ਕਥਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਪਾਲਿਤਾਃ। ਏਤਦ੍ ਵਚਨਨੈष੍ਠੁਰ੍ਯਮੂਚੁਃ ਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾਃ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਕਿਵੇਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਹੀਆਂ।
ਵਾਸਿष੍ਠਾ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸਰ੍ਵੇ ਸਹਮਹੋਦਯਾਃ। ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ
ਸਾਰੇ ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਹੋਦਯ ਦੇ ਲੋਕ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵਣ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵਣ—
ਕ੍ਰੋਧਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨਃ ਸਰੋषਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਯਦ੍ ਦੂषਯਨ੍ਤ੍ਯਦੁष੍ਟਂ ਮਾਂ ਤਪ ਉਗ੍ਰਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਡਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।'
ਭਸ੍ਮੀਭੂਤਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਅਦ੍ਯ ਤੇ ਕਾਲਪਾਸ਼ੇਨ ਨੀਤਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
'ਉਹ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਅੱਜ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।'
ਸਪ੍ਤਜਾਤਿਸ਼ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਮृਤਪਾਃ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੁ ਤੇ। ਸ਼੍ਵਮਾਂਸਨਿਯਤਾਹਾਰਾ ਮੁष੍ਟਿਕਾ ਨਾਮ ਨਿਰ੍ਘृਣਾਃ
'ਸੱਤ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਮ੍ਰਿਤਪਾ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਣ, ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਦਈ, ਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣ।'
ਵਿਕृਤਾਸ਼੍ਚ ਵਿਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਲੋਕਾਨਨੁਚਰਨ੍ਤ੍ਵਿਮਾਨ੍। ਮਹੋਦਯਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮਾਮਦੂष੍ਯਂ ਹ੍ਯਦੂषਯਤ੍
'ਉਹ ਵਿਗੜੇ ਤੇ ਬੇਡੋਲ ਹੋ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੇ ਰਹਿਣ; ਤੇ ਮਹੋਦਯ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਖਰਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ—'
ਦੂषਿਤਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਨਿषਾਦਤ੍ਵਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ। ਪ੍ਰਾਣਾਤਿਪਾਤਨਿਰਤੋ ਨਿਰਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਤਾਂ ਗਤਃ
'ਉਹ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇਗਾ, ਤੇ ਦਇਆ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਂ ਮਮ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ ਦੁਰ੍ਗਤਿਂ ਵਰ੍ਤਯਿष੍ਯਤਿ। ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ। ਵਿਰਰਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾ ऋषਿਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
'ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਉਹ ਮੰਦ-ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਤਪ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।'
thumb|षष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ षष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਪੋਬਲਹਤਾਨ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਾਸਿष੍ਠਾਨ੍ ਸਮਹੋਦਯਾਨ੍। ऋषਿਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਤੇ ਮਹੋਦਯ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਤਪ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਬੋਲਿਆ:
ਅਯਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਦਾਯਾਦਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਰਿਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਵਦਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਾਂ ਚੈਵ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ
'ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਹੈ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੰਸ਼ਜ ਹੈ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਦਾਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹੈ।'
ਸ੍ਵੇਨਾਨੇਨ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਦੇਵਲੋਕਜਿਗੀषਯਾ। ਯਥਾਯਂ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇਣ ਦੇਵਲੋਕਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
'ਇਹ ਆਪਣੇ ਇਸ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।'
ਤਥਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਯਤਾਂ ਯਜ੍ਞੋ ਭਵਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਸਹ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ
ਊਚੁਃ ਸਮੇਤਾਃ ਸਹਸਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਮ੍। ਅਯਂ ਕੁਸ਼ਿਕਦਾਯਾਦੋ ਮੁਨਿਃ ਪਰਮਕੋਪਨਃ
ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: 'ਇਹ ਕੁਸ਼ਿਕ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਯਦਾਹ ਵਚਨਂ ਸਮ੍ਯਗੇਤਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਅਗ੍ਨਿਕਲ੍ਪੋ ਹਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਸ਼ਾਪਂ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਰੋषਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਕਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੂਜਨਯ ਰਿਸ਼ੀ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਯਤਾਂ ਯਜ੍ਞਃ ਸਸ਼ਰੀਰੋ ਯਥਾ ਦਿਵਿ। ਗਚ੍ਛੇਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਦਾਯਾਦੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ
ਇਸ ਲਈ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਾ ਸਕੇ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਯਤਾਂ ਯਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਧਿਤਿष੍ਠਤ। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਰ੍षਯਃ ਸਂਜਹ੍ਰੁਸ੍ਤਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤਦਾ
ਹੁਣ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਰੀਤੀਆਂ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਯਾਜਕਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਭਵਤ੍ ਕ੍ਰਤੌ। ऋਤ੍ਵਿਜਸ਼੍ਚਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਾਃ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤ ਬਹੁਤ ਵਧੀਕ ਸੀ, ਯਜਨ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਯਾਜਕ ਬਣਿਆ। ਹੋਰ ਯਾਜਕ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਗਏ।
ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਯਥਾਕਲ੍ਪਂ ਯਥਾਵਿਧਿ। ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਸੀ,
ਚਕਾਰਾਵਾਹਨਂ ਤਤ੍ਰ ਭਾਗਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ। ਨਾਭ੍ਯਾਗਮਂਸ੍ਤਦਾ ਤਤ੍ਰ ਭਾਗਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ
ਉਥੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭਾਗ ਵੰਡਣ ਦੀ ਆਵਾਹਨ ਕਰੀ। ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਲੈਣ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਤਤਃ ਕੋਪਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ। ਸ੍ਰੁਵਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਸਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਯਜਨ ਦੀ ਚਮਚੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:
ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਤਪਸੋ ਵੀਰ੍ਯਂ ਸ੍ਵਾਰ੍ਜਿਤਸ੍ਯ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ। ਏष ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇਣ ਨਯਾਮਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਜਸਾ
ਮੇਰੇ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ, ਰਾਜਾ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇਣ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ। ਸ੍ਵਾਰ੍ਜਿਤਂ ਕਿਂਚਿਦਪ੍ਯਸ੍ਤਿ ਮਯਾ ਹਿ ਤਪਸਃ ਫਲਮ੍
ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਜਾ, ਜੋ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਤਪ ਦਾ ਕੁਝ ਫਲ ਜਰੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰਾਜਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤੇਜਸਾ ਤਸ੍ਯ ਸਸ਼ਰੀਰੋ ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜ। ਉਕ੍ਤਵਾਕ੍ਯੇ ਮੁਨੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਸ਼ਰੀਰੋ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਰਾਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਲ ਪਾ। ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ
ਦਿਵਂ ਜਗਾਮ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਮੁਨੀਨਾਂ ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਤਦਾ। ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਂ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਿਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ
ਸਹ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸੁਰਗਣੈਰਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੋ ਗਚ੍ਛ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਸਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਕृਤਾਲਯਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ: 'ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ, ਮੁੜ ਪਿੱਛੇ ਆ। ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ।'
ਗੁਰੁਸ਼ਾਪਹਤੋ ਮੂਢ ਪਤ ਭੂਮਿਮਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰਾਃ। ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਰਪਤਤ੍ ਪੁਨਃ
ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੂਰਖ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਕੇ ਡਿੱਗ। ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਇੰਝ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਫਿਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਵਿਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਸ੍ਤ੍ਰਾਹੀਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਤਪੋਧਨਮ੍। ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਸ੍ਯ ਕੌਸ਼ਿਕਃ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਤਪਸੀ ਨੂੰ 'ਬਚਾਓ!' ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਕਾਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਉਸ਼ਿਕ
ਰੋषਮਾਹਾਰਯਤ੍ ਤੀਵ੍ਰਂ ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍। ऋषਿਮਧ੍ਯੇ ਸ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰਿਵਾਪਰਃ
ਤਿੱਖਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਰੁਕ ਜਾ, ਰੁਕ ਜਾ!' ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਸृਜਨ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥਾਨ੍ ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਨਪਰਾਨ੍ ਪੁਨਃ। ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਂਸ਼ਮਪਰਮਸृਜਤ੍ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵੀ ਰਚੀ।