ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਲੋਕਪਾਲੈਸ੍ਤੈਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਲੋਕਸ੍ਯ ਰਾਘਵਃ । ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਰਿਦਸ਼ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨ੍ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰਃ
ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਮ ਨੇ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਮਾਨੁषਂ ਮਨ੍ਯੇ ਰਾਮਂ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਯੋऽਹਂ ਯਸ੍ਯ ਯਤਸ਼੍ਚਾਹਮ੍ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਦ੍ ਬ੍ਰਵੀਤੁ ਮੇ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਜੋ ਵੀ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੋਂ ਵੀ ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ । ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛृਣੁ ਮੇ ਰਾਮ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮ
ਜਦੋਂ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਸੱਚ ਹੈ।'
ਭਵਾਨ੍ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਂਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਯੁਧਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਏਕਸ਼ृਙ੍ਗੋ ਵਰਾਹਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਭੂਤਭਵ੍ਯਸਪਤ੍ਨਜਿਤ੍
ਤੂੰ ਨਾਰਾਇਣ, ਦਿਵਤਾ, ਚਕਰਧਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਮਾਲਕ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਇੱਕ-ਸਿੰਗਾ ਵਰਾਹ, ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈਂ।
ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਮਧ੍ਯੇ ਚਾਨ੍ਤੇ ਚ ਰਾਘਵ । ਲੋਕਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮੋ ਵਿष੍ਵਕ੍ਸੇਨਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਤੂੰ ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ, ਸੱਚ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਰਾਘਵ; ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਧਰਮ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ, ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨ੍ਵਾ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਪੁਰੁषਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਅਜਿਤਃ ਖਡ੍ਗਧृਦ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚੈਵ ਬृਹਦ੍ਬਲਃ
ਤੂੰ ਸ਼ਾਰੰਗਧਨਵ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਪੁਰੁਸ਼, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਅਜਿੱਤ, ਖੜਗਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਹੈਂ।
ਸੇਨਾਨੀਰ੍ਗ੍ਰਾਮਣੀਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਮ੍ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਦਮਃ । ਪ੍ਰਭਵਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਯਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਮ੍ ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਤੂੰ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੂਖੀ, ਬੁੱਧੀ, ਸਤ, ਧੀਰਜ, ਸੰਜਮ, ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ; ਤੂੰ ਉਪੇਂਦਰ, ਮਧੁ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈਂ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਕਰ੍ਮਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਪਦ੍ਮਨਾਭੋ ਰਣਾਨ੍ਤਕृਤ੍ । ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਚ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਆਹੁਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਹੇਂਦਰ, ਪਦਮਨਾਭ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੰਘਾਰਕ; ਦਿਵਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਤੇ ਸ਼ਰਨ ਆਖਿਆ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ृਙ੍ਗੋ ਵੇਦਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਤਸ਼ੀਰ੍षੋ ਮਹਰ੍षਭਃ । ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਹਿ ਲੋਕਾਨਾਮ੍ ਆਦਿਕਰ੍ਤਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਸੌ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਬਲਦ; ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈਂ।
ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਮਪਿ ਸਾਧ੍ਯਾਨਾਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਯਸ਼੍ਚਾਸਿ ਪੂਰ੍ਵਜਃ । ਤ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵषਟ੍ਕਾਰਃ ਤ੍ਵਮੋਙ੍ਕਾਰਃ ਪਰਾਤ੍ਪਰਃ
ਤੂੰ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਸਾਧਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਯਜਨ, ਵਸ਼ਟ-ਉਚਾਰ, ਓਂਕਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਭਵਂ ਨਿਧਨਂ ਵਾ ਤੇ ਨੋ ਵਿਦੁਃ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ । ਦृਸ਼੍ਯਸੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇषੁ ਚ ਗੋषੁ ਚ । ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਗਗਨੇ ਪਰ੍ਵਤੇषੁ ਵਨੇषੁ ਚ
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਆਰੰਭ ਜਾਂ ਅੰਤ ਜਾਂ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਾਂ, ਸਭ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਅਸਮਾਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।
ਸਹਸ੍ਰਚਰਣਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸ਼ਤਸ਼ੀਰ੍षਃ ਸਹਸ੍ਰਦृਕ੍ । ਤ੍ਵਂ ਧਾਰਯਸਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪृਥਿਵੀਂ ਚ ਸਪਰ੍ਵਤਾਮ੍
ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ, ਸੌ ਸਿਰਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ; ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਸਮੇਤ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਥਾਮਦਾ ਹੈਂ।
ਅਨ੍ਤੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ ਸਲਿਲੇ ਦृਸ਼੍ਯਸੇ ਤ੍ਵਂ ਮਹੋਰਗਃ । ਤ੍ਰੀਨ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਧਾਰਯਨ੍ ਰਾਮ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਦਾਨਵਾਨ੍
ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਸੱਪ ਵਜੋਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਥਾਮ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮ।
