ਦਿਵਸਸ੍ਯਾष੍ਟਭਾਗੇਨ ਸ਼ਰੈਰਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮੈਃ। ਹਤਾਨ੍ਯੇਕੇਨ ਰਾਮੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਾਮ੍
ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਨੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕਾਮਰੂਪ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇ ਹਤਾਸ਼੍ਵਾ ਹਤਰਥਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਵਿਮਥਿਤਧ੍ਵਜਾਃ। ਅਭਿਪੇਤੁਃ ਪੁਰੀਂ ਲਙ੍ਕਾਂ ਹਤਸ਼ੇषਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਰਥ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ, ਝੰਡੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਤੇ ਪੰਕਤੀਆਂ ਉਲਟ ਗਈਆਂ, ਬਚੇ ਹੋਏ ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
ਹਤੈਰ੍ਗਜਪਦਾਤ੍ਯਸ਼੍ਵੈਸ੍ਤਦ੍ ਬਭੂਵ ਰਣਾਜਿਰਮ੍। ਆਕ੍ਰੀਡਭੂਮਿਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਹਾਥੀਆਂ, ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰੁਦ੍ਰਾ ਲਈ ਖੇਡ ਦਾ ਅੰਗਣ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਰਮਰ੍षਯਃ। ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਸਮਪੂਜਯਨ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕਰਤਬ ਦੀ ਵਾਹ-ਵਾਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!' ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਤਦਾ ਰਾਮਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਨ੍ਤਰਮ੍। ਵਿਭੀषਣਂ ਚ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਚ ਵਾਨਰਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਤੇ ਵਾਨਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਜਾਮ੍ਬਵਨ੍ਤਂ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਮੈਨ੍ਦਂ ਦ੍ਵਿਵਿਦਮੇਵ ਚ। ਏਤਦਸ੍ਤ੍ਰਬਲਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮਮ ਵਾ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਸ੍ਯ ਵਾ
ਜਾਂਬਵੰਤ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈੰਦ ਤੇ ਦਿਵਿਦ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਦਿਵਯ ਸ਼ਕਤੀ ਮੇਰੀ ਜਾਂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਹੈ।'
ਨਿਹਤ੍ਯ ਤਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਵਾਹਿਨੀਂ ਰਾਮਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸਮੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਅਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਜਿਤਕ੍ਲਮਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਤੂਯਤੇ ਦੇਵਗਣੈਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੈਃ
ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮਹਾਨ ਰਾਮ, ਜੋ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਟੋਲੀ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
thumb|ਚਤੁਰ੍ਨਵਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਨਵਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਂਵੇਂ-ਚੌਂਵੇਂ ਸਰਗ ਹੁਣ ਸੁਣੋ।
ਤਾਨਿ ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਾਰੋਹਾਣਿ ਚ ਵਾਜਿਨਾਮ੍। ਰਥਾਨਾਂ ਤ੍ਵਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸਧ੍ਵਜਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਾਥੀ, ਸਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਥ—
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਗਦਾਪਰਿਘਯੋਧਿਨਾਮ੍। ਕਾਞ੍ਚਨਧ੍ਵਜਚਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ੂਰਾਣਾਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਾਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਜੋ ਗਦਾ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਚਲਾਉਂਦੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਕਾਮਰੂਪ—
ਨਿਹਤਾਨਿ ਸ਼ਰੈਰ੍ਦੀਪ੍ਤੈਸ੍ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣੈਃ। ਰਾਵਣੇਨ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਰਾਮੇਣਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ
ਇਹ ਸਭ, ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਦੇ, ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਹਤਸ਼ੇषਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਦੀਨਾਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਃ
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਤੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਚੇ ਹੋਏ ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ, ਰਾਖਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਡਰੇ ਹੋਏ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।
ਵਿਧਵਾ ਹਤਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯੋ ਹਤਬਾਨ੍ਧਵਾਃ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਃ ਸਹ ਸਂਗਮ੍ਯ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਃ ਪਰ੍ਯਦੇਵਯਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਣਾਂ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਰੋਈਆਂ ਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।
ਕਥਂ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਵृਦ੍ਧਾ ਕਰਾਲਾ ਨਿਰ੍ਣਤੋਦਰੀ। ਆਸਸਾਦ ਵਨੇ ਰਾਮਂ ਕਂਦਰ੍ਪਸਮਰੂਪਿਣਮ੍
ਕਿਵੇਂ ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲੀ, ਡਰਾਉਣੀ, ਪੇਟ ਸੁੱਟੀ ਹੋਈ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਸੀ?
ਸੁਕੁਮਾਰਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਮ੍। ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲੋਕਵਧ੍ਯਾ ਸਾ ਹੀਨਰੂਪਾ ਪ੍ਰਕਾਮਿਤਾ
ਉਹ ਔਰਤ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਨਾਮ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਬੇਸ਼ਰਮ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਜੋ ਨਰਮ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ—
ਕਥਂ ਸਰ੍ਵਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਾ ਗੁਣਵਨ੍ਤਂ ਮਹੌਜਸਮ੍। ਸੁਮੁਖਂ ਦੁਰ੍ਮੁਖੀ ਰਾਮਂ ਕਾਮਯਾਮਾਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ
ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਬਦਸੂਰਤ ਰਾਖਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਸੁੰਦਰ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾ-ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚਾਹਣ ਲੱਗੀ?
ਜਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯਾਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਤ੍ਵਾਦ੍ ਵਲਿਨੀ ਸ਼੍ਵੇਤਮੂਰ੍ਧਜਾ। ਅਕਾਰ੍ਯਮਪਹਾਸ੍ਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵਲੋਕਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍
ਆਪਣੀ ਨਸੀਬ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ, ਝੁਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਅਣਉਚਿਤ, ਹਾਸੇਜੋਗ ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਦੂषਣਸ੍ਯ ਖਰਸ੍ਯ ਚ। ਚਕਾਰਾਪ੍ਰਤਿਰੂਪਾ ਸਾ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਧਰ੍षਣਮ੍
ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਖਰਾ ਦੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ, ਜੋ ਇਸ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ।
ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਵੈਰਂ ਰਾਵਣੇਨ ਕृਤਂ ਮਹਤ੍। ਵਧਾਯ ਸੀਤਾ ਸਾऽऽਨੀਤਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ
ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨ ਚ ਸੀਤਾਂ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍। ਬਦ੍ਧਂ ਬਲਵਤਾ ਵੈਰਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਰਾਘਵੇਣ ਚ
ਪਰ ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਰਾਘਵ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਵੈਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਵੈਦੇਹੀਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਨਂ ਤਂ ਵਿਰਾਧਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍। ਹਤਮੇਕੇਨ ਰਾਮੇਣ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤਨ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਭੀਮਕਰ੍ਮਣਾਮ੍। ਨਿਹਤਾਨਿ ਜਨਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ਰੈਰਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮੈਃ
ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਡਰਾਉਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਮ ਦੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਖਰਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਦੂषਣਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾਸ੍ਤਥਾ। ਸ਼ਰੈਰਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੈਃ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤਨ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਖਰ, ਦੂषण ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ।
ਹਤੋ ਯੋਜਨਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਕਬਨ੍ਧੋ ਰੁਧਿਰਾਸ਼ਨਃ। ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ ਸੋऽਥ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤਨ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਯੋਜਨ ਲੰਬੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਖੂਨ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਕਬੰਧ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ।
ਜਘਾਨ ਬਲਿਨਂ ਰਾਮਃ ਸਹਸ੍ਰਨਯਨਾਤ੍ਮਜਮ੍। ਵਾਲਿਨਂ ਮੇਰੁਸਂਕਾਸ਼ਂ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤਨ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ।
ऋष੍ਯਮੂਕੇ ਵਸਂਸ਼੍ਚੈਵ ਦੀਨੋ ਭਗ੍ਨਮਨੋਰਥਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਰਾਪਿਤੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤਨ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਗਰੀਵ ਜੋ ਉਦਾਸ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਮੁੜ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਹਿਤਮ੍। ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਿਭੀषਣੇਨੋਕ੍ਤਂ ਮੋਹਾਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਨ ਰੋਚਤੇ
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਹੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।
ਵਿਭੀषਣਵਚਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਯਦਿ ਸ੍ਮ ਧਨਦਾਨੁਜਃ। ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਭੂਤਾ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਨੇਯਂ ਲਙ੍ਕਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਲੰਕਾ ਅੱਜ ਦੁੱਖ ਤੇ ਉਜੜ ਦਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਨਾ ਬਣਦੀ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਹਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵੇਣ ਮਹਾਬਲਮ੍। ਅਤਿਕਾਯਂ ਚ ਦੁਰ੍ਮਰ੍षਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਹਤਂ ਤਦਾ। ਪ੍ਰਿਯਂ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰਾਵਣੋ ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਤੇ
ਰਾਘਵ ਨੇ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਡਰਾਉਣੇ ਅਤਿਕਾਯ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰਜਿਤ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ।
ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਮ ਭ੍ਰਾਤਾ ਮਮ ਭਰ੍ਤਾ ਰਣੇ ਹਤਃ। ਇਤ੍ਯੇष ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਨਾਂ ਕੁਲੇ ਕੁਲੇ
‘ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਭਰਾ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ’—ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਹਰ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।