ਸ ਸਾਰਥਿਮੁਵਾਚੇਦਂ ਯਾਹਿ ਯਤ੍ਰੈष ਵਾਨਰਃ। ਕ੍ਸ਼ਯਮੇਵ ਹਿ ਨਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਾਨਰ ਹੈ ਉੱਥੇ ਚੱਲੋ; ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਾਰਥਿਸ੍ਤੇਨ ਯਯੌ ਯਤ੍ਰ ਸ ਮਾਰੁਤਿਃ। ਵਹਨ੍ ਪਰਮਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਸ੍ਥਿਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤਂ ਰਥੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਅਜਿੱਤ ਸੀ, ਰਥ 'ਤੇ ਲੈ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸੋऽਭ੍ਯੁਪੇਤ੍ਯ ਸ਼ਰਾਨ੍ ਖਡ੍ਗਾਨ੍ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਪਰਸ਼੍ਵਧਾਨ੍। ਅਭ੍ਯਵਰ੍षਤ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਃ ਕਪਿਮੂਰ੍ਧਨਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਤਾਨਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਘੋਰਾਣਿ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਸ ਮਾਰੁਤਿਃ। ਰੋषੇਣ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ:
ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਯਦਿ ਸ਼ੂਰੋऽਸਿ ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜ ਦੁਰ੍ਮਤੇ। ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨ ਜੀਵਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਯਾਸ੍ਯਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਵਾਕਈ ਸ਼ੂਰਾ ਹੈਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਮੰਦ-ਮਤਿ, ਤਾਂ ਆ ਕੇ ਲੜ। ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਵਾਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮਿਲੇਂਗਾ, ਫਿਰ ਜਿਉਂਦਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਯਦਿ ਮੇ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਮਾਹਵੇ। ਵੇਗਂ ਸਹਸ੍ਵ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਵਰਃ
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਲੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਲੜ। ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਹਿ ਲੈ, ਮੂਰਖ, ਫਿਰ ਹੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਲਾਵੇਂਗਾ।
ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਜਿਘਾਂਸਨ੍ਤਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਸ਼ਰਾਸਨਮ੍। ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਮਾਚष੍ਟੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਯ ਵਿਭੀषਣਃ
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਯਃ ਸ ਵਾਸਵਨਿਰ੍ਜੇਤਾ ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵਃ। ਸ ਏष ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਜਿਘਾਂਸਤਿ
ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ। ਹੁਣ ਇਹ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਮਪ੍ਰਤਿਮਸਂਸ੍ਥਾਨੈਃ ਸ਼ਰੈਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਵਾਰਣੈਃ। ਜੀਵਿਤਾਨ੍ਤਕਰੈਰ੍ਘੋਰੈਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਰਾਵਣਿਂ ਜਹਿ
ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਜਿੰਦ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵਿਭੀषਣੇਨਾਰਿਵਿਭੀषਣੇਨ। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਂ ਪਰ੍ਵਤਸਂਨਿਕਾਸ਼ਂ ਰਥਸ੍ਥਿਤਂ ਭੀਮਬਲਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਜਦ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਭਾਰੀ, ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਰਥ 'ਤੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ।
thumb|ਸਪ੍ਤਾਸ਼ੀਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਾਸ਼ੀਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤੱਸੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਜਾਤਹਰ੍षੋ ਵਿਭੀषਣਃ। ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਂ ਤਮਾਦਾਯ ਤ੍ਵਰਮਾਣੋ ਜਗਾਮ ਸਃ
ਸੌਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਅਵਿਦੂਰਂ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤੁ ਮਹਦ੍ ਵਨਮ੍। ਅਦਰ੍ਸ਼ਯਤ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਯ ਵਿਭੀषਣਃ
ਥੋੜੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਉਹ ਕੰਮ ਦਿਖਾਇਆ।
ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਂਕਾਸ਼ਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਂ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਰਾਵਣਭ੍ਰਾਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਯ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਰਾਵਣ ਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਦਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਕਾਲੇ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਇਹੋਪਹਾਰਂ ਭੂਤਾਨਾਂ ਬਲਵਾਨ੍ ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ। ਉਪਹृਤ੍ਯ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮਭਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਥੇ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁੱਤ ਭੂਤਾਂ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਲੜਾਈ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਤਤੋ ਭਵਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਸਮਰੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਚ ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਮਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਂ ਬਲਿਨਂ ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਮ੍। ਵਿਧ੍ਵਂਸਯ ਸ਼ਰੈਰ੍ਦੀਪ੍ਤੈਃ ਸਰਥਂ ਸਾਸ਼੍ਵਸਾਰਥਿਮ੍
ਉਸ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰਥ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥ-ਚਲਾਕ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਮਿਤ੍ਰਨਨ੍ਦਨਃ। ਬਭੂਵਾਵਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਂ ਵਿਸ੍ਫਾਰਯਨ੍ ਧਨੁਃ
ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਿਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਵਜਾਇਆ।
