ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਵਪਿ ਗਤਃ ਸੌਮ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮੇਣ ਤੇ ਸ਼ਪੇ। ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਬਹੁਵਿਧੈਰਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਾਲਿਤਾਃ
ਹੇ ਸੁਖਦਰਸ਼ਨ, ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਨਿਭਾਇਆ। ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ।
ਗੁਰਵਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸ਼ੀਲਵृਤ੍ਤੇਨ ਤੋषਿਤਾਃ। ਧਰ੍ਮੇ ਪ੍ਰਯਤਮਾਨਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਂ ਚਾਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਃ
ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ।
ਪਰਿਤੋषਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਗੁਰਵੋ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵ। ਦੈਵਮੇਵ ਪਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਪੌਰੁषਂ ਤੁ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਗੁਰੂ ਲੋਕ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਤਕਦੀਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਬੇਕਾਰ ਹੈ।
ਦੈਵੇਨਾਕ੍ਰਮ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਦੈਵਂ ਹਿ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ। ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਪਰਮਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਮਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਤਃ। ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦੈਵੋਪਹਤਕਰ੍ਮਣਃ
ਤਕਦੀਰ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤਕਦੀਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ। ਮੈਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ ਤੇ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰ, ਹੇ ਭਾਗਵਾਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਤਕਦੀਰ ਨੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਨਾਨ੍ਯਾਂ ਗਤਿਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਚ੍ਛਰਣਮਸ੍ਤਿ ਮੇ। ਦੈਵਂ ਪੁਰੁषਕਾਰੇਣ ਨਿਵਰ੍ਤਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਤਕਦੀਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ।
thumb|ਏਕੋਨषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਉਣਾਹਠਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ।
ਉਕ੍ਤਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਰਾਜਾਨਂ ਕृਪਯਾ ਕੁਸ਼ਿਕਾਤ੍ਮਜਃ। ਅਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਚਣ੍ਡਾਲਤਾਂ ਗਤਮ੍
ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਚੰਡਾਲ ਬਣੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਵਤ੍ਸ ਜਾਨਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸੁਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍। ਸ਼ਰਣਂ ਤੇ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮਾ ਭੈषੀਰ੍ਨृਪਪੁਂਗਵ
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ, ਪਿਆਰੇ, ਆਇਆ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਡਰ ਨਾ ਕਰ।
ਅਹਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰਯੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਮਹਰ੍षੀਨ੍ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਃ। ਯਜ੍ਞਸਾਹ੍ਯਕਰਾਨ੍ ਰਾਜਂਸ੍ਤਤੋ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਨਿਰ੍ਵृਤਃ
ਮੈਂ ਸਭ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬੁਲਾਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਜਨ ਕਰੇਗਾ।
ਗੁਰੁਸ਼ਾਪਕृਤਂ ਰੂਪਂ ਯਦਿਦਂ ਤ੍ਵਯਿ ਵਰ੍ਤਤੇ। ਅਨੇਨ ਸਹ ਰੂਪੇਣ ਸਸ਼ਰੀਰੋ ਗਮਿष੍ਯਸਿ
ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਜੋ ਰੂਪ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਸਮੇਤ ਉੱਪਰ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਹਸ੍ਤਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਤਵ ਨਰਾਧਿਪ। ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕੌਸ਼ਿਕਮਾਗਮ੍ਯ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਵਰਗ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਾਨ੍। ਵ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਨ੍ ਯਜ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰਕਾਰਣਾਤ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਨ, ਯਜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ ਸਮਾਹੂਯ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ। ਸਰ੍ਵਾਨृषੀਨ੍ ਸਵਾਸਿष੍ਠਾਨਾਨਯਧ੍ਵਂ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ।"
ਸਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ ਸੁਹृਦਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਤ੍ਵਿਜਃ ਸੁਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਾਨ੍। ਯਦਨ੍ਯੋ ਵਚਨਂ ਬ੍ਰੂਯਾਨ੍ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਬਲਚੋਦਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ, ਦੋਸਤਾਂ, ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੈਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਲਿਆਓ। ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਆਉਣਾ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਵੀ ਆ ਜਾਵੇ।
ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਮਖਿਲੇਨੋਕ੍ਤਂ ਮਮਾਖ੍ਯੇਯਮਨਾਦृਤਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ੋ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ
ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਆਜਗ੍ਮੁਰਥ ਦੇਸ਼ੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ। ਤੇ ਚ ਸ਼ਿष੍ਯਾਃ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਮੁਨਿਂ ਜ੍ਵਲਿਤਤੇਜਸਮ੍
ਫਿਰ, ਹਰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿੱਦਵਾਨ ਆਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਤਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਊਚੁਸ਼੍ਚ ਵਚਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਵਚਨਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿੱਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ; ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੁਜਾਤੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇषੁ ਚਾਗਚ੍ਛਨ੍ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹੋਦਯਮ੍। ਵਾਸਿष੍ਠਂ ਯਚ੍ਛਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਰੋਧਪਰ੍ਯਾਕੁਲਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆਏ, ਪਰ ਮਹੋਦਯ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ; ਵਾਸਿਸ਼ਠ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
ਯਥਾਹ ਵਚਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵ। ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਯਾਜਕੋ ਯਸ੍ਯ ਚਣ੍ਡਾਲਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵਣ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ: 'ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਚੰਡਾਲ ਲਈ ਯਜਮਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ?'
