ਨਾਥਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪੋ ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚਾਵਿਘ੍ਨਤੋ ਭਵੇਤ੍। ਦੇਵਤਾਸ੍ਤਰ੍ਪਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਯੁਰ੍ਮਮ ਚਾਪਿ ਕृਤਂ ਵਚਃ
'ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਯਜਨ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਵੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।'
ਮੁਨੇਸ੍ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਧੁਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਯਃ ਸੁਤਾਃ। ਸਾਭਿਮਾਨਂ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਲੀਲਮਿਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਧੁਛੰਦ ਆਦਿਕ ਪੁੱਤਰ ਮਾਣ ਨਾਲ ਤੇ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਜੂ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
ਕਥਮਾਤ੍ਮਸੁਤਾਨ੍ ਹਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਾਯਸੇऽਨ੍ਯਸੁਤਂ ਵਿਭੋ। ਅਕਾਰ੍ਯਮਿਵ ਪਸ਼੍ਯਾਮਃ ਸ਼੍ਵਮਾਂਸਮਿਵ ਭੋਜਨੇ
'ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ? ਇਹ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣਾ।'
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ। ਕ੍ਰੋਧਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨੋ ਵ੍ਯਾਹਰ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ।
ਨਿਃਸਾਧ੍ਵਸਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਾਦਪਿ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍। ਅਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤੁ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਦਾਰੁਣਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਵੀ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਦਿਲ ਕੰਬਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵਮਾਂਸਭੋਜਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਸਿष੍ਠਾ ਇਵ ਜਾਤਿषੁ। ਪੂਰ੍ਣਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਨੁਵਤ੍ਸ੍ਯਥ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਾਂਗ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਵੋਗੇ। ਪੂਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਹੋਗੇ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਪਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਮੁਨਿਵਰਸ੍ਤਦਾ। ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਮੁਵਾਚਾਰ੍ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨਿਰਾਮਯਾਮ੍
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੁਖੀ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਪਵਿਤ੍ਰਪਾਸ਼ੈਰਾਬਦ੍ਧੋ ਰਕ੍ਤਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਃ। ਵੈष੍ਣਵਂ ਯੂਪਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਾਗ੍ਭਿਰਗ੍ਨਿਮੁਦਾਹਰ
ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੱਝ ਕੇ, ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਚੂਣ ਲਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਯੂਪ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੱਦ।
ਇਮੇ ਚ ਗਾਥੇ ਦ੍ਵੇ ਦਿਵ੍ਯੇ ਗਾਯੇਥਾ ਮੁਨਿਪੁਤ੍ਰਕ। ਅਮ੍ਬਰੀषਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇऽਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਤਃ ਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਮੁਨਿ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਇਹ ਦੋ ਪਵਿੱਤਰ ਗੀਤ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਦੇ ਯਗ ਵਿਚ ਗਾ। ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੇਗੀ।
ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥੇ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ। ਤ੍ਵਰਯਾ ਰਾਜਸਿਂਹਂ ਤਮਮ੍ਬਰੀषਮੁਵਾਚ ਹ
ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੇ ਉਹ ਦੋ ਗੀਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਰਾਜਸਿਂਹ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗਚ੍ਛਾਵਹੇ ਵਯਮ੍। ਨਿਵਰ੍ਤਯਸ੍ਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚ ਸਮੁਦਾਹਰ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ, ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲੇ, ਆਓ ਜਲਦੀ ਚੱਲੀਏ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਦਿੱਖਾ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਯਗ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ।
ਤਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਮृषਿਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰ੍षਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਜਗਾਮ ਨृਪਤਿਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਜ੍ਞਵਾਟਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ
ਮੁਨਿ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਿਨਾਂ ਥੱਕੇ ਜਲਦੀ ਯਗ ਸ਼ਾਲਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸਦਸ੍ਯਾਨੁਮਤੇ ਰਾਜਾ ਪਵਿਤ੍ਰਕृਤਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਪਸ਼ੁਂ ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੂਪੇ ਤਂ ਸਮਬਨ੍ਧਯਤ੍
ਸਭ ਯਾਜਕਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾ ਕੇ, ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਯੂਪ ਨਾਲ ਬੱਝ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਬਦ੍ਧੋ ਵਾਗ੍ਭਿਰਗ੍ਰ੍ਯਾਭਿਰਭਿਤੁष੍ਟਾਵ ਵੈ ਸੁਰੌ। ਇਨ੍ਦ੍ਰਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾਨੁਜਂ ਚੈਵ ਯਥਾਵਨ੍ਮੁਨਿਪੁਤ੍ਰਕਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੱਝ ਕੇ, ਮੁਨਿ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਧੀਆ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਰਹਸ੍ਯਸ੍ਤੁਤਿਤੋषਿਤਃ। ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਦਾਚ੍ਛੁਨਃਸ਼ੇਪਾਯ ਵਾਸਵਃ
