ਤਾਮਪਿ ਪ੍ਰਹਿਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਰਾਵਣੇਨ ਬਲੀਯਸਾ। ਯਤ੍ਨਤਸ੍ਤੇ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਨ ਸ਼ੇਕੁਰਵਮਰ੍ਦਿਤੁਮ੍
ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੀ ਹੋਈ ਬਰਛੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵੀ ਕਰ ਨਾ ਸਕੇ।
ਅਰ੍ਦਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਬਾਣੌਘੈਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵੇਕੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍। ਸੌਮਿਤ੍ਰੇਃ ਸਾ ਵਿਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਧਰਣੀਤਲਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਬਰਛੀ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਨੂੰ ਵੱਜ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈ।
ਤਾਂ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਪਰਾਮृਸ਼੍ਯ ਰਾਮਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਭਯਾਵਹਾਮ੍। ਬਭਞ੍ਜ ਸਮਰੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਵਿਚਕਰ੍ष ਚ
ਰਾਮ ਨੇ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਬਰਛੀ ਫੜ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖਿੱਚ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕਰ੍षਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਰਾਵਣੇਨ ਬਲੀਯਸਾ। ਸ਼ਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਪਾਤਿਤਾ ਮਰ੍ਮਭੇਦਿਨਃ
ਜਦ ਰਾਮ ਬਰਛੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਮਿਕ ਤੀਰ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤੇ।
ਅਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ ਬਾਣਾਨ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍। ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਚ ਮਹਾਕਪਿਮ੍
ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਹਨ, ਆਖਿਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯੈਵਂ ਤਿष੍ਠਧ੍ਵਂ ਵਾਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ। ਪਰਾਕ੍ਰਮਸ੍ਯ ਕਾਲੋऽਯਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮੇ ਚਿਰੇਪ੍ਸਿਤਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਠੀਕ ਰਹੋ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮੋ; ਮੇਰੀ ਲੰਮੀ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਵਿਰਤਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਾਪਾਤ੍ਮਾਯਂ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਵਧ੍ਯਤਾਂ ਪਾਪਨਿਸ਼੍ਚਯਃ। ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਚਾਤਕਸ੍ਯੇਵ ਘਰ੍ਮਾਨ੍ਤੇ ਮੇਘਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਪਾਪੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਪਾਪ ਹੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਚਾਤਕ ਪੰਛੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਨਚਿਰਾਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ृਣੋਮਿ ਵਃ। ਅਰਾਵਣਮਰਾਮਂ ਵਾ ਜਗਦ੍ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਥ ਵਾਨਰਾਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਤੁਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਬਿਨਾ ਜਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਬਿਨਾ ਵੇਖੋਗੇ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ।
ਰਾਜ੍ਯਨਾਸ਼ਂ ਵਨੇ ਵਾਸਂ ਦਣ੍ਡਕੇ ਪਰਿਧਾਵਨਮ੍। ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਰਾਮਰ੍ਸ਼ੋ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਾਗਮਮ੍
ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਖੋ ਜਾਣਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ, ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣਾ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਦੁੱਖ, ਅਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ—
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦੁਃਖਂ ਮਹਾਘੋਰਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨਿਰਯੋਪਮਃ। ਅਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਮਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਨਿਹਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਂ ਰਣੇ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ, ਨਰਕ ਵਰਗਾ ਕਲੇਸ਼, ਜੋ ਮੈਂ ਸਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।
ਯਦਰ੍ਥਂ ਵਾਨਰਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਮਾਨੀਤਮਿਦਂ ਮਯਾ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਚ ਕृਤੋ ਰਾਜ੍ਯੇ ਨਿਹਤ੍ਵਾ ਵਾਲਿਨਂ ਰਣੇ। ਯਦਰ੍ਥਂ ਸਾਗਰਃ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸੇਤੁਰ੍ਬਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਸਾਗਰੇ
ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ।
ਸੋऽਯਮਦ੍ਯ ਰਣੇ ਪਾਪਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿषਯਮਾਗਤਃ। ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿषਯਮਾਗਤ੍ਯ ਨਾਯਂ ਜੀਵਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਹੁਣ ਇਹ ਪਾਪੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਇਹ ਜੀਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਦृष੍ਟਿਂ ਦृष੍ਟਿਵਿषਸ੍ਯੇਵ ਸਰ੍ਪਸ੍ਯ ਮਮ ਰਾਵਣਃ। ਯਥਾ ਵਾ ਵੈਨਤੇਯਸ੍ਯ ਦृष੍ਟਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਭੁਜਂਗਮਃ
ਰਾਵਣ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਹਦ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੱਪ ਦੂਜੇ ਸੱਪ ਦੀ ਵਿਸ਼ ਵਾਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਂ ਪਸ਼੍ਯਤ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਾਃ। ਆਸੀਨਾਃ ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰੇषੁ ਮਮੇਦਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਚ
ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੁਰਮੇਓ, ਤੁਸੀਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜੰਗ ਵੇਖੋ।
ਅਦ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਰਾਮਤ੍ਵਂ ਮਮ ਸਂਯੁਗੇ। ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਦੇਵਾਃ ਸਰ੍षਿਚਾਰਣਾਃ
ਅੱਜ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ, ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਚਾਰਣ—all ਮੇਰਾ ਰਾਮ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ।
ਅਦ੍ਯ ਕਰ੍ਮ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯਲ੍ਲੋਕਾਃ ਸਚਰਾਚਰਾਃ। ਸਦੇਵਾਃ ਕਥਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਾਵਦ੍ ਭੂਮਿਰ੍ਧਰਿष੍ਯਤਿ। ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਸਦਾ ਲੋਕੇ ਯਥਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਦੇਵਤੇ ਸਮੇਤ—ਜਦ ਤਕ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਰਹੇ, ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਜੰਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਸ੍ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣੈਃ। ਆਜਘਾਨ ਰਣੇ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਥਾ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੈਰ੍ਨਾਰਾਚੈਰ੍ਮੁਸਲੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਾਵਣਃ। ਅਭ੍ਯਵਰ੍षਤ੍ ਤਦਾ ਰਾਮਂ ਧਾਰਾਭਿਰਿਵ ਤੋਯਦਃ
ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਰਾਮ 'ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਰਸਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਬਦਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਧਾਰਾਂ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਮਰਾਵਣਮੁਕ੍ਤਾਨਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਭਿਨਿਘ੍ਨਤਾਮ੍। ਵਰਾਣਾਂ ਚ ਸ਼ਰਾਣਾਂ ਚ ਬਭੂਵ ਤੁਮੁਲਃ ਸ੍ਵਨਃ
ਰਾਮ ਤੇ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਚੋਟੀ ਦੇ ਤੀਰ, ਜੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ।
ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਵਿਕੀਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਰਾਮਰਾਵਣਯੋਃ ਸ਼ਰਾਃ। ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਰਾ ਨਿਪੇਤੁਰ੍ਧਰਣੀਤਲੇ
ਰਾਮ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਤੀਰ, ਜੋ ਟੁੱਟੇ ਤੇ ਛਿੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਨੋਕ ਨਾਲ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਤਯੋਰ੍ਜ੍ਯਾਤਲਨਿਰ੍ਘੋषੋ ਰਾਮਰਾਵਣਯੋਰ੍ਮਹਾਨ੍। ਤ੍ਰਾਸਨਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਮ੍ਬਭੂਵਾਦ੍ਭੁਤੋਪਮਃ
ਰਾਮ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਝੰਕਾਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਅਜਬ ਆਵਾਜ਼ ਬਣ ਗਈ।
ਸ ਕੀਰ੍ਯਮਾਣਃ ਸ਼ਰਜਾਲਵृष੍ਟਿਭਿ- ਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਦੀਪ੍ਤਧਨੁष੍ਮਤਾਰ੍ਦਿਤਃ। ਭਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਸਮੇਤ੍ਯ ਰਾਵਣੋ ਯਥਾਨਿਲੇਨਾਭਿਹਤੋ ਬਲਾਹਕਃ
ਮਹਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਬਦਲ ਛਿੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
thumb|ਏਕਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਇੱਕਵਾਂ ਸਰਗ।
ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਪਾਤਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਵਣੇਨ ਬਲੀਯਸਾ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸਮਰੇ ਸ਼ੂਰਂ ਸ਼ੋਣਿਤੌਘਪਰਿਪ੍ਲੁਤਮ੍
ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ—
ਸ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁਮੁਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ। ਵਿਸृਜਨ੍ਨੇਵ ਬਾਣੌਘਾਨ੍ ਸੁषੇਣਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਭੜਕਦਿਆਂ ਜੰਗ ਕਰਦਿਆਂ, ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਛੱਡਦਿਆਂ, ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ:
ਏष ਰਾਵਣਵੀਰ੍ਯੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪਤਿਤੋ ਭੁਵਿ। ਸਰ੍ਪਵਚ੍ਚੇष੍ਟਤੇ ਵੀਰੋ ਮਮ ਸ਼ੋਕਮੁਦੀਰਯਨ੍
ਇਹ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਾਵਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਮੜੀਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ੋਣਿਤਾਰ੍ਦ੍ਰਮਿਮਂ ਵੀਰਂ ਪ੍ਰਾਣੈਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰਂ ਮਮ। ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਮਮ ਕਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਪਰ੍ਯਾਕੁਲਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀਰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਮਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਲੜਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਅਯਂ ਸ ਸਮਰਸ਼੍ਲਾਘੀ ਭ੍ਰਾਤਾ ਮੇ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਯਦਿ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਮੇ ਕਿਂ ਸੁਖੇਨ ਵਾ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਰਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੇ ਇਹ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਨ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ।
ਲਜ੍ਜਤੀਵ ਹਿ ਮੇ ਵੀਰ੍ਯਂ ਭ੍ਰਸ਼੍ਯਤੀਵ ਕਰਾਦ੍ ਧਨੁਃ। ਸਾਯਕਾ ਵ੍ਯਵਸੀਦਨ੍ਤਿ ਦृष੍ਟਿਰ੍ਬਾष੍ਪਵਸ਼ਂ ਗਤਾ
ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸ਼ਰਮਾਂ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੀਰ ਵੀ ਥੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਅਵਸੀਦਨ੍ਤਿ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਯਾਨੇ ਨृਣਾਮਿਵ। ਚਿਨ੍ਤਾ ਮੇ ਵਰ੍ਧਤੇ ਤੀਵ੍ਰਾ ਮੁਮੂਰ੍षਾਪਿ ਚ ਜਾਯਤੇ
ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਵੀ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ; ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ।