thumb|ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤਰਾ ਸੌ ਸਤਰਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤੋ ਹਿ ਦੁਰ੍ਮਨਾ ਰਾਮਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਵਂ ਵਦਤਾਂ ਗਿਰਃ । ਦਧ੍ਯੌ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਬਾष੍ਪਵ੍ਯਾਕੁਲਲੋਚਨਃ
ਫਿਰ, ਰਾਮ ਜੀ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਭਰੇ ਹੋਏ।
ਤਤੋ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਰਾਜਾ ਯਮਸ਼੍ਚ ਪਿਤृਭਿਃ ਸਹ । ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਰੁਣਸ਼੍ਚ ਜਲੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਰਵਣ, ਯਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੇ ਵਰੁਣ ਜਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਆਏ।
षਡਰ੍ਧਨਯਨਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਵृषਧ੍ਵਜਃ । ਕਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਸੋਹਣੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ, ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਆਏ।
ਏਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਵਿਮਾਨੈਃ ਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭੈਃ । ਆਗਮ੍ਯ ਨਗਰੀਂ ਲਙ੍ਕਾਮ੍ ਅਭਿਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ਚ ਰਾਘਵਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਚ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆਏ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਤਤਃ ਸਹਸ੍ਤਾਭਰਣਾਨ੍ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਵਿਪੁਲਾਨ੍ ਭੁਜਾਨ੍ । ਅਬ੍ਰੁਵਂਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਸ਼੍ਰੈष੍ਠਾਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਂ ਰਾਘਵਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੜੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਜ੍ਞਾਨਵਿਦਾਂ ਵਿਭੁਃ । ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ਕਥਂ ਸੀਤਾਮ੍ ਪਤਨ੍ਤੀਂ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨੇ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੀ ਹੋਈ ਕਿਵੇਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਕਥਂ ਦੇਵਗਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਸੇ । ऋਤਧਾਮਾ ਵਸੁਃ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਵਸੂਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ? ਤੂੰ ਸੱਚ ਦਾ ਧਾਰਕ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਸੂਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸਭ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈਂ।
ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਲੋਕਾਨਾਮ੍ ਆਦਿਕਰ੍ਤਾ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭੁ: । ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਮष੍ਟਮੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਾਧ੍ਯਾਨਾਮਸਿ ਪਞ੍ਚਮਃ । ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਚਾਪਿ ਤੇ ਕਰ੍ਣੌ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ
ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈਂ; ਰੁਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਠਵਾਂ ਰੁਦਰ, ਸਾਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ; ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇਰੇ ਕੰਨ ਹਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤੇ ਚਾਦੌ ਚ ਲੋਕਾਨਾਮ੍ ਦृਸ਼੍ਯਸੇ ਤ੍ਵਂ ਪਰਨ੍ਤਪ । ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ਚ ਵੈਦੇਹੀਮ੍ ਮਾਨੁषਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਯਥਾ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਪਰ ਤੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਲੋਕਪਾਲੈਸ੍ਤੈਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਲੋਕਸ੍ਯ ਰਾਘਵਃ । ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਰਿਦਸ਼ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨ੍ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰਃ
ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਮ ਨੇ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਮਾਨੁषਂ ਮਨ੍ਯੇ ਰਾਮਂ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਯੋऽਹਂ ਯਸ੍ਯ ਯਤਸ਼੍ਚਾਹਮ੍ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਦ੍ ਬ੍ਰਵੀਤੁ ਮੇ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਜੋ ਵੀ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੋਂ ਵੀ ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ । ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛृਣੁ ਮੇ ਰਾਮ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮ
ਜਦੋਂ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਸੱਚ ਹੈ।'
ਭਵਾਨ੍ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਂਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਯੁਧਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਏਕਸ਼ृਙ੍ਗੋ ਵਰਾਹਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਭੂਤਭਵ੍ਯਸਪਤ੍ਨਜਿਤ੍
ਤੂੰ ਨਾਰਾਇਣ, ਦਿਵਤਾ, ਚਕਰਧਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਮਾਲਕ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਇੱਕ-ਸਿੰਗਾ ਵਰਾਹ, ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈਂ।
ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਮਧ੍ਯੇ ਚਾਨ੍ਤੇ ਚ ਰਾਘਵ । ਲੋਕਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮੋ ਵਿष੍ਵਕ੍ਸੇਨਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਤੂੰ ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ, ਸੱਚ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਰਾਘਵ; ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਧਰਮ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ, ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨ੍ਵਾ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਪੁਰੁषਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਅਜਿਤਃ ਖਡ੍ਗਧृਦ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚੈਵ ਬृਹਦ੍ਬਲਃ
ਤੂੰ ਸ਼ਾਰੰਗਧਨਵ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਪੁਰੁਸ਼, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਅਜਿੱਤ, ਖੜਗਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਹੈਂ।
