ਨ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਪਿ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਵ੍ਯਥਾਂ ਵਾ ਪ੍ਰਦਦੁਰ੍ਯੁਧਿ। ਤਯਾ ਧਰ੍षਣਯਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮਾਤਲੇਰ੍ਨ ਤਥਾऽऽਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਤੀਰ ਲੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਾਤਲੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਉਲਝਣ ਜਾਂ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈ; ਉਸ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਮਾਤਲੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ—
ਚਕਾਰ ਸ਼ਰਜਾਲੇਨ ਰਾਘਵੋ ਵਿਮੁਖਂ ਰਿਪੁਮ੍। ਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤਿਂ षष੍ਟਿਂ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਰਾਘਵ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਾ ਦਿੱਤਾ—ਵੀਹ, ਤੀਹ, ਸਠ, ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ।
ਮੁਮੋਚ ਰਾਘਵੋ ਵੀਰਃ ਸਾਯਕਾਨ੍ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨੇ ਰਿਪੋਃ। ਰਾਵਣੋऽਪਿ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਰਥਸ੍ਥੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਵੀਰ ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ; ਫਿਰ ਰਾਵਣ, ਰਥ ਵਿੱਚ ਖੜਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ—
ਗਦਾਮੁਸਲਵਰ੍षੇਣ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਰ੍ਦਯਦ੍ ਰਣੇ। ਤਤ੍ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਪੁਨਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੁਮੁਲਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਗਦਾ ਤੇ ਮੁਸਲਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੰਗ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਮੁੜ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਖੜੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।
ਗਦਾਨਾਂ ਮੁਸਲਾਨਾਂ ਚ ਪਰਿਘਾਣਾਂ ਚ ਨਿਃਸ੍ਵਨੈਃ। ਸ਼ਰਾਣਾਂ ਪੁਙ੍ਖਵਾਤੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਾਃ ਸਪ੍ਤ ਸਾਗਰਾਃ
ਗਦਿਆਂ, ਮੁਸਲਾਂ ਤੇ ਲੋਹ ਦੀ ਛੜਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।
ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਨਾਂ ਸਾਗਰਾਣਾਂ ਚ ਪਾਤਾਲਤਲਵਾਸਿਨਃ। ਵ੍ਯਥਿਤਾ ਦਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਨ੍ਨਗਾਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਜਦ ਸਮੁੰਦਰ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੱਪ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਚਕਮ੍ਪੇ ਮੇਦਿਨੀ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾ। ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਸ਼੍ਚਾਸੀਨ੍ਨ ਵਵੌ ਚਾਪਿ ਮਾਰੁਤਃ
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਸਮੇਤ ਕੰਬ ਗਈ; ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ, ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵਹੀ।
ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਰਮਰ੍षਯਃ। ਚਿਨ੍ਤਾਮਾਪੇਦਿਰੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਕਿਂਨਰਮਹੋਰਗਾਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਕਿਨਨਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ, ਸਭ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਲੋਕਾਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੁ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਃ। ਜਯਤਾਂ ਰਾਘਵਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਰਾਵਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
‘ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਰਹੇ, ਲੋਕ ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ; ਰਾਘਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੇ।’
ਏਵਂ ਜਪਨ੍ਤੋऽਪਸ਼੍ਯਂਸ੍ਤੇ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍षਿਗਣਾਸ੍ਤਦਾ। ਰਾਮਰਾਵਣਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਸੁਘੋਰਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਪਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਖੜੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਸਙ੍ਘਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਮਨੂਪਮਮ੍। ਗਗਨਂ ਗਗਨਾਕਾਰਂ ਸਾਗਰਃ ਸਾਗਰੋਪਮਃ
ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਜੰਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਾਮਰਾਵਣਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਰਾਮਰਾਵਣਯੋਰਿਵ। ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੋ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਰਾਮਰਾਵਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਰਾਮ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਤੇ ਰਾਵਣ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੜ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਘੂਣਾਂ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਧਨਃ। ਸਂਧਾਯ ਧਨੁषਾ ਰਾਮਃ ਸ਼ਰਮਾਸ਼ੀਵਿषੋਪਮਮ੍
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਰਘੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁ ਤੇ ਇੱਕ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋऽਚ੍ਛਿਨ੍ਦਚ੍ਛ੍ਰੀਮਜ੍ਜ੍ਵਲਿਤਕੁਣ੍ਡਲਮ੍। ਤਚ੍ਛਿਰਃ ਪਤਿਤਂ ਭੂਮੌ ਦृष੍ਟਂ ਲੋਕੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤਦਾ
ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਸਿਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯੈਵ ਸਦृਸ਼ਂ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ ਰਾਵਣਸ੍ਯੋਤ੍ਥਿਤਂ ਸ਼ਿਰਃ। ਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਹਸ੍ਤੇਨ ਰਾਮੇਣ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਕਾਰਿਣਾ
ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਇੱਕ ਸਿਰ ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਉੱਠ ਆਇਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਰਾਵਣਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਸਂਯਤਿ ਸਾਯਕੈਃ। ਛਿਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰਂ ਚ ਤਚ੍ਛੀਰ੍षਂ ਪੁਨਰੇਵ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਦੂਜਾ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸਿਰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਢਿਆ ਗਿਆ; ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਵੱਢਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।
ਤਦਪ੍ਯਸ਼ਨਿਸਂਕਾਸ਼ੈਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਾਯਕੈਃ। ਏਵਮੇਵ ਸ਼ਤਂ ਛਿਨ੍ਨਂ ਸ਼ਿਰਸਾਂ ਤੁਲ੍ਯਵਰ੍ਚਸਾਮ੍
ਉਹ ਵੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਢਿਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਸੌ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਨ ਚੈਵ ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਨ੍ਤੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਜੀਵਿਤਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ ਵੀਰਃ ਕੌਸਲ੍ਯਾਨਨ੍ਦਵਰ੍ਧਨਃ
ਪਰ ਰਾਵਣ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਿਆ; ਫਿਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀਰ,
ਮਾਰ੍ਗਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਰਾਘਵਃ। ਮਾਰੀਚੋ ਨਿਹਤੋ ਯੈਸ੍ਤੁ ਖਰੋ ਯੈਸ੍ਤੁ ਸਦੂषਣਃ
ਕਈ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੀਚਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਖਰ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਵਟੇ ਵਿਰਾਧਸ੍ਤੁ ਕਬਨ੍ਧੋ ਦਣ੍ਡਕਾਵਨੇ। ਯੈਃ ਸਾਲਾ ਗਿਰਯੋ ਭਗ੍ਨਾ ਵਾਲੀ ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤੋऽਮ੍ਬੁਧਿਃ
ਕਰੌਂਚ ਪਾਸੇ ਵਿਰਾਧ, ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਬੰਧ, ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਪਹਾੜ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਤੇ ਉਤਲਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ।
ਤ ਇਮੇ ਸਾਯਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਾਤ੍ਯਯਿਕਾ ਮਮ। ਕਿਂ ਨੁ ਤਤ੍ ਕਾਰਣਂ ਯੇਨ ਰਾਵਣੇ ਮਨ੍ਦਤੇਜਸਃ
ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਫੇਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਇਹ ਅਸਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?
ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਸ਼੍ਚਾਸੀਦਪ੍ਰਮਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਂਯੁਗੇ। ਵਵਰ੍ष ਸ਼ਰਵਰ੍षਾਣਿ ਰਾਘਵੋ ਰਾਵਣੋਰਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਚੌਕਸ ਰਹਿ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਰਾਵਣੋऽਪਿ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਰਥਸ੍ਥੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਗਦਾਮੁਸਲਵਰ੍षੇਣ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਰ੍ਦਯਦ੍ ਰਣੇ
ਰਾਵਣ ਵੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ, ਗਦਾ ਤੇ ਮੁਸਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਮਹਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੁਮੁਲਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍। ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਭੂਮੌ ਚ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਗਿਰਿਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਸ਼ੋਰਗੁਲ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਖੜੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ, ਧਰਤੀ ਤੇ, ਫਿਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ।
ਦੇਵਦਾਨਵਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਪਿਸ਼ਾਚੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍। ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਤਨ੍ਮਹਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਰਾਤ੍ਰਮਵਰ੍ਤਤ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਰਾਤ ਭਰ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਪਿਸਾਚ, ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨੈਵ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਨ ਦਿਵਸਂ ਨ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਨ ਚ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਰਾਮਰਾਵਣਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਿਰਾਮਮੁਪਗਚ੍ਛਤਿ
ਨਾ ਰਾਤ, ਨਾ ਦਿਨ, ਨਾ ਇੱਕ ਪਲ, ਨਾ ਇੱਕ ਛਿਨ ਵੀ, ਰਾਮ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਿਆ।
ਦਸ਼ਰਥਸੁਤਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਯੋਸ੍ਤਯੋ- ਰ੍ਜਯਮਨਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਣੇ ਸ ਰਾਘਵਸ੍ਯ। ਸੁਰਵਰਰਥਸਾਰਥਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਰਣਰਤਰਾਮਮੁਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਮਾਸ਼ੁ
ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ, ਜਿੱਤ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰਥੀ ਨੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
thumb|ਅष੍ਟਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਅਥ ਸਂਸ੍ਮਾਰਯਾਮਾਸ ਮਾਤਲੀ ਰਾਘਵਂ ਤਦਾ। ਅਜਾਨਨ੍ਨਿਵ ਕਿਂ ਵੀਰ ਤ੍ਵਮੇਨਮਨੁਵਰ੍ਤਸੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਣਜਾਣ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਵੀਰ, ਤੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਉਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?'
ਵਿਸृਜਾਸ੍ਮੈ ਵਧਾਯ ਤ੍ਵਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪੈਤਾਮਹਂ ਪ੍ਰਭੋ। ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਲਃ ਕਥਿਤੋ ਯਃ ਸੁਰੈਃ ਸੋऽਦ੍ਯ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਪਿਤਾਮਾ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜੋ ਅੰਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।