ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਨਸ੍ਵੀ ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ। ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪਰੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਭੀषਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਕੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਇਹ ਤ੍ਵਂ ਜਾਤਸਂਵृਦ੍ਧਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪਿਤੁਰ੍ਮਮ। ਕਥਂ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯਸਿ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਿਤृਵ੍ਯੋ ਮਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ
ਇਥੇ ਤੂੰ ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਪਲਿਆ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਭਰਾ। ਫਿਰ, ਚਾਚਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਧੋਖਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਕਸ਼ਸ?
ਨ ਜ੍ਞਾਤਿਤ੍ਵਂ ਨ ਸੌਹਾਰ੍ਦਂ ਨ ਜਾਤਿਸ੍ਤਵ ਦੁਰ੍ਮਤੇ। ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨ ਚ ਸੌਦਰ੍ਯਂ ਨ ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਦੂषਣ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਦੋਸਤੀ, ਨਾ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਹੈ, ਓ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ; ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਚੰਗਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਨਾ ਧਰਮ, ਓ ਧਰਮ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਸ਼ੋਚ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਨਿਨ੍ਦਨੀਯਸ਼੍ਚ ਸਾਧੁਭਿਃ। ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਜਨਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਪਰਭृਤ੍ਯਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਤੂੰ ਦਇਆ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਓ ਮੂਰਖ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਰਾਏ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਨੈਤਚ੍ਛਿਥਿਲਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਮਹਦਨ੍ਤਰਮ੍। ਕ੍ਵ ਚ ਸ੍ਵਜਨਸਂਵਾਸਃ ਕ੍ਵ ਚ ਨੀਚ ਪਰਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਇਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੋਚ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਪਰਾਏਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਕਿੱਥੇ?
ਗੁਣਵਾਨ੍ ਵਾ ਪਰਜਨਃ ਸ੍ਵਜਨੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣੋऽਪਿ ਵਾ। ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਸ੍ਵਜਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ ਯਃ ਪਰਃ ਪਰ ਏਵ ਸਃ
ਚਾਹੇ ਪਰਾਇਆ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਆਪਣਾ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਨਾ ਹੋਣ; ਪਰਾਇਆ ਤਾਂ ਪਰਾਇਆ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪਰਪਕ੍ਸ਼ਂ ਨਿषੇਵਤੇ। ਸ ਸ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਤੈਰੇਵ ਹਨ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਪੱਖ ਛੱਡ ਕੇ ਪਰਾਏ ਪੱਖ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਪਰਾਏ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਤਾ ਚੇਯਂ ਯਾਦृਸ਼ੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ। ਸ੍ਵਜਨੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਪੌਰੁषਂ ਰਾਵਣਾਨੁਜ
ਇਹ ਤੇਰੀ ਬੇਦਰਦੀ ਹੈ, ਓ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ; ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਓ ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਰਾ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ੌਰ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਭੀषਣਃ। ਅਜਾਨਨ੍ਨਿਵ ਮਚ੍ਛੀਲਂ ਕਿਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਵਿਕਤ੍ਥਸੇ
ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਇੰਝ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਓ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਕਿਉਂ ਵੱਡੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?'
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਤਾਸਾਧੋ ਪਾਰੁष੍ਯਂ ਤ੍ਯਜ ਗੌਰਵਾਤ੍। ਕੁਲੇ ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਹਂ ਜਾਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਣਾਮ੍। ਗੁਣੋ ਯਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਨॄਣਾਂ ਤਨ੍ਮੇ ਸ਼ੀਲਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਓ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਕਠੋਰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ; ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਰੂੜ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣ — ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
ਨ ਰਮੇ ਦਾਰੁਣੇਨਾਹਂ ਨ ਚਾਧਰ੍ਮੇਣ ਵੈ ਰਮੇ। ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਵਿषਮਸ਼ੀਲੋऽਪਿ ਕਥਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਨਿਰਸ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਕਠੋਰਤਾ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਅਧਰਮ ਵਿਚ; ਭਾਵੇਂ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਵੱਖਰਾ ਸੁਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਧਰ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਸ਼ੀਲਂ ਹਿ ਪੁਰੁषਂ ਪਾਪਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍। ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਖਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਹਸ੍ਤਾਦਾਸ਼ੀਵਿषਂ ਯਥਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਪਾਪ ਵਿਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਹੱਥ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਸੱਪ ਛੱਡਣ 'ਤੇ।
ਪਰਸ੍ਵਹਰਣੇ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਕਮ੍। ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਮਾਹੁਰ੍ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੇਸ਼੍ਮ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਂ ਯਥਾ
ਜੋ ਪਰਾਏ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਰਾਏ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚਾਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਘਰ ਨੂੰ।
ਪਰਸ੍ਵਾਨਾਂ ਚ ਹਰਣਂ ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਸੁਹृਦਾਮਤਿਸ਼ਙ੍ਕਾ ਚ ਤ੍ਰਯੋ ਦੋषਾਃ ਕ੍ਸ਼ਯਾਵਹਾਃ
ਪਰਾਏ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੁੱਕਣਾ, ਪਰਾਏ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚਾਹਣਾ, ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨਾ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਗਲਤੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਮਹਰ੍षੀਣਾਂ ਵਧੋ ਘੋਰਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਵਿਗ੍ਰਹਃ। ਅਭਿਮਾਨਸ਼੍ਚ ਰੋषਸ਼੍ਚ ਵੈਰਿਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਤਾ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰ, ਅਹੰਕਾਰ, ਗੁੱਸਾ, ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਤੇ ਵਿਰੋਧਤਾ।
ਏਤੇ ਦੋषਾ ਮਮ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਜੀਵਿਤੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਨਾਸ਼ਨਾਃ। ਗੁਣਾਨ੍ ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦਯਾਮਾਸੁਃ ਪਰ੍ਵਤਾਨਿਵ ਤੋਯਦਾਃ
ਇਹ ਗਲਤੀਆਂ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਰਾਜ ਖਤਮ ਕਰ ਗਈਆਂ; ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਠੱਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਦੋषੈਰੇਤੈਃ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਮਯਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪਿਤਾ ਤਵ। ਨੇਯਮਸ੍ਤਿ ਪੁਰੀ ਲਙ੍ਕਾ ਨ ਚ ਤ੍ਵਂ ਨ ਚ ਤੇ ਪਿਤਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ — ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ — ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਨਾ ਇਹ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਨਾ ਤੂੰ, ਨਾ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ।
ਅਤਿਮਾਨਸ਼੍ਚ ਬਾਲਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਵਿਨੀਤਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ। ਬਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਾਲਪਾਸ਼ੇਨ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਂ ਯਦ੍ ਯਦਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਅਤਿ ਅਹੰਕਾਰੀ, ਬੱਚਾ ਤੇ ਬਦਤਮੀਜ਼ ਹੈਂ, ਓ ਰਾਕਸ਼ਸ; ਤੂੰ ਕਾਲ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਕਹਿ ਦੇ।
ਅਦ੍ਯੇਹ ਵ੍ਯਸਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਯਨ੍ਮਾਂ ਪਰੁषਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍। ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਂ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਮ
ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰੁੱਖੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇਗਾ, ਓ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ।
ਧਰ੍षਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਜੀਵਿਤੁਂ ਤ੍ਵਯਾ। ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਨਰਦੇਵੇਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਰਣੇ ਸਹ। ਹਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਤਾਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇਗਾ।
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵਾਤ੍ਮਬਲਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਸਾਯਕਵ੍ਯਯਮ੍। ਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯੈਤ੍ਯ ਹਿ ਬਾਣਗੋਚਰਂ ਤ੍ਵਮਦ੍ਯ ਜੀਵਨ੍ ਸਬਲੋ ਗਮਿष੍ਯਸਿ
ਆਪਣਾ ਜੋਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਤੀਰ ਵਰਤ ਲੈ। ਅੱਜ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਹਦ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਜਿੰਦਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।
thumb|ਅष੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਅਠਾਸੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਇਹ ਅਠਾਸੀਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ।
ਵਿਭੀषਣਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਿਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ। ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪਰੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕ੍ਰੋਧੇਨਾਭ੍ਯੁਤ੍ਪਪਾਤ ਚ
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ ਤੇ ਉਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
ਉਦ੍ਯਤਾਯੁਧਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋ ਰਥੇ ਸੁਸਮਲਂਕृਤੇ। ਕਾਲਾਸ਼੍ਵਯੁਕ੍ਤੇ ਮਹਤਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ਕਾਲਾਨ੍ਤਕੋਪਮਃ
ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਸਜਾਏ ਰਥ 'ਚ, ਮੌਤ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਰਗਾ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮਹਾਪ੍ਰਮਾਣਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਵਿਪੁਲਂ ਵੇਗਵਦ੍ ਦृਢਮ੍। ਧਨੁਰ੍ਭੀਮਬਲੋ ਭੀਮਂ ਸ਼ਰਾਂਸ਼੍ਚਾਮਿਤ੍ਰਨਾਸ਼ਨਾਨ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵਿਰਲੇ ਜੋਰ ਨਾਲ, ਵਿਰਲੇ ਤੀਰ ਲੈ ਲਿਆ ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਸੀ।
ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹੇष੍ਵਾਸੋ ਰਥਸ੍ਥਃ ਸਮਲਂਕृਤਃ। ਅਲਂਕृਤਮਮਿਤ੍ਰਘ੍ਨੋ ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜੋ ਬਲੀ
ਵੱਡਾ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਚ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਨੂਮਤ੍ਪृष੍ਠਮਾਰੂਢਮੁਦਯਸ੍ਥਰਵਿਪ੍ਰਭਮ੍। ਉਵਾਚੈਨਂ ਸੁਸਂਰਬ੍ਧਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਸਵਿਭੀषਣਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੌਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਧ੍ਵਂ ਮੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਅਦ੍ਯ ਮਤ੍ਕਾਰ੍ਮੁਕੋਤ੍ਸृष੍ਟਂ ਸ਼ਰਵਰ੍षਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਓ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰੋ, ਮੇਰਾ ਜੋਰ ਵੇਖੋ। ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਰੋਕਣੀ ਔਖੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮੁਕ੍ਤਵਰ੍षਮਿਵਾਕਾਸ਼ੇ ਧਾਰਯਿष੍ਯਥ ਸਂਯੁਗੇ। ਅਦ੍ਯ ਵੋ ਮਾਮਕਾ ਬਾਣਾ ਮਹਾਕਾਰ੍ਮੁਕਨਿਃਸृਤਾਃ। ਵਿਧਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤੂਲਰਾਸ਼ਿਮਿਵਾਨਲਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਛੱਡੀ ਵਰਖਾ ਸਹਿਣੀ ਹੈ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਤੀਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਰੂਈ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸਾਯਕਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਸ਼ੂਲਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯृष੍ਟਿਤੋਮਰੈਃ। ਅਦ੍ਯ ਵੋ ਗਮਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਤੀਖੇ ਤੀਰ, ਭਾਲੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇਦ ਕੇ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।