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ, ਗੁਪਤ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਚ ਰਾਜਾ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਚ ਸਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍। ਫਲਂ ਬਹੁਗੁਣਂ ਰਾਮ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਸਾਦਜਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਯਗ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭੂਯਸ੍ਤੇਪੇ ਮਹਾਤਪਾਃ। ਪੁष੍ਕਰੇषੁ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦਸ਼ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਵੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਹੋਰ ਦਸ ਸੌ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
thumb|ਤ੍ਰਿषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦਾ ਤਰੇਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ।
ਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇ ਤੁ ਵ੍ਰਤਸ੍ਨਾਤਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍। ਅਭ੍ਯਗਚ੍ਛਨ੍ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਪਃ ਫਲਚਿਕੀਰ੍षਵਃ
ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਰਤ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਲਈ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਸੁਮਹਾਤੇਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਰੁਚਿਰਂ ਵਚਃ। ऋषਿਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸ੍ਵਾਰ੍ਜਿਤੈਃ ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ: 'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।'
ਤਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਪੁਨਰਭ੍ਯਗਾਤ੍। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਭੂਯਸ੍ਤੇਪੇ ਮਹਤ੍ ਤਪਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਪਸ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਮੇਨਕਾ ਪਰਮਾਪ੍ਸਰਾਃ। ਪੁष੍ਕਰੇषੁ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਫਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਪਸਰਾ ਮੇਨਕਾ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਾਤੇਜਾ ਮੇਨਕਾਂ ਕੁਸ਼ਿਕਾਤ੍ਮਜਃ। ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯੁਤਂ ਜਲਦੇ ਯਥਾ
ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜਸਵੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਮੈਨਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਸੋਹਣੇਪ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਬਿਜਲੀ ਹੋਵੇ।
ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਦਰ੍ਪਵਸ਼ਗੋ ਮੁਨਿਸ੍ਤਾਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਅਪ੍ਸਰਃ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਵਸ ਚੇਹ ਮਮਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਕਾਮ ਦੇ ਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਨੇ ਮੈਨਕਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਅਪਸਰਾ, ਤੇਰਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਰਹਿ।"
ਅਨੁਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਮਦਨੇਨ ਵਿਮੋਹਿਤਮ੍। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਵਰਾਰੋਹਾ ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਮਥਾਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਕਾਮ ਨੇ ਮਤਵਾਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਮਿਹਰ ਕਰ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਮੈਨਕਾ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਤਪਸੋ ਹਿ ਮਹਾਵਿਘ੍ਨੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮੁਪਾਗਮਤ੍। ਤਸ੍ਯਾਂ ਵਸਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਵਰ੍षਾਣਿ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਚ ਰਾਘਵ
ਮੈਨਕਾ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੋਕ ਆ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਪੰਜ ਪੰਜ ਦਸ ਸਾਲ ਉਹ ਉਥੇ ਰਹੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸੌਮ੍ਯੇ ਸੁਖੇਨ ਵ੍ਯਤਿਚਕ੍ਰਮੁਃ। ਅਥ ਕਾਲੇ ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਉਹ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਲੰਘ ਗਏ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ—
ਸਵ੍ਰੀਡ ਇਵ ਸਂਵृਤ੍ਤਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਃ। ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮੁਨੇਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਾਮਰ੍षਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ
ਉਹ ਲਜਜਤੋਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਕਰ੍ਮੈਤਤ੍ ਤਪੋऽਪਹਰਣਂ ਮਹਤ੍। ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਾਪਦੇਸ਼ੇਨ ਗਤਾਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾ ਦਸ਼
"ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਦਸ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ।"
ਕਾਮਮੋਹਾਭਿਭੂਤਸ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨੋऽਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਃ। ਸ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ ਮੁਨਿਵਰਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਪੇਨ ਦੁਃਖਿਤਃ
"ਕਾਮ ਤੇ ਮੋਹ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਰੋਕ ਆ ਗਿਆ।" ਉਹ ਵੱਡਾ ਮੁਨੀ ਪਛਤਾਵੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।