ਸੇਨਾਨੀਰ੍ਗ੍ਰਾਮਣੀਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਮ੍ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਦਮਃ । ਪ੍ਰਭਵਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਯਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਮ੍ ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਤੂੰ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੂਖੀ, ਬੁੱਧੀ, ਸਤ, ਧੀਰਜ, ਸੰਜਮ, ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ; ਤੂੰ ਉਪੇਂਦਰ, ਮਧੁ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈਂ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਕਰ੍ਮਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਪਦ੍ਮਨਾਭੋ ਰਣਾਨ੍ਤਕृਤ੍ । ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਚ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਆਹੁਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਹੇਂਦਰ, ਪਦਮਨਾਭ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੰਘਾਰਕ; ਦਿਵਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਤੇ ਸ਼ਰਨ ਆਖਿਆ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ृਙ੍ਗੋ ਵੇਦਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਤਸ਼ੀਰ੍षੋ ਮਹਰ੍षਭਃ । ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਹਿ ਲੋਕਾਨਾਮ੍ ਆਦਿਕਰ੍ਤਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਸੌ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਬਲਦ; ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈਂ।
ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਮਪਿ ਸਾਧ੍ਯਾਨਾਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਯਸ਼੍ਚਾਸਿ ਪੂਰ੍ਵਜਃ । ਤ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵषਟ੍ਕਾਰਃ ਤ੍ਵਮੋਙ੍ਕਾਰਃ ਪਰਾਤ੍ਪਰਃ
ਤੂੰ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਸਾਧਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਯਜਨ, ਵਸ਼ਟ-ਉਚਾਰ, ਓਂਕਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਭਵਂ ਨਿਧਨਂ ਵਾ ਤੇ ਨੋ ਵਿਦੁਃ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ । ਦृਸ਼੍ਯਸੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇषੁ ਚ ਗੋषੁ ਚ । ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਗਗਨੇ ਪਰ੍ਵਤੇषੁ ਵਨੇषੁ ਚ
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਆਰੰਭ ਜਾਂ ਅੰਤ ਜਾਂ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਾਂ, ਸਭ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਅਸਮਾਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।
ਸਹਸ੍ਰਚਰਣਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸ਼ਤਸ਼ੀਰ੍षਃ ਸਹਸ੍ਰਦृਕ੍ । ਤ੍ਵਂ ਧਾਰਯਸਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪृਥਿਵੀਂ ਚ ਸਪਰ੍ਵਤਾਮ੍
ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ, ਸੌ ਸਿਰਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ; ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਸਮੇਤ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਥਾਮਦਾ ਹੈਂ।
ਅਨ੍ਤੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ ਸਲਿਲੇ ਦृਸ਼੍ਯਸੇ ਤ੍ਵਂ ਮਹੋਰਗਃ । ਤ੍ਰੀਨ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਧਾਰਯਨ੍ ਰਾਮ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਦਾਨਵਾਨ੍
ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਸੱਪ ਵਜੋਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਥਾਮ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮ।
ਅਹਂ ਤੇ ਹृਦਯਂ ਰਾਮ ਜਿਹ੍ਵਾ ਦੇਵੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਦੇਵਾ ਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਰੋਮਾਣਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਹਾਂ; ਤੇਰੀ ਜੀਭ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਨਿਮੇषਸ੍ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾ ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਉਨ੍ਮੇषਸ੍ਤੇ ਭਵੇਦ੍ਦਿਵਾ । ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਸ੍ਤੇऽਭਵਨ੍ ਵੇਦਾ ਨ ਤਦਸ੍ਤਿ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ ॥
ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਰਾਤ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਦਿਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੇਦ ਤੇਰੇ ਹੀ ਸੰਸਕਾਰ ਹਨ—ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤੇ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਤੇ ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਃ ਕੋਪਃ ਪ੍ਰਸਾਦਸ੍ਤੇ ਸੋਮਃ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਤੇਰੀ ਹੈ; ਅੱਗ ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਤੇਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਪੁਰਾ ਸ੍ਵੈਰ੍ਵਿਕ੍ਰਮੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ । ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕृਤੋ ਰਾਜਾ ਬਲਿਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਗਿਆ ਸੀ; ਤੂੰ ਭਿਆਨਕ ਬਲੀ ਨੂੰ ਬਾਂਧ ਕੇ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਯਤ੍ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਯਤ੍ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਤਮਃ । ਯਤ੍ ਪਰਂ ਪਰਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰਮਾਤ੍ਮੇਤਿ ਕਥ੍ਯਸੇ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਚਾਨਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਨੇਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ—ਤੈਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਮਾਖ੍ਯਂ ਪਰ ਯਚ੍ਚ ਤ੍ਵਮੇਵ ਪਰਿਗੀਯਸੇ । ਸ੍ਥਿਤ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਨਾਸ਼ਾਨਾਂ ਤ੍ਵਾਮਾਹੁਃ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਂ
ਪਰਮ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ; ਰਚਨਾ, ਟਿਕਾਅ ਅਤੇ ਨਾਸ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਭਵਾਨ੍ ਵਿष੍ਣੁਃ ਦੇਵਃ ਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯੇਹ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਮਾਨੁषੀਂ ਤਨੁਮ੍
ਤੂੰ ਹੀ ਸੀਤਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਦੇਵਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈਂ; ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈਂ।