ਤਮੁਤ੍ਤਮੇषੁਂ ਲੋਕਾਨਾਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਭਯਨਾਸ਼ਨਮ੍। ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਕੀਰ੍ਤਿਹਰਣਂ ਪ੍ਰਹਰ੍षਕਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਉੱਤਮ ਤੀਰ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਡਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਖਤਮ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਅਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤਤੋ ਰਾਮਸ੍ਤਂ ਮਹੇषੁਂ ਮਹਾਬਲਃ। ਵੇਦਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਸਂਦਧੇ ਕਾਰ੍ਮੁਕੇ ਬਲੀ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੀਰ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ 'ਤੇ ਚੜਾ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਂਧੀਯਮਾਨੇ ਤੁ ਰਾਘਵੇਣ ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮੇ। ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਸਂਤ੍ਰੇਸੁਸ਼੍ਚਚਾਲ ਚ ਵਸੁਂਧਰਾ
ਜਦ ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਤੀਰ ਧਨੁਸ਼ 'ਤੇ ਚੜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ।
ਸ ਰਾਵਣਾਯ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਭृਸ਼ਮਾਯਮ੍ਯ ਕਾਰ੍ਮੁਕਮ੍। ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਪਰਮਾਯਤ੍ਤਃ ਸ਼ਰਂ ਮਰ੍ਮਵਿਦਾਰਣਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਤੇ ਮਾਰਕ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ, ਜੋ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਛੇਦਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ ਵਜ੍ਰ ਇਵ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षੋ ਵਜ੍ਰਿਬਾਹੁਵਿਸਰ੍ਜਿਤਃ। ਕृਤਾਨ੍ਤ ਇਵ ਚਾਵਾਰ੍ਯੋ ਨ੍ਯਪਤਦ੍ ਰਾਵਣੋਰਸਿ
ਉਹ ਤੀਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੱਜਰ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਰੋਕਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਪੈ ਗਿਆ।
ਸ ਵਿਸृष੍ਟੋ ਮਹਾਵੇਗਃ ਸ਼ਰੀਰਾਨ੍ਤਕਰਃ ਪਰਃ। ਬਿਭੇਦ ਹृਦਯਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੇਦ ਗਿਆ, ਜੋ ਮੰਦਬੁਧੀ ਸੀ।
ਰੁਧਿਰਾਕ੍ਤਃ ਸ ਵੇਗੇਨ ਸ਼ਰੀਰਾਨ੍ਤਕਰਃ ਸ਼ਰਃ। ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਹਰਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਵਿਵੇਸ਼ ਧਰਣੀਤਲਮ੍
ਉਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਰਕਤ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਜਿੰਦ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਜਿੰਦ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ।
ਸ ਸ਼ਰੋ ਰਾਵਣਂ ਹਤ੍ਵਾ ਰੁਧਿਰਾਰ੍ਦ੍ਰਕृਤਚ੍ਛਵਿਃ। ਕृਤਕਰ੍ਮਾ ਨਿਭृਤਵਤ੍ ਸ ਤੂਣੀਂ ਪੁਨਰਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਤੀਰ ਜਿਸਦੀ ਸਤਹ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਤੂਣੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤਾਦ੍ਧਤਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਕਾਰ੍ਮੁਕਂ ਤਤ੍ ਸਸਾਯਕਮ੍। ਨਿਪਪਾਤ ਸਹ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਭ੍ਰਸ਼੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਾਤ੍
ਮਰੇ ਹੋਏ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ, ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਜਿੰਦ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਗਤਾਸੁਰ੍ਭੀਮਵੇਗਸ੍ਤੁ ਨੈਰ੍ऋਤੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਪਪਾਤ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਦ੍ ਭੂਮੌ ਵृਤ੍ਰੋ ਵਜ੍ਰਹਤੋ ਯਥਾ
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਚਲੀ ਗਈ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਥ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਤਿਤਂ ਭੂਮੌ ਹਤਸ਼ੇषਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ। ਹਤਨਾਥਾ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਚੇ ਹੋਏ ਰਾਤ ਦੇ ਯਾਤਰੀ, ਹੁਣ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਆਗੂ ਤੋਂ ਵਿਹਲੇ ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ।
ਨਰ੍ਦਨ੍ਤਸ਼੍ਚਾਭਿਪੇਤੁਸ੍ਤਾਨ੍ ਵਾਨਰਾ ਦ੍ਰੁਮਯੋਧਿਨਃ। ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਵਧਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਨਰਾ ਜਿਤਕਾਸ਼ਿਨਃ
ਵਾਨਰ, ਜੋ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਰਹੇ ਸਨ, ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਦੌੜੇ, ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਅਰ੍ਦਿਤਾ ਵਾਨਰੈਰ੍ਹृष੍ਟੈਰ੍ਲਙ੍ਕਾਮਭ੍ਯਪਤਨ੍ ਭਯਾਤ੍। ਹਤਾਸ਼੍ਰਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਰੁਣੈਰ੍ਬਾष੍ਪਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣੈਰ੍ਮੁਖੈਃ
ਖੁਸ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮਲਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਡਰੇ ਹੋਏ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਭੱਜੇ, ਮਦਦ ਤੋਂ ਵਿਹਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਵਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤੋ ਵਿਨੇਦੁਃ ਸਂਹृष੍ਟਾ ਵਾਨਰਾ ਜਿਤਕਾਸ਼ਿਨਃ। ਵਦਨ੍ਤੋ ਰਾਘਵਜਯਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਚ ਤਦ੍ਵਧਮ੍
ਫਿਰ ਜਿੱਤ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਅਥਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਵ੍ਯਨਦਤ੍ ਸੌਮ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਃ। ਦਿਵ੍ਯਗਨ੍ਧਵਹਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਾਰੁਤਃ ਸੁਸੁਖੋ ਵਵੌ
ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਵਹੀ।
ਨਿਪਪਾਤਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਚ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਸ੍ਤਦਾ ਭੁਵਿ। ਕਿਰਨ੍ਤੀ ਰਾਘਵਰਥਂ ਦੁਰਾਵਾਪਾ ਮਨੋਹਰਾ
ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਈ, ਜੋ ਰਾਘਵ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਵਿਰਲੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਰਾਘਵਸ੍ਤਵਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਗਗਨੇ ਚ ਵਿਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੇ। ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਵਾਗਗ੍ਰ੍ਯਾ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਗਈ, ਜੋ ਰਾਘਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!' ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
ਆਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਨ੍ ਹਰ੍षੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਚਾਰਣੈਃ ਸਹ। ਰਾਵਣੇ ਨਿਹਤੇ ਰੌਦ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕਭਯਂਕਰੇ
ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ।
ਤਤਃ ਸਕਾਮਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਙ੍ਗਦਂ ਚ ਵਿਭੀषਣਮ੍। ਚਕਾਰ ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰੀਤੋ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੁਂਗਵਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਘਵ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ, ਅੰਗਦ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਗ੍ਮੁਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਂ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾ ਦਿਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸੇਦੁਰ੍ਵਿਮਲਂ ਨਭੋऽਭਵਤ੍। ਮਹੀ ਚਕਮ੍ਪੇ ਨ ਚ ਮਾਰੁਤੋ ਵਵੌ ਸ੍ਥਿਰਪ੍ਰਭਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਭਵਦ੍ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਫਿਰ ਹਵਾ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ; ਦਿਸਾਵਾਂ ਸਾਫ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਅਕਾਸ਼ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਧਰਤੀ ਕੰਪਣ ਛੱਡ ਗਈ, ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਵਹੀ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਿਭੀषਣਾਙ੍ਗਦਾਃ ਸੁਹृਦ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾਃ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤਦਾ। ਸਮੇਤ੍ਯ ਹृष੍ਟਾ ਵਿਜਯੇਨ ਰਾਘਵਂ ਰਣੇऽਭਿਰਾਮਂ ਵਿਧਿਨਾਭ੍ਯਪੂਜਯਨ੍
ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਅੰਗਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧੀਆ ਮਿੱਤਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਮਣੀਕ ਸੀ, ਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ ਤੁ ਨਿਹਤਰਿਪੁਃ ਸ੍ਥਿਰਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਃ ਸ੍ਵਜਨਬਲਾਭਿਵृਤੋ ਰਣੇ ਬਭੂਵ। ਰਘੁਕੁਲਨृਪਨਨ੍ਦਨੋ ਮਹੌਜਾ- ਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਗਣੈਰਭਿਸਂਵृਤੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਃ
ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚੈ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਘੁ ਕੁਲ ਦਾ ਮਹਾਨ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੱਲੋਂ, ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
thumb|ਨਵਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਨਵਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਨੌਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਨਿਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਯਾਨਂ ਨਿਰ੍ਜਿਤਂ ਰਣੇ। ਸ਼ੋਕਵੇਗਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਵਿਲਲਾਪ ਵਿਭੀषਣਃ
ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ ਤੇ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਵੀਰਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤ ਵਿਖ੍ਯਾਤ ਪ੍ਰਵੀਣ ਨਯਕੋਵਿਦ। ਮਹਾਰ੍ਹਸ਼ਯਨੋਪੇਤ ਕਿਂ ਸ਼ੇषੇ ਨਿਹਤੋ ਭੁਵਿ
ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਚਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਚਲਾਕ ਤੇ ਸਿਆਣਾ ਸੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀ ਸੇਜ ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਮਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈਂ?
ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਦੀਰ੍ਘੌ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੌ ਭੁਜਾਵਙ੍ਗਦਭੂषਿਤੌ। ਮੁਕੁਟੇਨਾਪਵृਤ੍ਤੇਨ ਭਾਸ੍ਕਰਾਕਾਰਵਰ੍ਚਸਾ
ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਸ਼ਚਲ ਬਾਹਾਂ, ਜੋ ਕੰਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਤੇਰਾ ਮੋੜਾ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਤਦਿਦਂ ਵੀਰ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਮੀਰਿਤਮ੍। ਕਾਮਮੋਹਪਰੀਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ ਤਨ੍ਨ ਰੁਚਿਤਂ ਤਵ
ਹੇ ਵੀਰ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਹੁਣ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਦ ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ।
ਯਨ੍ਨ ਦਰ੍ਪਾਤ੍ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋ ਵਾ ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਨ੍ਨਾਪਰੇ ਜਨਾਃ। ਨ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋऽਤਿਰਥੋ ਨਾਤਿਕਾਯੋ ਨਰਾਨ੍ਤਕਃ। ਨ ਸ੍ਵਯਂ ਬਹੁ ਮਨ੍ਯੇਥਾਸ੍ਤਸ੍ਯੋਦਰ੍ਕੋऽਯਮਾਗਤਃ
ਨਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ, ਨਾ ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੇ, ਨਾ ਹੋਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ, ਨਾ ਕੁੰਭਕਰਨ, ਨਾ ਅਤਿਕਾਯ, ਨਾ ਨਰਾਂਤਕ ਨੇ; ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੱਤ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ। ਹੁਣ ਨਤੀਜਾ ਆ ਗਿਆ।
ਗਤਃ ਸੇਤੁਃ ਸੁਨੀਤਾਨਾਂ ਗਤੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਿਗ੍ਰਹਃ। ਗਤਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਃ ਸੁਹਸ੍ਤਾਨਾਂ ਗਤਿਰ੍ਗਤਾ
ਸਿਆਣਿਆਂ ਦਾ ਪੂਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਚੰਗੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਸ ਵੀ ਮੁੱਕ ਗਈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਃ ਪਤਿਤੋ ਭੂਮੌ ਮਗ੍ਨਸ੍ਤਮਸਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ। ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਰ੍ਚਿਰ੍ਵ੍ਯਵਸਾਯੋ ਨਿਰੁਦ੍ਯਮਃ। ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਪਤਿਤੇ ਵੀਰੇ ਭੂਮੌ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਭृਤਾਂ ਵਰੇ
ਸੂਰਜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਚੰਦ ਅੰਧੇਰੇ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੂ ਦੀ ਚਮਕ ਠੰਡੀ ਹੋ ਗਈ, ਨਿਸ਼ਚਾ ਥੱਕ ਗਿਆ—ਜਦ ਇਹ ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵੀਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।