍ਯਾਦ੍ ਧਰ੍ਮਕਾਮਂ ਚ ਕੇਵਲਮ੍
"ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਤੂੰ ਚੀਰ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।"
ਪਦਾਤਿਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਪਿਤृਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਕਾਰਿਣਮ੍। ਸਰ੍ਵਭੋਗੈਃ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਚ੍ਯੁਤਮਿਵਾਮਰਮ੍
"ਤੂੰ ਪੈਦਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।"
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਕਰੁਣਾਪੂਰ੍ਵਂ ਮਮਾਸੀਤ੍ ਸਮਿਤਿਂਜਯ। ਕੈਕੇਯੀਵਚਨੇ ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਨ੍ਯਮੂਲਫਲਾਸ਼ਿਨਮ੍
"ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਬੋਲ ਮੰਨ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।"
ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਤੁ ਸਮृਦ੍ਧਾਰ੍ਥਂ ਸਮਿਤ੍ਰਗਣਬਾਨ੍ਧਵਮ੍। ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਜਿਤਾਰਿਂ ਚ ਮਮਾਭੂਤ੍ ਪ੍ਰੀਤਿਰੁਤ੍ਤਮਾ
"ਪਰ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਸੁਖੀ, ਦੋਸਤਾਂ, ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਖੁਸ਼ੀ ਆਈ ਹੈ।"
ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਸੁਖਦੁਃਖਂ ਤੇ ਵਿਦਿਤਂ ਮਮ ਰਾਘਵ। ਯਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਪੁਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਜਨਸ੍ਥਾਨਨਿਵਾਸਿਨਾ
"ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੇ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵਲੋਂ ਜੋ ਤੂੰ ਸਹਿ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ।"
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਤਃ ਸਰ੍ਵਤਾਪਸਾਨ੍। ਰਾਵਣੇਨ ਹृਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਬਭੂਵੇਯਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾ
"ਜਦ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੇਰੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।"