ਗਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਨ੍ਤਮਮਰ੍षਸ੍ਯ ਧਰ੍षਣਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਿਤਾ। ਅਵਮਾਨਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਯੁਗਪਨ੍ਨਿਹਤੌ ਮਯਾ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਅੰਤ ਪਾ ਲਿਆ; ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਮਿਟ ਗਏ।
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਪੌਰੁषਂ ਦृष੍ਟਮਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਃ ਸ਼੍ਰਮਃ। ਅਦ੍ਯ ਤੀਰ੍ਣਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞੋऽਹਂ ਪ੍ਰਭਵਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਨਃ
ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਈ, ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਰੰਗ ਲਿਆਈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਵਿਰਹਿਤਾ ਨੀਤਾ ਚਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ। ਦੈਵਸਮ੍ਪਾਦਿਤੋ ਦੋषੋ ਮਾਨੁषੇਣ ਮਯਾ ਜਿਤਃ
ਤੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਲਪਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ ਨੇ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਦੁਖ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਵਮਾਨਂ ਯਸ੍ਤੇਜਸਾ ਨ ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਤਿ। ਕਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੌਰੁषੇਣਾਰ੍ਥੋ ਮਹਤਾਪ੍ਯਲ੍ਪਚੇਤਸਃ
ਜੋ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਸਹੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੀਹ ਫਾਇਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਲਙ੍ਘਨਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਲਙ੍ਕਾਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਰ੍ਦਨਮ੍। ਸਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਚ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਮਦ੍ਯ ਕਰ੍ਮ ਹਨੂਮਤਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ—ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਅੱਜ ਸਫਲ ਹੋਏ ਤੇ ਵਾਕਈ ਵਧਾਈ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।
ਯੁਦ੍ਧੇ ਵਿਕ੍ਰਮਤਸ਼੍ਚੈਵ ਹਿਤਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਯਤਸ੍ਤਥਾ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਸਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਫਲੋऽਦ੍ਯ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਰਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਤੇ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅੱਜ ਰੰਗ ਲਿਆਈ।
ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯ ਚ ਤਥਾ ਸਫਲੋऽਦ੍ਯ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ। ਵਿਗੁਣਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯੋ ਮਾਂ ਸ੍ਵਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਵੀ ਅੱਜ ਸਫਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆਇਆ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਦਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਃ। ਮृਗੀਵੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਨਯਨਾ ਬਭੂਵਾਸ਼੍ਰੁਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ
ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਖੁੱਲ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤਾਂ ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਹृਦਯਪ੍ਰਿਯਾਮ੍। ਜਨਵਾਦਭਯਾਦ੍ ਰਾਜ੍ਞੋ ਬਭੂਵ ਹृਦਯਂ ਦ੍ਵਿਧਾ
ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੜੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੰਡ ਗਿਆ।
ਸੀਤਾਮੁਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਨੀਲਕੁਞ੍ਚਿਤਮੂਰ੍ਧਜਾਮ੍। ਅਵਦਦ੍ ਵੈ ਵਰਾਰੋਹਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵਾਨਰਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਤੇ ਵਾਲ ਕਾਲੇ ਤੇ ਘੁੰਮਰੇ ਸਨ, ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਅਕਰਤੀ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ।
ਯਤ੍ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਨੁष੍ਯੇਣ ਧਰ੍षਣਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਰ੍ਜਤਾ। ਤਤ੍ ਕृਤਂ ਰਾਵਣਂ ਹਤ੍ਵਾ ਮਯੇਦਂ ਮਾਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਮਾਣ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਜੀਵਲੋਕਸ੍ਯ ਤਪਸਾ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾ। ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੇਨ ਦੁਰਾਧਰ੍षਾ ਮੁਨਿਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਵ ਦਿਕ੍
ਜਿਵੇਂ ਅਗਸਤਿ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ।
ਵਿਦਿਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤੁ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਯੋऽਯਂ ਰਣਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ। ਸੁਤੀਰ੍ਣਃ ਸੁਹृਦਾਂ ਵੀਰ੍ਯਾਨ੍ਨ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਂ ਮਯਾ ਕृਤਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਇਹ ਜੰਗ ਦਾ ਥਕਾਵਟ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਲਈ ਸਹਿ ਲਈ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਰਕ੍ਸ਼ਤਾ ਤੁ ਮਯਾ ਵृਤ੍ਤਮਪਵਾਦਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ। ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਨ੍ਯਙ੍ਗਂ ਚ ਪਰਿਮਾਰ੍ਜਤਾ
ਮੈਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਪਣਾ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਨਿੰਦਿਆ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਲੰਕ ਮੈਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਚਾਰਿਤ੍ਰਸਂਦੇਹਾ ਮਮ ਪ੍ਰਤਿਮੁਖੇ ਸ੍ਥਿਤਾ। ਦੀਪੋ ਨੇਤ੍ਰਾਤੁਰਸ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਾਸਿ ਮੇ ਦृਢਾ
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਚਰਿਤਰ 'ਤੇ ਹੁਣ ਸੰਦੇਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗੀ ਲਈ ਦੀਵਾ।
ਤਦ੍ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਾਨੁਜਾਨੇऽਦ੍ਯ ਯਥੇष੍ਟਂ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜੇ। ਏਤਾ ਦਸ਼ ਦਿਸ਼ੋ ਭਦ੍ਰੇ ਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਨ ਮੇ ਤ੍ਵਯਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲੀ ਜਾ; ਇਹ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਖੁਲੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੁਣ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ।
ਕਃ ਪੁਮਾਂਸ੍ਤੁ ਕੁਲੇ ਜਾਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਪਰਗृਹੋषਿਤਾਮ੍। ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਪੁਨਰਾਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਸੁਹृਲ੍ਲੋਭੇਨ ਚੇਤਸਾ
ਕਿਹੜਾ ਵੱਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਮਰਦ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਘਰ ਰਹੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏਗਾ?
ਰਾਵਣਾਙ੍ਕਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟਾਂ ਦृष੍ਟਾਂ ਦੁष੍ਟੇਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ। ਕਥਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪੁਨਰਾਦਦ੍ਯਾਂ ਕੁਲਂ ਵ੍ਯਪਦਿਸ਼ਨ੍ਮਹਤ੍
ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੰਦ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖੀ ਗਈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਲਵਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਵੰਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ?
ਯਦਰ੍ਥਂ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਸੋऽਯਮਾਸਾਦਿਤੋ ਮਯਾ। ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਤ੍ਵਯ੍ਯਭਿष੍ਵਙ੍ਗੋ ਯਥੇष੍ਟਂ ਗਮ੍ਯਤਾਮਿਤਿ
ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈਂ।
ਤਦਦ੍ਯ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਮਯੈਤਤ੍ ਕृਤਬੁਦ੍ਧਿਨਾ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇ ਵਾਥ ਭਰਤੇ ਕੁਰੁ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਪੱਕੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ; ਤੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜਾਂ ਭਰਤ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਲਾ ਲੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇ ਵਾਥ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇ ਵਾ ਵਿਭੀषਣੇ। ਨਿਵੇਸ਼ਯ ਮਨਃ ਸੀਤੇ ਯਥਾ ਵਾ ਸੁਖਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਭੀਸ਼ਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਲਾ ਲੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਆਤਮਕ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ।
ਨਹਿ ਤ੍ਵਾਂ ਰਾਵਣੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਂ ਮਨੋਰਮਾਮ੍। ਮਰ੍षਯੇਤ ਚਿਰਂ ਸੀਤੇ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੇਰੀ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਹਸ਼੍ਰਵਣਾ ਤਦਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਿਯਾਦੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਚਿਰਸ੍ਯ ਮਾਨਿਨੀ। ਮੁਮੋਚ ਬਾष੍ਪਂ ਰੁਦਤੀ ਤਦਾ ਭृਸ਼ਂ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਹਸ੍ਤਾਭਿਹਤੇਵ ਵਲ੍ਲਰੀ
ਜਦ ਪਿਆਰ ਵਾਲੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਅਣਪਸੰਦ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੁਖ ਜਾਣਿਆ, ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸੂੰਡ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਲਤਾ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਰੋ ਕੇ ਅੰਸੂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
thumb|षੋਡਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ षੋਡਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਸੋਲਾਂਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਪਰੁषਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍। ਰਾਘਵੇਣ ਸਰੋषੇਣ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵ੍ਯਥਿਤਾਭਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਹੀਆਂ ਕਠੋਰ ਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈ।
ਸਾ ਤਦਾਸ਼੍ਰੁਤਪੂਰ੍ਵਂ ਹਿ ਜਨੇ ਮਹਤਿ ਮੈਥਿਲੀ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਵਚੋ ਘੋਰਂ ਲਜ੍ਜਯਾਵਨਤਾਭਵਤ੍
ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਲੋਂ, ਵੱਡੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਸੁਣੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਝੁਕ ਗਈ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤੀਵ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵਾਨਿ ਸਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ। ਵਾਕ੍ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੈਃ ਸਸ਼ਲ੍ਯੇਵ ਭृਸ਼ਮਸ਼੍ਰੂਣ੍ਯਵਰ੍ਤਯਤ੍
ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਰਹੇ ਹੋਣ; ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਲਈ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਅੰਸੂ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।
ਤਤੋ ਬਾष੍ਪਪਰਿਕ੍ਲਿਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਨ੍ਤੀ ਸ੍ਵਮਾਨਨਮ੍। ਸ਼ਨੈਰ੍ਗਦ੍ਗਦਯਾ ਵਾਚਾ ਭਰ੍ਤਾਰਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ, ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕਿਂ ਮਾਮਸਦृਸ਼ਂ ਵਾਕ੍ਯਮੀਦृਸ਼ਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਦਾਰੁਣਮ੍। ਰੂਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯਸੇ ਵੀਰ ਪ੍ਰਾਕृਤਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਾਮਿਵ
ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨੇ ਕਠੋਰ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਸ਼ਬਦ ਕਿਉਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਮ ਆਦਮੀ ਆਮ ਔਰਤ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ?
ਨ ਤਥਾਸ੍ਮਿ ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਥਾ ਮਾਮਵਗਚ੍ਛਸਿ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਗਚ੍ਛ ਮੇ ਸ੍ਵੇਨ ਚਾਰਿਤ੍ਰੇਣੈਵ ਤੇ ਸ਼ਪੇ
ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਚਰਿਤਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸੀ ਚਰਿਤਰ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ।