ਅਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਾਤ੍ਮਜਂ ਰਣੇ। ਸ਼ੈਲਸਾਨੁਚਰਂ ਨਾਗਂ ਵੇਗਵਾਨਿਵ ਕੇਸਰੀ
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ, ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਚ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਾਨਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਾਦਿਕਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍। ਅਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ
ਮਹਾਂਕਪੀ ਨੇ ਅਸ਼ਵਕਰਨ ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ।
ਤਾਂ ਛਾਦਯਨ੍ਤੀਮਾਕਾਸ਼ਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਵृष੍ਟਿਂ ਦੁਰਾਸਦਾਮ੍। ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਾਤ੍ਮਜਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਂਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਸ੍ਵਸ਼ਰੈਃ ਸ਼ਿਤੈਃ
ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਔਖੀ ਸੀ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਵਿਖਿਆਤ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਅਭਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯੇਣ ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਕੁਮ੍ਭੇਨ ਨਿਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਰੈਃ। ਆਚਿਤਾਸ੍ਤੇ ਦ੍ਰੁਮਾ ਰੇਜੁਰ੍ਯਥਾ ਘੋਰਾਃ ਸ਼ਤਘ੍ਨਯਃ। ਦ੍ਰੁਮਵਰ੍षਂ ਤੁ ਤਦ੍ ਭਿਨ੍ਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਮ੍ਭੇਨ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਕੁੰਭ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਰੁੱਖ ਡਰਾਉਣੇ ਯੁੱਧ-ਯੰਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ; ਕੁੰਭ ਵੱਲੋਂ ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਟੁੱਟੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਂਬਲੀ—
ਵਾਨਰਾਧਿਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵੋ ਨ ਵਿਵ੍ਯਥੇ। ਸ ਵਿਧ੍ਯਮਾਨਃ ਸਹਸਾ ਸਹਮਾਨਸ੍ਤੁ ਤਾਞ੍ਛਰਾਨ੍
ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮਾਰ ਤੋਂ ਡਿਗਿਆ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਝੱਲਿਆ।
ਕੁਮ੍ਭਸ੍ਯ ਧਨੁਰਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਬਭਞ੍ਜੇਨ੍ਦ੍ਰਧਨੁਃਪ੍ਰਭਮ੍। ਅਵਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਤਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਕੁੰਭ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਖਿੱਚ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡ ਕੇ ਬੜਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਕੁਪਿਤਃ ਕੁਮ੍ਭਂ ਭਗ੍ਨਸ਼ृਙ੍ਗਮਿਵ ਦ੍ਵਿਪਮ੍। ਨਿਕੁਮ੍ਭਾਗ੍ਰਜ ਵੀਰ੍ਯਂ ਤੇ ਬਾਣਵੇਗਂ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਕੁੰਭ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਜਿਵੇਂ ਟੁੱਟੇ ਸਿੰਗ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ, ਕਿਹਾ: 'ਨਿਕੁੰਭ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਤੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ੋਰ ਵਾਕਈ ਅਜੋਕੇ ਹਨ।'
ਸਂਨਤਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼੍ਚ ਤਵ ਵਾ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਾ। ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਬਲਿਵृਤ੍ਰਘ੍ਨਕੁਬੇਰਵਰੁਣੋਪਮ
ਤੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਚਾਹੇ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਵਣ ਦੀ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਬਲੀ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਕੁਬੇਰ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ।
ਏਕਸ੍ਤ੍ਵਮਨੁਜਾਤੋऽਸਿ ਪਿਤਰਂ ਬਲਵਤ੍ਤਰਮ੍। ਤ੍ਵਾਮੇਵੈਕਂ ਮਹਾਬਾਹੁਂ ਸ਼ੂਲਹਸ੍ਤਮਰਿਂਦਮਮ੍
ਤੂੰ ਇਕਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਤਾਕਤਵਾਨ ਜਨਮਿਆ; ਤੂੰ ਹੀ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੂਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾ ਨਾਤਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਿਵਾਧਯਃ। ਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਵ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਮਮ ਪਸ਼੍ਯ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕਰਤਬ ਵੇਖ।
ਵਰਦਾਨਾਤ੍ ਪਿਤृਵ੍ਯਸ੍ਤੇ ਸਹਤੇ ਦੇਵਦਾਨਵਾਨ੍। ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਸਹਤੇ ਚ ਸੁਰਾਸੁਰਾਨ੍
ਤੇਰੇ ਚਾਚਾ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਲੈਂਦਾ; ਕੁੰਭਕਰਨ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਲੈਂਦਾ।
ਮਹਾਵਿਮਰ੍ਦਂ ਸਮਰੇ ਮਯਾ ਸਹ ਤਵਾਦ੍ਭੁਤਮ੍। ਅਦ੍ਯ ਭੂਤਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼ਮ੍ਬਰਯੋਰਿਵ
ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਸ ਅਜੋਕੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ੰਭਰ ਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕृਤਮਪ੍ਰਤਿਮਂ ਕਰ੍ਮ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਕੌਸ਼ਲਮ੍। ਪਤਿਤਾ ਹਰਿਵੀਰਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਯੈਤੇ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਾਃ
ਤੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦਿਖਾਈ; ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਵੀਰ ਡਿੱਗ ਗਏ।
ਉਪਾਲਮ੍ਭਭਯਾਚ੍ਚੈਵ ਨਾਸਿ ਵੀਰ ਮਯਾ ਹਤਃ। ਕृਤਕਰ੍ਮਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਬਲਮ੍
ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਜਾਂ ਤਾਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ; ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਥੱਕ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਆਰਾਮ ਕਰ ਤੇ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖ।
ਤੇਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸਾਵਮਾਨੇਨ ਮਾਨਿਤਃ। ਅਗ੍ਨੇਰਾਜ੍ਯਹੁਤਸ੍ਯੇਵ ਤੇਜਸ੍ਤਸ੍ਯਾਭ੍ਯਵਰ੍ਧਤ
ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘਮੰਡ ਵੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਣ ਮਿਲਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ, ਜਿਵੇਂ ਘੀ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਧਦੀ, ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤਃ ਕੁਮ੍ਭਸ੍ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਜਗृਹੇ ਤਦਾ। ਗਜਾਵਿਵਾਤੀਤਮਦੌ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੌ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਫਿਰ ਕੁੰਭ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ; ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਮਸਤ ਹਾਥੀ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਗਾਤ੍ਰਗ੍ਰਥਿਤੌ ਘਰ੍षਨ੍ਤਾਵਿਤਰੇਤਰਮ੍। ਸਧੂਮਾਂ ਮੁਖਤੋ ਜ੍ਵਾਲਾਂ ਵਿਸृਜਨ੍ਤੌ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਾਤ੍
ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਰਗੜਦੇ ਹੋਏ, ਥਕਾਵਟ ਕਰਕੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਧੂੰਆਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਯੋਃ ਪਾਦਾਭਿਘਾਤਾਚ੍ਚ ਨਿਮਗ੍ਨਾ ਚਾਭਵਨ੍ਮਹੀ। ਵ੍ਯਾਘੂਰ੍ਣਿਤਤਰਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਚੁਕ੍ਸ਼ੁਭੇ ਵਰੁਣਾਲਯਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਥੱਲੇ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਜੋਰ ਨਾਲ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਤਤਃ ਕੁਮ੍ਭਂ ਸਮੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਲਵਣਾਮ੍ਭਸਿ। ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਵੇਗੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨੁਦਧੇਸ੍ਤਲਮ੍
ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਕੁੰਭ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਵਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜੋਰ ਨਾਲ ਸੁੱਟਿਆ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਤਲ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਕੁਮ੍ਭਨਿਪਾਤੇਨ ਜਲਰਾਸ਼ਿਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ। ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਮਨ੍ਦਰਸਂਕਾਸ਼ੋ ਵਿਸਸਰ੍ਪ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਕੁੰਭ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਢੇਰ, ਜੋ ਵਿਂਧਿਆ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉੱਠ ਕੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਕੁਮ੍ਭਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਭਿਪਾਤ੍ਯ ਚ। ਆਜਘਾਨੋਰਸਿ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਜ੍ਰਕਲ੍ਪੇਨ ਮੁष੍ਟਿਨਾ
ਫਿਰ ਕੁੰਭ ਉੱਡ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਵਰ੍ਮ ਚ ਪੁਸ੍ਫੋਟ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਚਾਪਿ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਮੁष੍ਟਿਰ੍ਮਹਾਵੇਗਃ ਪ੍ਰਤਿਜਘ੍ਨੇऽਸ੍ਥਿਮਣ੍ਡਲੇ
ਉਸ ਦੀ ਕਵਚ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਲਹੂ ਨਿਕਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਮੁੱਕੇ ਦੀ ਭਾਰੀ ਜ਼ੋਰ ਉਸ ਦੀ ਹੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਵੱਜੀ।
ਤਸ੍ਯ ਵੇਗੇਨ ਤਤ੍ਰਾਸੀਤ੍ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਂ ਮਹਤ੍। ਵਜ੍ਰਨਿष੍ਪੇषਸਂਜਾਤਾ ਜ੍ਵਾਲਾ ਮੇਰੋਰ੍ਯਥਾ ਗਿਰੇਃ
ਉਸ ਝਟਕੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਥੇ ਇਕ ਵੱਡੀ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਜੋਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਪੈਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ।
ਸ ਤਤ੍ਰਾਭਿਹਤਸ੍ਤੇਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਨਰਰ੍षਭਃ। ਮੁष੍ਟਿਂ ਸਂਵਰ੍ਤਯਾਮਾਸ ਵਜ੍ਰਕਲ੍ਪਂ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਮੁੱਠ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਅਰ੍ਚਿਃਸਹਸ੍ਰਵਿਕਚਰਵਿਮਣ੍ਡਲਵਰ੍ਚਸਮ੍। ਸ ਮੁष੍ਟਿਂ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਕੁਮ੍ਭਸ੍ਯੋਰਸਿ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਮੁੱਠ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਕੁੰਭ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ।
ਸ ਤੁ ਤੇਨ ਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਵਿਹ੍ਵਲੋ ਭृਸ਼ਪੀਡਿਤਃ। ਨਿਪਪਾਤ ਤਦਾ ਕੁਮ੍ਭੋ ਗਤਾਰ੍ਚਿਰਿਵ ਪਾਵਕਃ
ਉਸ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਕੁੰਭ ਬਹੁਤ ਪੀੜਾ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਹਲਕਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਮੁੱਕ ਜਾਣ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਮੁष੍ਟਿਨਾਭਿਹਤਸ੍ਤੇਨ ਨਿਪਪਾਤਾਸ਼ੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਲੋਹਿਤਾਙ੍ਗ ਇਵਾਕਾਸ਼ਾਦ੍ ਦੀਪ੍ਤਰਸ਼੍ਮਿਰ੍ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਉਸ ਮੁੱਠ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਲੋਹਿਤਾਂਗ ਗ੍ਰਹਿ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਚਮਕਦਿਆਂ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਪਵੇ।
ਕੁਮ੍ਭਸ੍ਯ ਪਤਤੋ ਰੂਪਂ ਭਗ੍ਨਸ੍ਯੋਰਸਿ ਮੁष੍ਟਿਨਾ। ਬਭੌ ਰੁਦ੍ਰਾਭਿਪਨ੍ਨਸ੍ਯ ਯਥਾ ਰੂਪਂ ਗਵਾਂ ਪਤੇਃ
ਕੁੰਭ ਦਾ ਰੂਪ, ਜਦ ਉਹ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਮੁੱਠ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਐਸਾ ਚਮਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਗਊਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਵਲੋਂ ਵੱਜਣ ਤੇ ਉਹਦਾ ਰੂਪ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਤੇ ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮੇਣ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਨਾਮृषਭੇਣ ਯੁਦ੍ਧੇ। ਮਹੀ ਸਸ਼ੈਲਾ ਸਵਨਾ ਚਚਾਲ ਭਯਂ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸ੍ਯਧਿਕਂ ਵਿਵੇਸ਼
ਜਦ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਕੁੰਭ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਲੋਂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲ ਹਿਲ ਗਏ, ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਡਰ ਪੈ ਗਿਆ।
thumb|ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।