ਅਹਂ ਤੇ ਹृਦਯਂ ਰਾਮ ਜਿਹ੍ਵਾ ਦੇਵੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਦੇਵਾ ਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਰੋਮਾਣਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਹਾਂ; ਤੇਰੀ ਜੀਭ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਨਿਮੇषਸ੍ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾ ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਉਨ੍ਮੇषਸ੍ਤੇ ਭਵੇਦ੍ਦਿਵਾ । ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਸ੍ਤੇऽਭਵਨ੍ ਵੇਦਾ ਨ ਤਦਸ੍ਤਿ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ ॥
ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਰਾਤ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਦਿਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੇਦ ਤੇਰੇ ਹੀ ਸੰਸਕਾਰ ਹਨ—ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤੇ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਤੇ ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਃ ਕੋਪਃ ਪ੍ਰਸਾਦਸ੍ਤੇ ਸੋਮਃ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਤੇਰੀ ਹੈ; ਅੱਗ ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਤੇਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਪੁਰਾ ਸ੍ਵੈਰ੍ਵਿਕ੍ਰਮੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ । ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕृਤੋ ਰਾਜਾ ਬਲਿਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਗਿਆ ਸੀ; ਤੂੰ ਭਿਆਨਕ ਬਲੀ ਨੂੰ ਬਾਂਧ ਕੇ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਯਤ੍ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਯਤ੍ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਤਮਃ । ਯਤ੍ ਪਰਂ ਪਰਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰਮਾਤ੍ਮੇਤਿ ਕਥ੍ਯਸੇ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਚਾਨਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਨੇਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ—ਤੈਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਮਾਖ੍ਯਂ ਪਰ ਯਚ੍ਚ ਤ੍ਵਮੇਵ ਪਰਿਗੀਯਸੇ । ਸ੍ਥਿਤ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਨਾਸ਼ਾਨਾਂ ਤ੍ਵਾਮਾਹੁਃ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਂ
ਪਰਮ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ; ਰਚਨਾ, ਟਿਕਾਅ ਅਤੇ ਨਾਸ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਭਵਾਨ੍ ਵਿष੍ਣੁਃ ਦੇਵਃ ਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯੇਹ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਮਾਨੁषੀਂ ਤਨੁਮ੍
ਤੂੰ ਹੀ ਸੀਤਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਦੇਵਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈਂ; ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈਂ।
ਤਦਿਦਂ ਨਃ ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰ । ਨਿਹਤੋ ਰਾਵਣੋ ਰਾਮ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋ ਦਿਵਮਾਕ੍ਰਮ
ਇਹ ਕੰਮ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ; ਰਾਵਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੇ ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਚੱਲ।
ਅਮੋਘਂ ਬਲਵੀਰ੍ਯਂ ਤੇ ਅਮੋਘਸ੍ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਅਮੋਘਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਰਾਮ ਅਮੋਘਸ੍ਤਵ ਸਂਸ੍ਤਵਃ ॥
ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਬਹਾਦਰੀ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੇਰੀ ਸਤਕਿਰਤੀ ਵੀ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਅਮੋਘਾਸ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਕ੍ਤਿਮਨ੍ਤੋ ਨਰਾ ਭੁਵਿ । ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਦੇਵਮ੍ ਧ੍ਰੁਵਂ ਭਕ੍ਤਾਃ ਪੁਰਾਣਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ ॥
ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ, ਸੱਚਾ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਮੰਨ ਕੇ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਹੋਣਗੇ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਕਾਮਾਨ੍ ਇਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ । ਇਮਮਾਰ੍षਂ ਸ੍ਤਵਂ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਯੇ ਨਰਾਃ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੇषਾਂ ਪਰਾਭਵਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ, ਮਹਾਨ ਸਤਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਪਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਸਦਾ ਪਾ ਲੈਣਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਦੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ।
thumb|ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਾਰਵਾਂ ਸਰਗ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਿਤਾਮਹਸਮੀਰਿਤਮ੍। ਅਙ੍ਕੇਨਾਦਾਯ ਵੈਦੇਹੀਮੁਤ੍ਪਪਾਤ ਵਿਭਾਵਸੁਃ
ਇਹ ਸੁਭ ਅਚਰਣ, ਜੋ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਸੁਣ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉੱਠਿਆ।
ਵਿਧੂਯਾਥ ਚਿਤਾਂ ਤਾਂ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀਂ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ। ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨਾਸ਼ੁ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍
ਫਿਰ, ਚਿਤਾ ਨੂੰ ਝਾੜ ਕੇ, ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਫ਼ੌਰਨ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉੱਠਿਆ।
ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਾਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣਾਮ੍। ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਧਰਾਂ ਬਾਲਾਂ ਨੀਲਕੁਞ੍ਚਿਤਮੂਰ੍ਧਜਾਮ੍
ਉਹ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਨੌਜਵਾਨ, ਤੇ ਕਾਲੇ ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਅਕ੍ਲਿष੍ਟਮਾਲ੍ਯਾਭਰਣਾਂ ਤਥਾਰੂਪਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍। ਦਦੌ ਰਾਮਾਯ ਵੈਦੇਹੀਮਙ੍ਕੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਸੁਃ
ਉਸਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਗਹਣੇ ਕਦੇ ਮੁਰਝਾਏ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਸੀ; ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਤੁ ਤਦਾ ਰਾਮਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਲੋਕਸ੍ਯ ਪਾਵਕਃ। ਏषਾ ਤੇ ਰਾਮ ਵੈਦੇਹੀ ਪਾਪਮਸ੍ਯਾਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਪਾਵਕ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਤੇਰੀ ਵੈਦੇਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।'