ਸ ਰਥੇਨਾਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣੇਨ ਬਲਵਾਨ੍ ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ। ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ ਕਵਚੀ ਖਡ੍ਗੀ ਸਧ੍ਵਜਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਤ
ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁੱਤ ਇੰਦਰਜਿਤ, ਜੋ ਕਵਚ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ, ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਰਥ 'ਤੇ ਆਇਆ।
ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਮਪਰਾਜਿਤਮ੍। ਸਮਾਹ੍ਵਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸਮਰੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ
ਚਮਕਦਾਰ ਯੋਧਾ ਨੇ ਪੂਲਸਤਯ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਜੈਯ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ—ਇਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਨਸਾਫ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਕਰ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਨਸ੍ਵੀ ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ। ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪਰੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਭੀषਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਕੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਇਹ ਤ੍ਵਂ ਜਾਤਸਂਵृਦ੍ਧਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪਿਤੁਰ੍ਮਮ। ਕਥਂ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯਸਿ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਿਤृਵ੍ਯੋ ਮਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ
ਇਥੇ ਤੂੰ ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਪਲਿਆ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਭਰਾ। ਫਿਰ, ਚਾਚਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਧੋਖਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਕਸ਼ਸ?
ਨ ਜ੍ਞਾਤਿਤ੍ਵਂ ਨ ਸੌਹਾਰ੍ਦਂ ਨ ਜਾਤਿਸ੍ਤਵ ਦੁਰ੍ਮਤੇ। ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨ ਚ ਸੌਦਰ੍ਯਂ ਨ ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਦੂषਣ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਦੋਸਤੀ, ਨਾ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਹੈ, ਓ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ; ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਚੰਗਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਨਾ ਧਰਮ, ਓ ਧਰਮ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਸ਼ੋਚ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਨਿਨ੍ਦਨੀਯਸ਼੍ਚ ਸਾਧੁਭਿਃ। ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਜਨਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਪਰਭृਤ੍ਯਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਤੂੰ ਦਇਆ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਓ ਮੂਰਖ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਰਾਏ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਨੈਤਚ੍ਛਿਥਿਲਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਮਹਦਨ੍ਤਰਮ੍। ਕ੍ਵ ਚ ਸ੍ਵਜਨਸਂਵਾਸਃ ਕ੍ਵ ਚ ਨੀਚ ਪਰਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਇਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੋਚ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਪਰਾਏਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਕਿੱਥੇ?
ਗੁਣਵਾਨ੍ ਵਾ ਪਰਜਨਃ ਸ੍ਵਜਨੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣੋऽਪਿ ਵਾ। ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਸ੍ਵਜਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ ਯਃ ਪਰਃ ਪਰ ਏਵ ਸਃ
ਚਾਹੇ ਪਰਾਇਆ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਆਪਣਾ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਨਾ ਹੋਣ; ਪਰਾਇਆ ਤਾਂ ਪਰਾਇਆ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪਰਪਕ੍ਸ਼ਂ ਨਿषੇਵਤੇ। ਸ ਸ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਤੈਰੇਵ ਹਨ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਪੱਖ ਛੱਡ ਕੇ ਪਰਾਏ ਪੱਖ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਪਰਾਏ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਤਾ ਚੇਯਂ ਯਾਦृਸ਼ੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ। ਸ੍ਵਜਨੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਪੌਰੁषਂ ਰਾਵਣਾਨੁਜ
ਇਹ ਤੇਰੀ ਬੇਦਰਦੀ ਹੈ, ਓ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ; ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਓ ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਰਾ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ੌਰ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਭੀषਣਃ। ਅਜਾਨਨ੍ਨਿਵ ਮਚ੍ਛੀਲਂ ਕਿਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਵਿਕਤ੍ਥਸੇ
ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਇੰਝ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਓ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਕਿਉਂ ਵੱਡੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?'
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਤਾਸਾਧੋ ਪਾਰੁष੍ਯਂ ਤ੍ਯਜ ਗੌਰਵਾਤ੍। ਕੁਲੇ ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਹਂ ਜਾਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਣਾਮ੍। ਗੁਣੋ ਯਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਨॄਣਾਂ ਤਨ੍ਮੇ ਸ਼ੀਲਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਓ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਕਠੋਰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ; ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਰੂੜ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣ — ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।