ਰਾਵਣੋ ਨਾਰ੍ਹਤੇ ਪੂਜਾਂ ਪੂਜ੍ਯੋऽਪਿ ਗੁਰੁਗੌਰਵਾਤ੍। ਨृਸ਼ਂਸ ਇਤਿ ਮਾਂ ਰਾਮ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਨੁਜਾ ਭੁਵਿ
ਰਾਵਣ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ; ਲੋਕ, ਰਾਮਾ, ਮੈਨੂੰ ਕਠੋਰ ਕਹਿਣਗੇ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾਗੁਣਾਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੁਕृਤਂ ਪੁਨਃ। ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤੋ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਸੁਣਕੇ, ਸਭ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨਗੇ; ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਵਿਭੀषਣਮੁਵਾਚੇਦਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞਂ ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਃ। ਤਵਾਪਿ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਨ੍ਮਯਾ ਜਿਤਮ੍
ਰਾਮ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।'
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਵਾਚ੍ਯੋ ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰ। ਅਧਰ੍ਮਾਨृਤਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਕਾਮਂ ਤ੍ਵੇष ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਅਧਰਮੀ ਤੇ ਝੂਠਾ ਸੀ।
ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਬਲਵਾਞ੍ਛੂਰਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇषੁ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮੁਖੈਰ੍ਦੇਵੈਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਨ ਪਰਾਜਿਤਃ
ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜੈ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕਦੇ ਨਾ ਹਾਰਿਆ, ਐਸਾ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਾਵਣੋ ਲੋਕਰਾਵਣਃ। ਮਰਣਾਨ੍ਤਾਨਿ ਵੈਰਾਣਿ ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਨਃ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਰਾਵਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ—ਵੈਰ ਮੌਤ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਡਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਕਾਰੋ ਮਮਾਪ੍ਯੇष ਯਥਾ ਤਵ। ਤ੍ਵਤ੍ਸਕਾਸ਼ਾਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਤੂੰ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਰਸਮ ਕਰ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਰ੍ਹਤਿ ਧਰ੍ਮੇਣ ਤ੍ਵਂ ਯਸ਼ੋਭਾਗ੍ ਭਵਿष੍ਯਸਿ। ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰਮਾਣੋ ਵਿਭੀषਣਃ
ਤੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲਦੀ ਇਹ ਰਸਮ ਕਰ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਹੋਵੇਗਾ; ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਤੁਰਿਆ।
ਸਂਸ੍ਕਾਰਯਿਤੁਮਾਰੇਭੇ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਰਾਵਣਂ ਹਤਮ੍। ਸ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਪੁਰੀਂ ਲਙ੍ਕਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿਭੀषਣਃ
ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਭਰਾ ਰਾਵਣ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮ ਕਰਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਤੁ ਨਿਰ੍ਯਾਪਯਤਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍। ਸ਼ਕਟਾਨ੍ ਦਾਰੁਰੂਪਾਣਿ ਅਗ੍ਨੀਨ੍ ਵੈ ਯਾਜਕਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਚੌਕ ਜਲਦੀ ਹਟਾਈ, ਲੱਕੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ, ਅੱਗਾਂ ਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਥਾ ਚਨ੍ਦਨਕਾष੍ਠਾਨਿ ਕਾष੍ਠਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ। ਅਗਰੂਣਿ ਸੁਗਨ੍ਧੀਨਿ ਗਨ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਰਭੀਂਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ, ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ, ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲਾ ਅਗਰ ਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਠੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਵੀ ਲਿਆਈਆਂ।
ਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਪ੍ਰਵਾਲਾਨਿ ਨਿਰ੍ਯਾਪਯਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਆਜਗਾਮ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਮਣੀ, ਮੋਤੀ ਤੇ ਮੂੰਗਾ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਮਾਲ੍ਯਵਤਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕ੍ਰਿਯਾਮੇਵ ਚਕਾਰ ਸਃ। ਸੌਵਰ੍ਣੀਂ ਸ਼ਿਬਿਕਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਮਾਰੋਪ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੌਮਵਾਸਸਮ੍
ਫਿਰ, ਮਾਲਯਵਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਰਸਮਾਂ ਕਰੀ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਲੰਗ ਤੇ, ਚੰਗੀ ਕਪੜੀ ਪਹਿਨਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ।
ਰਾਵਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧੀਸ਼ਮਸ਼੍ਰੁਵਰ੍ਣਮੁਖਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਤੂਰ੍ਯਘੋषੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ੍ਤੁਵਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਾਭਿਨਨ੍ਦਿਤਮ੍
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਸਨ, ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਤਾਕਾਭਿਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਾਭਿਃ ਸੁਮਨੋਭਿਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਿਤਾਮ੍। ਉਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸ਼ਿਬਿਕਾਂ ਤਾਂ ਤੁ ਵਿਭੀषਣਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਉਹ ਪਲੰਗ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗृਹ੍ਯ ਕਾष੍ਠਾਨਿ ਭੇਜਿਰੇ। ਅਗ੍ਨਯੋ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਤਦਾਧ੍ਵਰ੍ਯੁਸਮੀਰਿਤਾਃ
ਸਭ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਲੱਕੜਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੰਡੀਆਂ; ਅੱਗਾਂ, ਜੋ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੇ ਜਲਾਈਆਂ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ।
ਪृष੍ਠਤੋऽਨੁਯਯੁਸ੍ਤਾਨਿ ਪ੍ਲਵਮਾਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤਃ। ਰਾਵਣਂ ਪ੍ਰਯਤੇ ਦੇਸ਼ੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤੇ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਾਃ
ਉਹ ਸਭ ਪਿੱਛੋਂ ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਾਫ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪੀੜ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
ਚਿਤਾਂ ਚਨ੍ਦਨਕਾष੍ਠੈਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ੀਰਚਨ੍ਦਨੈਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯਾ ਸਂਵਰ੍ਤਯਾਮਾਸੂ ਰਾਙ੍ਕਵਾਸ੍ਤਰਣਾਵृਤਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਕਮਲ ਦੇ ਡੰਡੇ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਬਣਾਈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਛਾਲ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਚਕ੍ਰੂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਿਤृਮੇਧਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਵੇਦਿਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪ੍ਰਾਚੀਂ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਚ ਪਾਵਕਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਵੇਦੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ।
ਪृषਦਾਜ੍ਯੇਨ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਸ੍ਰੁਵਂ ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪ੍ਰਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪੁਃ। ਪਾਦਯੋਃ ਸ਼ਕਟਂ ਪ੍ਰਾਪੁਰੂਰ੍ਵੋਸ਼੍ਚੋਲੂਖਲਂ ਤਦਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘੀ ਭਰੀ ਕਟੋਰੀ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰੱਖੀ, ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ ਲੱਕੜ ਦੀ ਗੱਡੀ ਅਤੇ رانਾਂ ਕੋਲ ਓਖਲੀ ਰੱਖੀ।
ਦਾਰੁਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਅਰਣਿਂ ਚੋਤ੍ਤਰਾਰਣਿਮ੍। ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮੁਸਲਂ ਚਾਨ੍ਯਂ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਵਿਚਕ੍ਰਮੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਰਤਨ, ਹੇਠਲਾ ਤੇ ਉਪਰਲਾ ਅਰਣੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸਲਾ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਮਹਰ੍षਿਵਿਹਿਤੇਨ ਚ। ਤਤ੍ਰ ਮੇਧ੍ਯਂ ਪਸ਼ੁਂ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨੁਸਖੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਖਸਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਬਲੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪਰਿਸ੍ਤਰਣਿਕਾਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਘृਤਾਕ੍ਤਾਂ ਸਮਵੇਸ਼ਯਨ੍। ਗਨ੍ਧੈਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਰਲਂਕृਤ੍ਯ ਰਾਵਣਂ ਦੀਨਮਾਨਸਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਘੀ ਲਗਾਈ ਚਟਾਈ ਬਿਛਾਈ, ਤੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ।
ਵਿਭੀषਣਸਹਾਯਾਸ੍ਤੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ। ਲਾਜੈਰਵਕਿਰਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਬਾष੍ਪਪੂਰ੍ਣਮੁਖਾਸ੍ਤਥਾ
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਅੰਜਾਂ ਭਰੇ ਚਿਹਰੇ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਭੁੰਨੀਆਂ ਲਾਜਾਂ ਰਾਵਣ 'ਤੇ ਛਿੜਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ ਦਦੌ ਪਾਵਕਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਧਿਯੁਕ੍ਤਂ ਵਿਭੀषਣਃ। ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚੈਵਾਰ੍ਦ੍ਰਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਿਲਾਨ੍ ਦਰ੍ਭਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਗੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦਰਭਾ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਤਿਲ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਏ।
ਉਦਕੇਨ ਚ ਸਮ੍ਮਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਦਾਯ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍। ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਨੁਨਯਾਮਾਸ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ।
ਗਮ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਨਗਰਂ ਤਤਃ। ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਸੁ ਪੁਰੀਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿਭੀषਣਃ। ਰਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਸਮਤਿष੍ਠਦ੍ ਵਿਨੀਤਵਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਔਰਤਾਂ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ, ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਰਾਮੋऽਪਿ ਸਹ ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਸਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਹਰ੍षਂ ਲੇਭੇ ਰਿਪੁਂ ਹਤ੍ਵਾ ਵृਤ੍ਰਂ ਵਜ੍ਰਧਰੋ ਯਥਾ
ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਫੌਜ, ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਵਿਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਸ਼ਰਂ ਸ਼ਰਾਸਨਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਕਵਚਂ ਸ ਤਨ੍ਮਹਤ੍। ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਰੋषਂ ਰਿਪੁਨਿਗ੍ਰਹਾਤ੍ ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਸ ਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਮੁਪਾਗਤੋऽਰਿਹਾ
ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁ, ਤੀਰ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਵੱਡਾ ਕਵਚ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਮਿੱਠਾ ਸੁਭਾਵ ਪਾ ਲਿਆ।
thumb|ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਬਾਰਾਂਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।