ਪਤਿਤਂ ਸਮਭਿਜ੍ਞਾਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਸਾ ਮਹਾਚਮੂਃ। ਵਧ੍ਯਮਾਨਾ ਦਿਸ਼ੋ ਭੇਜੇ ਹਰਿਭਿਰ੍ਜਿਤਕਾਸ਼ਿਭਿਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੇ ਮਰਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਣੀਆਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੀ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਗਵਾ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਈਆਂ।
ਵਾਨਰੈਰ੍ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਲਙ੍ਕਾਮਭਿਮੁਖਾਃ ਸਸ੍ਰੁਰ੍ਭ੍ਰष੍ਟਸਂਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਧਾਵਿਤਾਃ
ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੀ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਭੱਜ ਪਏ।
ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰ੍ਬਹੁਧਾ ਭੀਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਦਿਸ਼ਃ। ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਰਣਾਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ਾਸਿਪਰਸ਼੍ਵਧਾਨ੍
ਸੈਂਕੜੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਡਰ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ — ਭਾਲੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ — ਛੱਡ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਕੇਚਿਲ੍ਲਙ੍ਕਾਂ ਪਰਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਵਾਨਰਾਰ੍ਦਿਤਾਃ। ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਪਤਿਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਰ੍ਵਤਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਕਈ, ਵਾਨਰਾਂ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ; ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੂਦ ਪਏ, ਕੁਝ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਛੁਪ ਗਏ।
ਹਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਯਾਨਂ ਚ ਰਣਕ੍ਸ਼ਿਤੌ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਤ
ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਯਥਾਸ੍ਤਂ ਗਤ ਆਦਿਤ੍ਯੇ ਨਾਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਰਸ਼੍ਮਯਃ। ਤਥਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਪਤਿਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤੇ ਗਤਾ ਦਿਸ਼ਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ 'ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਰਸ਼੍ਮਿਰਿਵਾਦਿਤ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਵਾਣ ਇਵ ਪਾਵਕਃ। ਬਭੂਵ ਸ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵ੍ਯਪਾਸ੍ਤਗਤਜੀਵਿਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਬੁਝ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਮੁੱਕ ਗਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਪੀਡਾਬਹੁਲੋ ਵਿਨष੍ਟਾਰਿਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षਵਾਨ੍। ਬਭੂਵ ਲੋਕਃ ਪਤਿਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਤੇ ਤਦਾ
ਜਦ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਦੁਨੀਆ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੈਰੀ ਮਿਟ ਜਾਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਹਰ੍षਂ ਚ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਹ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ। ਜਗਾਮ ਨਿਹਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਿ
ਪਵਿੱਤਰ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਸ ਪਾਪੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਆਕਾਸ਼ੇ ਚਾਪਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੇ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸ੍ਵਨਃ। ਨृਤ੍ਯਦ੍ਭਿਰਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਡੰਢੂਕੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜੀ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਗੰਧਰਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।
ਵਵਰ੍षੁਃ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਾਣਿ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਿਵਾਭਵਤ੍। ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਾਮ ਹਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਣਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਜੀਬ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਕਠੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਛਾ ਗਈ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਆਪੋ ਨਭਸ਼੍ਚੈਵ ਜਹृषੁਰ੍ਦੇਵਦਾਨਵਾਃ। ਆਜਗ੍ਮੁਃ ਪਤਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕਭਯਾਵਹੇ
ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ, ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਊਚੁਸ਼੍ਚ ਸਹਿਤਾਸ੍ਤੁष੍ਟਾ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਦਾਨਵਾਃ। ਵਿਜ੍ਵਰਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਕਲੁषਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵ, ਹੁਣ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੋ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰ ਸਕਣ।'
ਤਤੋऽਭ੍ਯਨਨ੍ਦਨ੍ ਸਂਹृष੍ਟਾਃ ਸਮਰੇ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ। ਤਮਪ੍ਰਤਿਬਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਤਂ ਨੈਰ੍ऋਤਪੁਙ੍ਗਵਮ੍
ਫਿਰ ਹਰੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਜਦ ਨਿਰਭੈ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ।
ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਲਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ। ਲਬ੍ਧਲਕ੍ਸ਼ਾ ਰਘੁਸੁਤਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯੋਪਤਸ੍ਥਿਰੇ
ਵਾਨਰ, ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਉੱਡਦੇ ਅਤੇ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣਾ ਮਨਜ਼ਿਲ ਪਾ ਕੇ, ਰਘੁਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ।
ਲਾਙ੍ਗੂਲਾਨਿ ਪ੍ਰਵਿਧ੍ਯਨ੍ਤਃ ਸ੍ਫੋਟਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰਾਃ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਜਯਤੀਤ੍ਯੇਵ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਵਯਂਸ੍ਤਦਾ
ਵਾਨਰ ਆਪਣੀਆਂ ਲੰਗੂਆਂ ਹਲਾਉਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ: 'ਲਕਸ਼ਮਣ ਜਿੱਤ ਗਿਆ!'
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਚ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਹਰਯੋ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਾਃ। ਚਕ੍ਰੁਰੁਚ੍ਚਾਵਚਗੁਣਾ ਰਾਘਵਾਸ਼੍ਰਯਸਤ੍ਕਥਾਃ
ਵਾਨਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਦਸੁਕਰਮਥਾਭਿਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹृष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਿਯਸੁਹृਦੋ ਯੁਧਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮ। ਪਰਮਮੁਪਲਭਨ੍ਮਨਃਪ੍ਰਹਰ੍षਂ ਵਿਨਿਹਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਰਿਪੁਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਦੇਵਾਃ
ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰਜਿਤ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
thumb|ਏਕਨਵਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਨਵਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕਾਨਵੇਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਰੁਧਿਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਗਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਬਭੂਵ ਹृष੍ਟਸ੍ਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਜੇਤਾਰਮਾਹਵੇ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਖੂਨ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਚੰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਜਾਮ੍ਬਵਨ੍ਤਂ ਚ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਸਂਨਿਪਤ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਨੌਕਸਃ
ਫਿਰ ਮਹਾਂ ਤੇਜੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਾਮਬਵੰਤ, ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਆਜਗਾਮ ਤਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵਰਾਘਵੌ। ਵਿਭੀषਣਮਵष੍ਟਭ੍ਯ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਸਨ, ਉਥੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਰਾਮਮਭਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ। ਤਸ੍ਥੌ ਭ੍ਰਾਤृਸਮੀਪਸ੍ਥਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨੁਜੋ ਯਥਾ
ਫਿਰ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜਾ ਹੋਵੇ।
ਨਿष੍ਟਨਨ੍ਨਿਵ ਚਾਗਤ੍ਯ ਰਾਘਵਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ। ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਤਦਾ ਵੀਰੋ ਘੋਰਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤੋ ਵਧਮ੍
ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਵੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦਰਜਿਤ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਰਾਵਣੇਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ ਰਾਮਾਯ ਤਦਾ ਹृष੍ਟੋ ਵਿਭੀषਣਃ
ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਵ ਤੁ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਦ੍ਵਧਮ੍। ਪ੍ਰਹਰ੍षਮਤੁਲਂ ਲੇਭੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਆਈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਸਾਧੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਕਰ੍ਮ ਚਾਸੁਕਰਂ ਕृਤਮ੍। ਰਾਵਣੇਰ੍ਹਿ ਵਿਨਾਸ਼ੇਨ ਜਿਤਮਿਤ੍ਯੁਪਧਾਰਯ
ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਲਕਸ਼ਮਣ! ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ, ਜਿੱਤ ਸਮਝ ਲੈ।
ਸ ਤਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯੁਪਾਘ੍ਰਾਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਧਨਮ੍। ਲਜ੍ਜਮਾਨਂ ਬਲਾਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਾਦਙ੍ਕਮਾਰੋਪ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲਜਜਤ ਹੋਇਆ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਲਿਆ।
ਉਪਵੇਸ਼੍ਯ ਤਮੁਤ੍ਸਙ੍ਗੇ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯਾਵਪੀਡਿਤਮ੍। ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰੁਦੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸ਼ਲ੍ਯਸਮ੍ਪੀਡਿਤਂ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਂ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍। ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਦੁਃਖਸਂਤਪ੍ਤਂ ਤਂ ਤੁ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਪੀਡਿਤਮ੍
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ ਜੋ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ।