ਅਦृਸ਼੍ਯਤ ਤਯੋਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯੁਧ੍ਯਤੋਃ ਪਾਣਿਲਾਘਵਾਤ੍। ਚਾਪਵੇਗਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਬਾਣਜਾਲੈਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇऽਭਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਨ ਰੂਪਾਣਿ ਚਕਾਸ਼ਿਰੇ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਰਾਵਣਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਵਣਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਿਸਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਾਵਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤੇ ਰਾਵਣੀ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਅਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਭਵਤ੍ਯੁਗ੍ਰਾ ਤਾਭ੍ਯਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਵਿਗ੍ਰਹੇ। ਤਾਭ੍ਯਾਮੁਭਾਭ੍ਯਾਂ ਤਰਸਾ ਪ੍ਰਸृष੍ਟੈਰ੍ਵਿਸ਼ਿਖੈਃ ਸ਼ਿਤੈਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਟਕਰਾਰ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਲਝਣ ਹੋ ਗਈ; ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੋਂ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨੁਕਦਾਰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹਲਚਲ ਹੋ ਗਈ।
ਨਿਰਨ੍ਤਰਮਿਵਾਕਾਸ਼ਂ ਬਭੂਵ ਤਮਸਾ ਵृਤਮ੍। ਤੈਃ ਪਤਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਬਹੁਭਿਸ੍ਤਯੋਃ ਸ਼ਰਸ਼ਤੈਃ ਸ਼ਿਤੈਃ
ਆਸਮਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਪਾਸੋਂ ਗਿਰਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨੁਕਦਾਰ ਤੀਰਾਂ ਕਰਕੇ।
ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਬਭੂਵੁਃ ਸ਼ਰਸਂਕੁਲਾਃ। ਤਮਸਾ ਪਿਹਿਤਂ ਸਰ੍ਵਮਾਸੀਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਭਯਂ ਮਹਤ੍
ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਕੋਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੋ ਗਈ; ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਡਰ ਫੈਲ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਸ੍ਤਂ ਗਤੇ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੌ ਸਂਵृਤੇ ਤਮਸਾ ਚ ਵੈ। ਰੁਧਿਰੌਘਾ ਮਹਾਨਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਤਦ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾ ਦਾਰੁਣਾ ਵਾਗ੍ਭਿਸ਼੍ਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪੁਰ੍ਭੀਮਨਿਃਸ੍ਵਨਾਨ੍। ਨ ਤਦਾਨੀਂ ਵਵੌ ਵਾਯੁਰ੍ਨ ਚ ਜਜ੍ਵਾਲ ਪਾਵਕਃ
ਭਿਆਨਕ ਮਾਸਖਾਣੇ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾਂ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਨਾਂ ਅੱਗ ਜਲੀ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਲੋਕੇਭ੍ਯ ਇਤਿ ਜਜਲ੍ਪੁਸ੍ਤੇ ਮਹਰ੍षਯਃ। ਸਮ੍ਪੇਤੁਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਸਂਤਪ੍ਤਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਹ ਚਾਰਣੈਃ
ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ 'ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਜਪਿਆ, ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣ, ਜੋ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਅਥ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਿਂਹਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਾਨ੍ ਕਨਕਭੂषਣਾਨ੍। ਸ਼ਰੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਚਤੁਰੋ ਹਯਾਨ੍
ਫਿਰ ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ ਨੇ ਚਾਰ ਨੁਕਦਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ-ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋऽਪਰੇਣ ਭਲ੍ਲੇਨ ਪੀਤੇਨ ਨਿਸ਼ਿਤੇਨ ਚ। ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾਯਤਮੁਕ੍ਤੇਨ ਸੁਪਤ੍ਰੇਣ ਸੁਵਰ੍ਚਸਾ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੀਲਾ ਤੇ ਨੁਕਦਾਰ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਧੀਆ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਚਲਾਇਆ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼ਨਿਕਲ੍ਪੇਨ ਸੂਤਸ੍ਯ ਵਿਚਰਿष੍ਯਤਃ। ਸ ਤੇਨ ਬਾਣਾਸ਼ਨਿਨਾ ਤਲਸ਼ਬ੍ਦਾਨੁਨਾਦਿਨਾ
ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ, ਜਦੋਂ ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੀਰ ਵਜਰ ਵਾਂਗ, ਰਥ ਦੇ ਹੱਥੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਵੱਜਿਆ।
ਲਾਘਵਾਦ੍ ਰਾਘਵਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸ਼ਿਰਃ ਕਾਯਾਦਪਾਹਰਤ੍। ਸ ਯਨ੍ਤਰਿ ਮਹਾਤੇਜਾ ਹਤੇ ਮਨ੍ਦੋਦਰੀਸੁਤਃ
ਰਾਘਵ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਦੋਦਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸਾਰਥੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਯਂ ਸਾਰਥ੍ਯਮਕਰੋਤ੍ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਧਨੁਰਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍। ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਭੂਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਸਾਰਥ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਯੁਧਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਰਥ ਦੀ ਰਾਸ ਫੜੀ ਤੇ ਫਿਰ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ। ਜੰਗ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਅਜੋਬਾ ਸੀ।
ਹਯੇषੁ ਵ੍ਯਗ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਤਂ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਨਿਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਰੈਃ। ਧਨੁष੍ਯਥ ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਹਯੇषੁ ਮੁਮੁਚੇ ਸ਼ਰਾਨ੍
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਅਸਤ ਸਨ, ਨੁਕਦਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਵਿਅਸਤ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵੱਲ ਤੀਰ ਛੱਡੇ।
ਛਿਦ੍ਰੇषੁ ਤੇषੁ ਬਾਣੌਘੈਰ੍ਵਿਚਰਨ੍ਤਮਭੀਤਵਤ੍। ਅਰ੍ਦਯਾਮਾਸ ਸਮਰੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਕृਤ੍ਤਮਃ
ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਹ ਡਰ-ਭੈ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਖਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਤੰਗ ਕੀਤਾ।
ਨਿਹਤਂ ਸਾਰਥਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਰੇ ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ। ਪ੍ਰਜਹੌ ਸਮਰੋਦ੍ਧਰ੍षਂ ਵਿषਣ੍ਣਃ ਸ ਬਭੂਵ ਹ
ਜਦ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਾਰਥੀ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿषਣ੍ਣਵਦਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ। ਤਤਃ ਪਰਮਸਂਹृष੍ਟਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚਾਭ੍ਯਪੂਜਯਨ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਉਦਾਸ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਮਾਥੀ ਰਭਸਃ ਸ਼ਰਭੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ। ਅਮृष੍ਯਮਾਣਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਵੇਗਂ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਮਾਥੀ, ਰਭਸ, ਸ਼ਰਭ ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ — ਇਹ ਚਾਰ ਬਾਂਦਰ ਮੁਖੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਹਿਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਤੇ ਚਾਸ੍ਯ ਹਯਮੁਖ੍ਯੇषੁ ਤੂਰ੍ਣਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਵਾਨਰਾਃ। ਚਤੁਰ੍षੁ ਸੁਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾ ਨਿਪੇਤੁਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਾਃ
ਉਹ ਬਾਂਦਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਵਿਰਲੇ ਸੀ, ਚੌਣੀ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਅਤੇ ਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇषਾਮਧਿष੍ਠਿਤਾਨਾਂ ਤੈਰ੍ਵਾਨਰੈਃ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮੈਃ। ਮੁਖੇਭ੍ਯੋ ਰੁਧਿਰਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਹਯਾਨਾਂ ਸਮਵਰ੍ਤਤ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਂਦਰ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਸਾਫ਼ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤੇ ਹਯਾ ਮਥਿਤਾ ਭਗ੍ਨਾ ਵ੍ਯਸਵੋ ਧਰਣੀਂ ਗਤਾਃ। ਤੇ ਨਿਹਤ੍ਯ ਹਯਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਚ ਮਹਾਰਥਮ੍। ਪੁਨਰੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਵੇਗੇਨ ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ
ਉਹ ਘੋੜੇ, ਜੋ ਕੁੱਟੇ ਅਤੇ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗਵਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਰਥ ਤੋੜ ਕੇ, ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ ਖੜ੍ਹ ਹੋ ਗਏ।
ਸ ਹਤਾਸ਼੍ਵਾਦਵਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਰਥਾਨ੍ਮਥਿਤਸਾਰਥਿਃ। ਸ਼ਰਵਰ੍षੇਣ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮਭ੍ਯਧਾਵਤ ਰਾਵਣਿਃ
ਜਦੋਂ ਰਥ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਹਮਲਾ ਕਰ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਃ ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪਦਾਤਿਨਂ ਤਂ ਨਿਹਤੈਰ੍ਹਯੋਤ੍ਤਮੈਃ। ਸृਜਨ੍ਤਮਾਜੌ ਨਿਸ਼ਿਤਾਨ੍ ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ ਭृਸ਼ਂ ਤਦਾ ਬਾਣਗਣੈਰ੍ਵ੍ਯਦਾਰਯਤ੍
ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਖੇ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਨਵਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਅਠਾਸੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
thumb|ਨਵਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਨਵਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣੋ।
ਸ ਹਤਾਸ਼੍ਵੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਭੂਮੌ ਤਿष੍ਠਨ੍ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ। ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ ਪਰਮਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲ ਤੇਜਸਾ
ਉਹ ਮਹਾਂਤੇਜਸਵੀ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਇੰਦਰਜਿਤ, ਜਿਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ।
ਤੌ ਧਨ੍ਵਿਨੌ ਜਿਘਾਂਸਨ੍ਤਾਵਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਿषੁਭਿਰ੍ਭृਸ਼ਮ੍। ਵਿਜਯੇਨਾਭਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਵਨੇ ਗਜਵृषਾਵਿਵ
ਉਹ ਦੋ ਤੀਰਧਾਰੀ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਜਿੱਤ ਲਈ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨਿਬਰ੍ਹਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵਨੌਕਸਃ। ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਨ ਜਹੁਰ੍ਯੁਦ੍ਧੇ ਸਮ੍ਪਤਨ੍ਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤਸ੍ਤਾਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਹਰ੍षਯਨ੍ ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ। ਸ੍ਤੁਨ੍ਵਾਨੋ ਹਰ੍षਮਾਣਸ਼੍ਚ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤਮਸਾ ਬਹੁਲੇਨੇਮਾਃ ਸਂਸਕ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਿਸ਼ਃ। ਨੇਹ ਵਿਜ੍ਞਾਯਤੇ ਸ੍ਵੋ ਵਾ ਪਰੋ ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਗੂੜ੍ਹ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਨਾ ਆਪਣਾ ਪਛਾਣ ਆਉਂਦਾ, ਨਾ ਵੈਰੀ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।