ਕਥਂ ਸਦਸਿ ਭੋਕ੍ਤਾਰੋ ਹਵਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਰਰ੍षਯਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਣ੍ਡਾਲਭੋਜਨਮ੍
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਹਵਿ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਕਥਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਪਾਲਿਤਾਃ। ਏਤਦ੍ ਵਚਨਨੈष੍ਠੁਰ੍ਯਮੂਚੁਃ ਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾਃ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਕਿਵੇਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਹੀਆਂ।
ਵਾਸਿष੍ਠਾ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸਰ੍ਵੇ ਸਹਮਹੋਦਯਾਃ। ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ
ਸਾਰੇ ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਹੋਦਯ ਦੇ ਲੋਕ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵਣ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵਣ—
ਕ੍ਰੋਧਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨਃ ਸਰੋषਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਯਦ੍ ਦੂषਯਨ੍ਤ੍ਯਦੁष੍ਟਂ ਮਾਂ ਤਪ ਉਗ੍ਰਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਡਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।'
ਭਸ੍ਮੀਭੂਤਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਅਦ੍ਯ ਤੇ ਕਾਲਪਾਸ਼ੇਨ ਨੀਤਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
'ਉਹ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਅੱਜ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।'
ਸਪ੍ਤਜਾਤਿਸ਼ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਮृਤਪਾਃ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੁ ਤੇ। ਸ਼੍ਵਮਾਂਸਨਿਯਤਾਹਾਰਾ ਮੁष੍ਟਿਕਾ ਨਾਮ ਨਿਰ੍ਘृਣਾਃ
'ਸੱਤ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਮ੍ਰਿਤਪਾ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਣ, ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਦਈ, ਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣ।'
ਵਿਕृਤਾਸ਼੍ਚ ਵਿਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਲੋਕਾਨਨੁਚਰਨ੍ਤ੍ਵਿਮਾਨ੍। ਮਹੋਦਯਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮਾਮਦੂष੍ਯਂ ਹ੍ਯਦੂषਯਤ੍
'ਉਹ ਵਿਗੜੇ ਤੇ ਬੇਡੋਲ ਹੋ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੇ ਰਹਿਣ; ਤੇ ਮਹੋਦਯ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਖਰਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ—'
ਦੂषਿਤਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਨਿषਾਦਤ੍ਵਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ। ਪ੍ਰਾਣਾਤਿਪਾਤਨਿਰਤੋ ਨਿਰਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਤਾਂ ਗਤਃ
'ਉਹ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇਗਾ, ਤੇ ਦਇਆ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਂ ਮਮ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ ਦੁਰ੍ਗਤਿਂ ਵਰ੍ਤਯਿष੍ਯਤਿ। ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ। ਵਿਰਰਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾ ऋषਿਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
'ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਉਹ ਮੰਦ-ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਤਪ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।'
thumb|षष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ षष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਪੋਬਲਹਤਾਨ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਾਸਿष੍ਠਾਨ੍ ਸਮਹੋਦਯਾਨ੍। ऋषਿਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਤੇ ਮਹੋਦਯ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਤਪ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਬੋਲਿਆ: