ਭਰਤਂ ਕਿਂ ਨੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍। ਸਹ ਤੇਨ ਵਨਂ ਯਾਤੋ ਵਿਨਾ ਤੇਨਾਗਤਃ ਕਥਮ੍
ਭਰਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ? ਜਦ ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਵਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂ?
ਇਹੈਵ ਮਰਣਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਨ ਤੁ ਬਨ੍ਧੁਵਿਗਰ੍ਹਣਮ੍। ਕਿਂ ਮਯਾ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਜਨ੍ਮਨਿ
ਇਥੇ ਹੀ ਮਰਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲਾਹਣੇ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ,
ਯੇਨ ਮੇ ਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਨਿਹਤਸ਼੍ਚਾਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਹਾ ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਮਨੁਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼ੂਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰ ਪ੍ਰਭੋ
ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੇਰਾ ਧਰਮਵਾਨ ਭਰਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ? ਹਾਏ ਭਰਾ, ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗੇ, ਪ੍ਰਭੂ!
ਏਕਾਕੀ ਕਿਂ ਨੁ ਮਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਲੋਕਾਯ ਗਚ੍ਛਸਿ। ਵਿਲਪਨ੍ਤਂ ਚ ਮਾਂ ਭ੍ਰਾਤਃ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨਾਵਭਾषਸੇ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਕੱਲਾ ਪਰਲੋਕ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਹਾਏ ਭਰਾ, ਮੈਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ?
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਪਸ਼੍ਯ ਕਿਂ ਸ਼ੇषੇ ਦੀਨਂ ਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ। ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤੇषੁ ਵਨੇषੁ ਚ
ਉਠ, ਵੇਖ, ਤੂੰ ਇਥੇ ਕਿਉਂ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ? ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਦੁਖੀ, ਗਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿषਣ੍ਣਸ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਿਤਾ ਮਮ। ਰਾਮਮੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਤੁ ਸ਼ੋਕਵ੍ਯਾਕੁਲਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍
ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਹੌਸਲਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਜੋ ਇੰਨਾ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ? ਰਾਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਗਮ ਨਾਲ ਡੁੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਨ੍ਨੁਵਾਚੇਦਂ ਸੁषੇਣਃ ਪਰਮਂ ਵਚਃ। ਤ੍ਯਜੇਮਾਂ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਵੈਕ੍ਲਵ੍ਯਕਾਰਿਣੀਮ੍
ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇਹ ਉੱਚਾ ਬਚਨ ਆਖਿਆ: 'ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਇਹ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਛੱਡ ਦੇ।'
ਸ਼ੋਕਸਂਜਨਨੀਂ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਤੁਲ੍ਯਾਂ ਬਾਣੈਸ਼੍ਚਮੂਮੁਖੇ। ਨੈਵ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿਵਰ੍ਧਨਃ
ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਜੋ ਦੁਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ।
ਨਹ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਕृਤਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਚ ਸ਼੍ਯਾਮਤ੍ਵਮਾਗਤਮ੍। ਸੁਪ੍ਰਭਂ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਚ ਮੁਖਮਸ੍ਯ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਮ੍
ਉਸਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਗੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਵੇਖੋ।
ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਤਲੌ ਹਸ੍ਤੌ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਚ ਲੋਚਨੇ। ਨੇਦृਸ਼ਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਰੂਪਂ ਗਤਾਸੂਨਾਂ ਵਿਸ਼ਾਂ ਪਤੇ
ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਹਨ। ਐਸਾ ਰੂਪ ਮਰੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਵਿषਾਦਂ ਮਾ ਕृਥਾ ਵੀਰ ਸਪ੍ਰਾਣੋऽਯਮਰਿਂਦਮ। ਆਖ੍ਯਾਤਿ ਤੁ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਰਸ੍ਤਗਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭੂਤਲੇ
ਹੀਰੋ, ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋ। ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਾਲੇ ਜਿੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਲਕੇ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹੈ।
ਸੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਂ ਹृਦਯਂ ਵੀਰ ਕਮ੍ਪਮਾਨਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੁषੇਣੋ ਰਾਘਵਂ ਵਚਃ
ਹੀਰੋ, ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਹਾਲੇ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੰਪਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।
ਸਮੀਪਸ੍ਥਮੁਵਾਚੇਦਂ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਪਿਮ੍। ਸੌਮ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਿਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਪਰ੍ਵਤਂ ਹਿ ਮਹੋਦਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਮਹਾਂਕਪੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮਿੱਤਰ, ਇਥੋਂ ਜਲਦੀ ਮਹੋਦਯ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਾ।'
ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਕਥਿਤੋ ਯੋऽਸੌ ਵੀਰ ਜਾਮ੍ਬਵਤਾ ਤਵ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸ਼ਿਖਰੇ ਜਾਤਾਂ ਮਹੌषਧਿਮਿਹਾਨਯ
ਹੀਰੋ, ਜੈਸਾ ਜਾਮਬਵੰਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਦੱਖਣੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਉੱਗੀ ਮਹਾਂਉਸ਼ਧੀ ਇਥੇ ਲਿਆ।
ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਕਰਣੀਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਾਵਰ੍ਣ੍ਯਕਰਣੀਂ ਤਥਾ। ਸਂਜੀਵਕਰਣੀਂ ਵੀਰ ਸਂਧਾਨੀਂ ਚ ਮਹੌषਧੀਮ੍
ਹੀਰੋ, ਵਿਸ਼ਲਯਕਰਣੀ, ਸਾਵਰਨਯਕਰਣੀ, ਸੰਜੀਵਕਰਣੀ ਤੇ ਸੰਧਾਨੀ ਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਾਂਉਸ਼ਧੀਆਂ ਲਿਆ।
ਸਂਜੀਵਨਾਰ੍ਥਂ ਵੀਰਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮਾਨਯ। ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਚੌषਧਿਪਰ੍ਵਤਮ੍। ਚਿਨ੍ਤਾਮਭ੍ਯਗਮਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨਜਾਨਂਸ੍ਤਾ ਮਹੌषਧੀਃ
ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇਣ ਲਈ ਇਹ ਉਸ਼ਧੀਆਂ ਲਿਆ। ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਉਸ਼ਧੀ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਮਹਾਂਉਸ਼ਧੀਆਂ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਾਰੁਤੇਰਮਿਤੌਜਸਃ। ਇਦਮੇਵ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਖਰਂ ਗਿਰੇਃ
ਫਿਰ ਮਾਰੁਤਪੁਤ੍ਰ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: 'ਮੈਂ ਇਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਹੀ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।'
ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਖਰੇ ਜਾਤਾਮੋषਧੀਂ ਤਾਂ ਸੁਖਾਵਹਾਮ੍। ਪ੍ਰਤਰ੍ਕੇਣਾਵਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸੁषੇਣੋ ਹ੍ਯੇਵਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
'ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਲਾਭਦਾਇਕ ਉਸ਼ਧੀ ਇਸ ਚੋਟੀ ਤੇ ਉੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।'
ਅਗृਹ੍ਯ ਯਦਿ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਕਰਣੀਮਹਮ੍। ਕਾਲਾਤ੍ਯਯੇਨ ਦੋषਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਵੈਕ੍ਲਵ੍ਯਂ ਚ ਮਹਦ੍ਭਵੇਤ੍
'ਜੇ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਲਯਕਰਣੀ ਲਏ ਬਿਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।'
ਇਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਮਹਾਬਲਃ। ਆਸਾਦ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਕਮ੍ਪ੍ਯ ਗਿਰੇਃ ਸ਼ਿਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੂਮਾਨ ਜਲਦੀ ਗਿਆ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤੇ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹਿਲਾਇਆ।
ਫੁਲ੍ਲਨਾਨਾਤਰੁਗਣਂ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਮਹਾਬਲਃ। ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਹਰਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਤੋਲਯਤ੍
ਮਹਾਂ ਬਲਵਾਨ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਸ ਨੀਲਮਿਵ ਜੀਮੂਤਂ ਤੋਯਪੂਰ੍ਣਂ ਨਭਸ੍ਤਲਾਤ੍। ਉਤ੍ਪਪਾਤ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਸ਼ਿਖਰਂ ਗਿਰੇਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਫੜ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਚਲਿਆ।
ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਮਹਾਵੇਗਃ ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਰਂ ਗਿਰੇਃ। ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯ ਕਿਂਚਿਦ੍ਧਨੁਮਾਨ੍ ਸੁषੇਣਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਆ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰ ਕੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਔषਧੀਰ੍ਨਾਵਗਚ੍ਛਾਮਿ ਤਾ ਅਹਂ ਹਰਿਪੁਙ੍ਗਵ। ਤਦਿਦਂ ਸ਼ਿਖਰਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਗਿਰੇਸ੍ਤਸ੍ਯਾਹृਤਂ ਮਯਾ
ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਮੈਂ ਉਹ ਜੜੀਆਂ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਚੋਟੀ ਲੈ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਕਥਯਮਾਨਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਮ੍। ਸੁषੇਣੋ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਜਗ੍ਰਾਹੋਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਚੌषਧੀਃ
ਜਦੋਂ ਹਨੂਮਾਨ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਉਖਾੜ ਕੇ ਲੈ ਲਈਆਂ।
ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਸ੍ਤੁ ਬਭੂਵੁਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਾਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਹਨੁਮਤ੍ਕਰ੍ਮ ਸੁਰੈਰਪਿ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਦਾ ਕੰਮ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਦਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾਮੋषਧੀਂ ਵਾਨਰੋਤ੍ਤਮਃ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਦਦੌ ਨਸ੍ਤਃ ਸੁषੇਣਃ ਸੁਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੇ ਜੜੀ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਸਸ਼ਲ੍ਯਃ ਸ ਸਮਾਘ੍ਰਾਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪਰਵੀਰਹਾ। ਵਿਸ਼ਲ੍ਯੋ ਵਿਰੁਜਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੁਦਤਿष੍ਠਨ੍ਮਹੀਤਲਾਤ੍
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਜੜੀ ਦੀ ਸੁੰਘੀ, ਤੇ ਜਖਮ ਤੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਜਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਗਿਆ।
ਤਮੁਤ੍ਥਿਤਂ ਤੁ ਹਰਯੋ ਭੂਤਲਾਤ੍ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍। ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਸੁਪ੍ਰੀਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪੂਜਯਨ੍
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਤੇ 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ!' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਏਹ੍ਯੇਹੀਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਪਰਵੀਰਹਾ। ਸਸ੍ਵਜੇ ਗਾਢਮਾਲਿਙ੍ਗਯ ਬਾष੍ਪਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ 'ਆ, ਆ!' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਝ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਲਪਟਾਇਆ।