ਯਤੋ ਹਿ ਦਦृਸ਼ਾਤੇ ਤੌ ਸ਼ਰਾਨ੍ ਨਿਪਤਿਤਾਞ੍ਛਿਤਾਨ੍। ਤਤਸ੍ਤੁ ਤੌ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਸਸृਜਾਤੇऽਸ੍ਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਡਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਡਿੱਗਦੇ ਤੇ ਨੁਕਲੇ ਤੀਰ ਵੇਖਦੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਉੱਚਾ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਰਾਵਣਿਸ੍ਤੁ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਰਥੇਨਾਤਿਰਥੋऽਪਤਤ੍। ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਤੌ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਲਘ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੋ ਨਿਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਰੈਃ
ਰਾਵਣ ਵੱਡਾ ਰਥੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ।
ਤੇਨਾਤਿਵਿਦ੍ਧੌ ਤੌ ਵੀਰੌ ਰੁਕ੍ਮਪੁਙ੍ਖੈਃ ਸੁਸਂਹਤੈਃ। ਬਭੂਵਤੁਰ੍ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਪੁष੍ਪਿਤਾਵਿਵ ਕਿਂਸ਼ੁਕੌ
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੰਖੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਏ ਹੋਏ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਗहरे ਵੱਜੇ ਹੋਏ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੋਵੇਂ, ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨਾਸ੍ਯ ਵੇਗਗਤਿਂ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨ ਚ ਰੂਪਂ ਧਨੁਃ ਸ਼ਰਾਨ੍। ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਵਿਦਿਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੇਵਾਭ੍ਰਸਮ੍ਪ੍ਲਵੇ
ਉਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ, ਰੂਪ, ਧਨੁਸ਼ ਜਾਂ ਤੀਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ; ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਵਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਹਰਯੋ ਨਿਹਤਾਸ਼੍ਚ ਗਤਾਸਵਃ। ਬਭੂਵੁਃ ਸ਼ਤਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਤਿਤਾ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਉਸ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਬੰਦਰ ਵੀ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਏ, ਕੁਝ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ; ਸੈਂਕੜੇ ਉਥੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਪਏ ਸਨ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਅਸਤਰ ਵਰਤ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।'
ਤਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਨੈਕਸ੍ਯ ਹੇਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਹਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਇਕ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।'
ਅਯੁਧ੍ਯਮਾਨਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍। ਪਲਾਯਮਾਨਂ ਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਨ ਹਨ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ
ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਜੋ ਲੜਦਾ ਨਹੀਂ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੈਵ ਤੁ ਵਧੇ ਯਤ੍ਨਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਭੁਜ। ਆਦੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਵੋ ਮਹਾਵੇਗਾਨਸ੍ਤ੍ਰਾਨਾਸ਼ੀਵਿषੋਪਮਾਨ੍
ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਜਤਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲੇ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਅਸਤਰ ਵਰਤਾਂਗੇ।
ਤਮੇਨਂ ਮਾਯਿਨਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਮਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਰਥਂ ਬਲਾਤ੍। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਨਿਹਨਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਨਰਯੂਥਪਾਃ
ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਛੋਟੇ ਜਾਦੂਗਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣਗੇ, ਜਿਸਦੀ ਰਥ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ।
ਯਦ੍ਯੇष ਭੂਮਿਂ ਵਿਸ਼ਤੇ ਦਿਵਂ ਵਾ ਰਸਾਤਲਂ ਵਾਪਿ ਨਭਸ੍ਤਲਂ ਵਾ। ਏਵਂ ਵਿਗੂਢੋऽਪਿ ਮਮਾਸ੍ਤ੍ਰਦਗ੍ਧਃ ਪਤਿष੍ਯਤੇ ਭੂਮਿਤਲੇ ਗਤਾਸੁਃ
ਜੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੁਕਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਰ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਮਹਾਰ੍ਥਂ ਰਘੁਪ੍ਰਵੀਰਃ ਪ੍ਲਵਗਰ੍षਭੈਰ੍ਵृਤਃ। ਵਧਾਯ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨृਸ਼ਂਸਕਰ੍ਮਣ- ਸ੍ਤਦਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਇਹ ਵੱਡੇ ਅਰਥ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਘੁ ਕੁਲ ਦਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਕਠੋਰ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਅਸ਼ੀਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅੱਸੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
thumb|ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤੀਹ ਤੇ ਸੱਤ (ਇਕੱਤਰ) ਸੰਗਰ੍ਹਾ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤੁ ਮਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਸ ਨਿਵृਤ੍ਯਾਹਵਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਰਂ ਤਤਃ
ਰਾਘਵ ਜੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸੋऽਨੁਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਵਧਂ ਤੇषਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍। ਕ੍ਰੋਧਤਾਮ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ਸ਼ੂਰੋ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮਾਥ ਰਾਵਣਿਃ
ਤੇਜ਼ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਸ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਣ ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਵृਤਃ। ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ ਸੁਮਹਾਵੀਰ੍ਯਃ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਦੇਵਕਣ੍ਟਕਃ
ਇੰਦਰਜਿਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਾਂਟਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਲਸਤਿਆ ਵੰਸ਼ ਦਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ਤੁ ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ। ਰਣਾਯਾਭ੍ਯੁੁਦ੍ਯਤੌ ਵੀਰੌ ਮਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਦੁष੍ਕਰੋਤ੍ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲੱਖਣ ਨੂੰ, ਦੋ ਭਰਾ ਜੋ ਜੰਗ ਲਈ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦਿਖਾਈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ਤੁ ਰਥੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸੀਤਾਂ ਮਾਯਾਮਯੀਂ ਤਦਾ। ਬਲੇਨ ਮਹਤਾਵृਤ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾ ਵਧਮਰੋਚਯਤ੍
ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਰੱਖੀ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਰ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਬਣਾਏ।
ਮੋਹਨਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤਿਃ। ਹਨ੍ਤੁਂ ਸੀਤਾਂ ਵ੍ਯਵਸਿਤੋ ਵਾਨਰਾਭਿਮੁਖੋ ਯਯੌ
ਸਭ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ, ਮਨ ਵਿਚ ਚਲਾਕੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਵਭਿਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਕਾਨਨੌਕਸਃ। ਉਤ੍ਪੇਤੁਰਭਿਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਃ ਸ਼ਿਲਾਹਸ੍ਤਾ ਯੁਯੁਤ੍ਸਵਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਪੱਥਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਲੜਨ ਲਈ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਹਨੂਮਾਨ੍ ਪੁਰਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਜਗਾਮ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਃ। ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਸੁਮਹਚ੍ਛृਙ੍ਗਂ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਚੋਟੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਤਾਨਨ੍ਦਾਂ ਸੀਤਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤੋ ਰਥੇ। ਏਕਵੇਣੀਧਰਾਂ ਦੀਨਾਮੁਪਵਾਸਕृਸ਼ਾਨਨਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰਜਿਤ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵੰਜੀ ਹੋਈ, ਇਕ ਚੋਟੀ ਵਾਲੀ, ਉਦਾਸ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟੈਕਵਸਨਾਮਮृਜਾਂ ਰਾਘਵਪ੍ਰਿਯਾਮ੍। ਰਜੋਮਲਾਭ੍ਯਾਮਾਲਿਪ੍ਤੈਃ ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੈਰ੍ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਇਕ ਗੰਦੀ ਕਪੜੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਗਹਣੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਮਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਵੇਖੀ।
ਤਾਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤੁ ਮੈਥਿਲੀਮਧ੍ਯਵਸ੍ਯ ਚ। ਬਭੂਵਾਚਿਰਦृष੍ਟਾ ਹਿ ਤੇਨ ਸਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ
ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਚਿਆ, ਤੇ ਸਮਝ ਆਈ ਕਿ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਉਹ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਤਾਂ ਤੁ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾਂ ਨਿਰਾਨਨ੍ਦਾਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਥਸ੍ਥਿਤਾਂ ਦੀਨਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਤਸ਼੍ਰਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵੰਜੀ, ਤਪਸਵਿਨੀ, ਰਥ 'ਤੇ ਖੜੀ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ, ਵੇਖ ਕੇ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕਿਂ ਸਮਰ੍ਥਿਤਮਸ੍ਯੇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ। ਸਹ ਤੈਰ੍ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੈਰਭ੍ਯਧਾਵਤ ਰਾਵਣਿਮ੍
ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
ਤਦ੍ ਵਾਨਰਬਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਵਣਿਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ। ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਕੋਸ਼ਂ ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸੀਤਾਮਕਰ੍षਯਤ੍
ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਖਿੱਚਿਆ।
ਤਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀਂ ਰਾਮ ਰਾਮੇਤਿ ਮਾਯਯਾ ਯੋਜਿਤਾਂ ਰਥੇ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਥ 'ਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਹੋਈ, 'ਰਾਮ! ਰਾਮ!' ਚੀਖਦੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਗृਹੀਤਮੂਰ੍ਧਜਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਦੈਨ੍ਯਮਾਗਤਃ। ਦੁਃਖਜਂ ਵਾਰਿ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮੁਤ੍ਸृਜਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫੜਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਹੰਝੂ ਛੱਡੇ।