ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਭੀषਣਃ। ਅਹ੍ਨਾ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਤ੍ਮਜ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਆਂਗਾ।
ਪੁष੍ਪਕਂ ਨਾਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਿਮਾਨਂ ਸੂਰ੍ਯਸਂਨਿਭਮ੍। ਮਮ ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਕੁਬੇਰਸ੍ਯ ਰਾਵਣੇਨ ਬਲੀਯਸਾ
ਇਹ ਹੈ ਸੁਭਾਗ ਪੂषਪਕ ਨਾਮਕ ਹਵਾਈ ਰਥ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਰਾਵਣ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਇਹ ਰਥ ਕੁਬੇਰ ਤੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ।
ਹृਤਂ ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਕਾਮਗਂ ਦਿਵ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਂ ਪਾਲਿਤਂ ਚੇਦਂ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਤੁਲਵਿਕ੍ਰਮ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁਬੇਰ ਨੂੰ ਹਰ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਹ ਵਧੀਆ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਥ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਅਤੁਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ।
ਤਦਿਦਂ ਮੇਘਸਂਕਾਸ਼ਂ ਵਿਮਾਨਮਿਹ ਤਿष੍ਠਤਿ। ਯੇਨ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਯਾਨੇਨ ਤ੍ਵਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਗਤਜ੍ਵਰਃ
ਇਹ ਰਥ, ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੂੰ ਆਯੋਧਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ।
ਅਹਂ ਤੇ ਯਦ੍ਯਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋ ਯਦਿ ਸ੍ਮਰਸਿ ਮੇ ਗੁਣਾਨ੍। ਵਸ ਤਾਵਦਿਹ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਮਯਿ ਸੌਹृਦਮ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗੁਣ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਜਾ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਹ। ਅਰ੍ਚਿਤਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਤੋ ਰਾਮ ਗਮਿष੍ਯਸਿ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਭਰਾ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਦ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰੀਤਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਹਿਤਾਂ ਸਸੈਨ੍ਯਃ ਸਸੁਹृਦ੍ਗਣਃ। ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਰਾਮ ਮੇ ਤਾਵਦ੍ ਗृਹਾਣ ਤ੍ਵਂ ਮਯੋਦ੍ਯਤਾਮ੍
ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਮਹਿਮਾਨਦਾਰੀ ਨੂੰ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲਈ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈ।
ਪ੍ਰਣਯਾਦ੍ ਬਹੁਮਾਨਾਚ੍ਚ ਸੌਹਾਰ੍ਦੇਨ ਚ ਰਾਘਵ। ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮਿ ਪ੍ਰੇष੍ਯੋऽਹਂ ਨ ਖਲ੍ਵਾਜ੍ਞਾਪਯਾਮਿ ਤੇ
ਪਿਆਰ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਭੀषਣਮ੍। ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ:
ਪੂਜਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਸਾਚਿਵ੍ਯੇਨ ਪਰੇਣ ਚ। ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਚ ਚੇष੍ਟਾਭਿਃ ਸੌਹਾਰ੍ਦੇਨ ਪਰੇਣ ਚ
ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਤਾ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਨ ਖਲ੍ਵੇਤਨ੍ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਤੇ ਵਚਨਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰ। ਤਂ ਤੁ ਮੇ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਭਰਤਂ ਤ੍ਵਰਤੇ ਮਨਃ
ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਅਣਸੁਣੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਰਤ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤਰਸਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂ ਨਿਵਰ੍ਤਯਿਤੁਂ ਯੋऽਸੌ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਮੁਪਾਗਤਃ। ਸ਼ਿਰਸਾ ਯਾਚਤੋ ਯਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਨ ਕृਤਂ ਮਯਾ
ਉਹ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਚਿਤਰਕੂਟ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ—
ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂ ਚ ਕੈਕੇਯੀਂ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍। ਗੁਹਂ ਚ ਸੁਹृਦਂ ਚੈਵ ਪੌਰਾਞ੍ਜਾਨਪਦੈਃ ਸਹ
ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੈਕੇਈ, ਗੁਹਾ ਦੋਸਤ, ਅਤੇ ਨਗਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ—
ਅਨੁਜਾਨੀਹਿ ਮਾਂ ਸੌਮ੍ਯ ਪੂਜਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਵਿਭੀषਣ। ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਨ ਖਲੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਖੇ ਤ੍ਵਾਂ ਚਾਨੁਮਾਨਯੇ
ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ, ਹੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਦੋਸਤ, ਤੂੰ ਕੋਈ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨਾ ਰੱਖੀਂ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਉਪਸ੍ਥਾਪਯ ਮੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵਿਮਾਨਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰ। ਕृਤਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਮੇ ਵਾਸਃ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦਿਹ ਸਮ੍ਮਤਃ
ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਵਾਈ ਰਥ ਤੁਰੰਤ ਪੇਸ਼ ਕਰ; ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿਭੀषਣਃ। ਵਿਮਾਨਂ ਸੂਰ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਮਾਜੁਹਾਵ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹਵਾਈ ਰਥ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਂ ਵੈਦੂਰ੍ਯਮਣਿਵੇਦਿਕਮ੍। ਕੂਟਾਗਾਰੈਃ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਰਜਤਪ੍ਰਭਮ੍
ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ, ਵਿਦੂਰੀ ਰਤਨ ਦੀ ਚੌਕੀ, ਚਾਂਦੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਥ—
ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਭਿਃ ਪਤਾਕਾਭਿਰ੍ਧ੍ਵਜੈਸ਼੍ਚ ਸਮਲਂਕृਤਮ੍। ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਕਾਞ੍ਚਨੈਰ੍ਹਰ੍ਮ੍ਯੈਰ੍ਹੇਮਪਦ੍ਮਵਿਭੂषਿਤੈਃ
ਚਿੱਟੇ ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਧਵਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਹੇਮ ਪਦਮ ਦੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ—
ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਂ ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਜਾਲੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਗਵਾਕ੍ਸ਼ਕਮ੍। ਘਣ੍ਟਾਜਾਲੈਃ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਮਧੁਰਸ੍ਵਨਮ੍
ਉਹ ਰਥ ਚਮਕਦੇ ਮੋਤੀ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ, ਝੰਕਾਰਦੇ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਹਰ ਥਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਂ ਮੇਰੁਸ਼ਿਖਰਾਕਾਰਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ। ਬृਹਦ੍ਭਿਰ੍ਭੂषਿਤਂ ਹਰ੍ਮ੍ਯੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਰਜਤਸ਼ੋਭਿਤੈਃ
ਉਹ ਰਥ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਵੱਡੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਮੋਤੀ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ।
ਤਲੈਃ ਸ੍ਫਟਿਕਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗੈਰ੍ਵੈਦੂਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਰਾਸਨੈਃ। ਮਹਾਰ੍ਹਾਸ੍ਤਰਣੋਪੇਤੈਰੁਪਪਨ੍ਨਂ ਮਹਾਧਨੈਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਫਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀਆਂ ਨਕਸ਼ਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਵਧੀਆ ਵੈਦੂਰਿਆ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸਨੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ। ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਪਸ੍ਥਿਤਮਨਾਧृष੍ਯਂ ਤਦ੍ ਵਿਮਾਨਂ ਮਨੋਜਵਮ੍। ਨਿਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਰਾਮਾਯ ਤਸ੍ਥੌ ਤਤ੍ਰ ਵਿਭੀषਣਃ
ਉਹ ਅਜਿੱਤ, ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਰਥ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਰਥ ਆਉਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ ਪੁष੍ਪਕਂ ਕਾਮਗਮਂ ਵਿਮਾਨ- ਮੁਪਸ੍ਥਿਤਂ ਭੂਧਰਸਂਨਿਕਾਸ਼ਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦਾ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਜਗਾਮ ਰਾਮਃ ਸਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰੁਦਾਰਸਤ੍ਤ੍ਵਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
thumb|ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਬਾਈਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਉਪਸ੍ਥਿਤਂ ਤੁ ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਪਕਂ ਪੁष੍ਪਭੂषਿਤਮ੍। ਅਵਿਦੂਰੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਮਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਭੀषਣਃ
ਜਦ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ ਤੁ ਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟੋ ਵਿਨੀਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਤ੍ਵਰਯੋਪੇਤਃ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਰਾਘਵਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਤੇ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਤਮਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯੋਪਸ਼ृਣ੍ਵਤਃ। ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵੋ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਸ੍ਨੇਹਪੁਰਸ੍ਕृਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਕृਤਪ੍ਰਯਤ੍ਨਕਰ੍ਮਾਣਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਵਨੌਕਸਃ। ਰਤ੍ਨੈਰਰ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਵਿਭੀषਣ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਨੇhn, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰੋ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ।
ਸਹਾਮੀਭਿਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਲਙ੍ਕਾ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰ। ਹृष੍ਟੈਃ ਪ੍ਰਾਣਭਯਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇष੍ਵਨਿਵਰ੍ਤਿਭਿਃ
ਤੇਰੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਲੰਕਾ ਜਿੱਤ ਲਈ। ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦਾ ਡਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟੇ।
ਤ ਇਮੇ ਕृਤਕਰ੍ਮਾਣਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਵਨੌਕਸਃ। ਧਨਰਤ੍ਨਪ੍ਰਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮੈषਾਂ ਸਫਲਂ ਕੁਰੁ
ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਫਲਦਾਇਕ ਬਣਾਓ।