ਯੂਪਾਕ੍ਸ਼ਮਭਿਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮੈਨ੍ਦੋ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਃ। ਪੀਡਯਾਮਾਸ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਪਪਾਤ ਸ ਹਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੈੰਦ ਨੇ, ਯੂਪਾਖਸ਼ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਹਤਪ੍ਰਵੀਰਾ ਵ੍ਯਥਿਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਚਮੂਸ੍ਤਥਾ। ਜਗਾਮਾਭਿਮੁਖੀ ਸਾ ਤੁ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਾਤ੍ਮਜੋ ਯਤਃ
ਜਦ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਡਰ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਕੂੰਭਕਰਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।
ਆਪਤਨ੍ਤੀਂ ਚ ਵੇਗੇਨ ਕੁਮ੍ਭਸ੍ਤਾਂ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਚ੍ਚਮੂਮ੍। ਅਥੋਤ੍ਕृष੍ਟਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੈਰ੍ਲਬ੍ਧਲਕ੍ਸ਼ੈਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮੈਃ
ਕੂੰਭ, ਫੌਜ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੇ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਨਿਪਾਤਿਤਮਹਾਵੀਰਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਮੂਂ ਤਦਾ। ਕੁਮ੍ਭਃ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰੇ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਰਣੇ ਕਰ੍ਮ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਜਦ ਕੂੰਭ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸ ਧਨੁਰ੍ਧਨ੍ਵਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ। ਮੁਮੋਚਾਸ਼ੀਵਿषਪ੍ਰਖ੍ਯਾਞ੍ਛਰਾਨ੍ ਦੇਹਵਿਦਾਰਣਾਨ੍
ਧਨੁਧਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਕੂੰਭ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਿਆ, ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਤੀਰ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਚੀਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਛੱਡੇ।
ਤਸ੍ਯ ਤਚ੍ਛੁਸ਼ੁਭੇ ਭੂਯਃ ਸਸ਼ਰਂ ਧਨੁਰੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਵਿਦ੍ਯੁਦੈਰਾਵਤਾਰ੍ਚਿष੍ਮਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ੍ਦ੍ਰਧਨੁਰ੍ਯਥਾ
ਉਸ ਦਾ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ 'ਚ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਏਰਾਵਤ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ।
ਆਕਰ੍ਣਕृष੍ਟਮੁਕ੍ਤੇਨ ਜਘਾਨ ਦ੍ਵਿਵਿਦਂ ਤਦਾ। ਤੇਨ ਹਾਟਕਪੁਙ੍ਖੇਨ ਪਤ੍ਰਿਣਾ ਪਤ੍ਰਵਾਸਸਾ
ਕੂੰਭ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖ ਵਾਲਾ, ਪੰਖੀ ਤੀਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੀਰ ਨਾਲ ਦਿਵਿਦ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਸਹਸਾਭਿਹਤਸ੍ਤੇਨ ਵਿਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤਪਦਃ ਸ੍ਫੁਰਨ੍। ਨਿਪਪਾਤ ਤ੍ਰਿਕੂਟਾਭੋ ਵਿਹ੍ਵਲਨ੍ ਪ੍ਲਵਗੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਤੀਰ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਵਿਦ ਦੇ ਪੈਰ ਥਰਥਰਾ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਕੰਬਦਿਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਮੈਨ੍ਦਸ੍ਤੁ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਤਤ੍ਰ ਭਗ੍ਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਹਵੇ। ਅਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਵੇਗੇਨ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਵਿਪੁਲਾਂ ਸ਼ਿਲਾਮ੍
ਮੈੰਦ ਨੇ ਜਦ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਚਟਾਣ ਫੜ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਤਾਂ ਸ਼ਿਲਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਯ ਮਹਾਬਲਃ। ਬਿਭੇਦ ਤਾਂ ਸ਼ਿਲਾਂ ਕੁਮ੍ਭਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੈਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਸ਼ਰੈਃ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਚਟਾਣ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਲ ਸੁੱਟੀ, ਪਰ ਕੂੰਭ ਨੇ ਪੰਜ ਸਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਚਟਾਣ ਨੂੰ ਟੁੱਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਧਾਯ ਚਾਨ੍ਯਂ ਸੁਮੁਖਂ ਸ਼ਰਮਾਸ਼ੀਵਿषੋਪਮਮ੍। ਆਜਘਾਨ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਦ੍ਵਿਵਿਦਾਗ੍ਰਜਮ੍
ਫਿਰ, ਕੂੰਭ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨੁਕਦਾਰ ਤੀਰ, ਜੋ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਦਿਵਿਦ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ।
ਸ ਤੁ ਤੇਨ ਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਮੈਨ੍ਦੋ ਵਾਨਰਯੂਥਪਃ। ਮਰ੍ਮਣ੍ਯਭਿਹਤਸ੍ਤੇਨ ਪਪਾਤ ਭੁਵਿ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ
ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ, ਮੈੰਦ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਹੋ ਕੇ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਅਙ੍ਗਦੋ ਮਾਤੁਲੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਥਿਤੌ ਤੁ ਮਹਾਬਲੌ। ਅਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਵੇਗੇਨ ਕੁਮ੍ਭਮੁਦ੍ਯਤਕਾਰ੍ਮੁਕਮ੍
ਅੰਗਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਮਾਮਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੂੰਭ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਕੁਮ੍ਭਃ ਪਞ੍ਚਭਿਰਾਯਸੈਃ। ਤ੍ਰਿਭਿਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਃ ਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਮਾਤਂਗਮਿਵ ਤੋਮਰੈਃ। ਸੋऽਙ੍ਗਦਂ ਬਹੁਭਿਰ੍ਬਾਣੈਃ ਕੁਮ੍ਭੋ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਕੂੰਭ ਨੇ ਆਉਂਦੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਪੰਜ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ; ਬਹਾਦਰ ਕੂੰਭ ਨੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਅਕੁਣ੍ਠਧਾਰੈਰ੍ਨਿਸ਼ਿਤੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ ਕਨਕਭੂषਣੈਃ। ਅਙ੍ਗਦਃ ਪ੍ਰਤਿਵਿਦ੍ਧਾਙ੍ਗੋ ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰੋ ਨ ਕਮ੍ਪਤੇ
ਅੰਗਦ, ਜੋ ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼, ਨੁਕਦਾਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਮੰਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਹਿਲਿਆ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਿਲਾਪਾਦਪਵਰ੍षਾਣਿ ਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਵਰ੍ष ਹ। ਸ ਪ੍ਰਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਬਿਭੇਦ ਚ ਪੁਨਃ ਸ਼ਿਲਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਕੂੰਭ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਪਰ ਕੂੰਭ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਚਟਾਣਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਟੁੱਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਾਤ੍ਮਜਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰਸਮੀਰਿਤਾਨ੍। ਆਪਤਨ੍ਤਂ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕੁਮ੍ਭੋ ਵਾਨਰਯੂਥਪਮ੍
ਕੁੰਭਕਰਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕੁੰਭ ਹੈ, ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਲੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ।
ਭ੍ਰੁਵੌ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਬਾਣਾਭ੍ਯਾਮੁਲ੍ਕਾਭ੍ਯਾਮਿਵ ਕੁਞ੍ਜਰਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਰੁਧਿਰਂ ਪਿਹਿਤੇ ਚਾਸ੍ਯ ਲੋਚਨੇ
ਕੁੰਭ ਨੇ ਦੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦੇ ਉਲਕਾ, ਅੰਗਦ ਦੇ ਭੰਨਿਆਂ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਤੀਰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ; ਉਸਦੇ ਭੰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਢੱਕ ਗਈਆਂ।
ਅਙ੍ਗਦਃ ਪਾਣਿਨਾ ਨੇਤ੍ਰੇ ਪਿਧਾਯ ਰੁਧਿਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤੇ। ਸਾਲਮਾਸਨ੍ਨਮੇਕੇਨ ਪਰਿਜਗ੍ਰਾਹ ਪਾਣਿਨਾ
ਅੰਗਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅੱਖਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਪਿਆ ਸਾਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਫੜ ਲਿਆ।
ਸਮ੍ਪੀਡ੍ਯੋਰਸਿ ਸਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਕਰੇਣਾਭਿਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਚ। ਕਿਂਚਿਦਭ੍ਯਵਨਮ੍ਯੈਨਮੁਨ੍ਮਮਾਥ ਮਹਾਰਣੇ
ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜ ਕੇ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਉਹ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਲਿਆ।
ਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਕੇਤੁਪ੍ਰਤਿਮਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਮਨ੍ਦਰਸਂਨਿਭਮ੍। ਸਮੁਤ੍ਸृਜਤ ਵੇਗੇਨ ਮਿषਤਾਂ ਸਰ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਉਹ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਅੰਗਦ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਃ ਸਪ੍ਤਭਿਃ ਕਾਯਭੇਦਨੈਃ। ਅਙ੍ਗਦੋ ਵਿਵ੍ਯਥੇऽਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਸ ਪਪਾਤ ਮੁਮੋਹ ਚ
ਕੁੰਭ ਨੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸੱਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸਰੀਰ ਚੀਰਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਅੰਗਦ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਇਆ, ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਙ੍ਗਦਂ ਪਤਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੀਦਨ੍ਤਮਿਵ ਸਾਗਰੇ। ਦੁਰਾਸਦਂ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਰਾਘਵਾਯ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍
ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਥਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰਂ ਮਹਾਹਵੇ। ਵ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਞ੍ਜਾਮ੍ਬਵਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਂਸ੍ਤਤਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਵਾਲ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨੇ ਜਾਮਬਵੰਤ ਆਦਿ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇ ਤੁ ਵਾਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਮ੍। ਅਭਿਪੇਤੁਃ ਸੁਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਃ ਕੁਮ੍ਭਮੁਦ੍ਯਤਕਾਰ੍ਮੁਕਮ੍
ਰਾਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਵਾਨਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੁੰਭ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
ਤਤੋ ਦ੍ਰੁਮਸ਼ਿਲਾਹਸ੍ਤਾਃ ਕੋਪਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾਃ। ਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿषਨ੍ਤੋऽਭ੍ਯਪਤਨ੍ਨਙ੍ਗਦਂ ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ
ਫਿਰ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਪੱਥਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅੰਗਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੌੜ ਪਏ।
ਜਾਮ੍ਬਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁषੇਣਸ਼੍ਚ ਵੇਗਦਰ੍ਸ਼ੀ ਚ ਵਾਨਰਃ। ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਾਤ੍ਮਜਂ ਵੀਰਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਃ ਸਮਭਿਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ
ਜਾਮਬਵੰਤ, ਸੁਸ਼ੇਣ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰ ਵੇਗਦਰਸ਼ੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰਲੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਪਤਤਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ ਮਹਾਬਲਾਨ੍। ਆਵਵਾਰ ਸ਼ਰੌਘੇਣ ਨਗੇਨੇਵ ਜਲਾਸ਼ਯਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਕੁੰਭ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਝੀਲ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਬਾਣਪਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਸ਼ੇਕੁਰਪਿ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍। ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਵੇਲਾਮਿਵ ਮਹੋਦਧਿਃ
ਉਸਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਗੂ ਵੀ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਗਣਾਨ੍ ਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਭਿਰਰ੍ਦਿਤਾਨ੍। ਅਙ੍ਗਦਂ ਪृष੍ਠਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤृਜਂ ਪ੍ਲਵਗੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਵਾਨਰ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਅੰਗਦ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਪਿੱਛੇ ਕਰ ਲਿਆ।