ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਪਰਿਲਿਹ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸृਕ੍ਕਿਣੀ ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍ਸ਼ਿਤੇ। ਮृਦ੍ਨਨ੍ਤਂ ਵਾਨਰਾਨੀਕਂ ਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮੋਪਮਮ੍
ਜਿਹਵਾ ਨਾਲ ਲਹੂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੋਠਾਂ ਚੱਟਦਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦਾ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਨਲਵਰ੍ਚਸਮ੍। ਵਿਸ੍ਫਾਰਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਕਾਰ੍ਮੁਕਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ
ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਚਾਪਨਿਰ੍ਘੋषਾਤ੍ ਕੁਪਿਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰ੍षਭਃ। ਅਮृष੍ਯਮਾਣਸ੍ਤਂ ਘੋषਮਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਰਾਘਵਮ੍
ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਰਾਘਵ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਵਾਤੋਦ੍ਧਤਮੇਘਕਲ੍ਪਂ ਭੁਜਂਗਰਾਜੋਤ੍ਤਮਭੋਗਬਾਹੁਃ। ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਧਰਣੀਧਰਾਭ- ਮੁਵਾਚ ਰਾਮੋ ਯੁਧਿ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਮ੍
ਫੁਕਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਸਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦਾ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਆਗਚ੍ਛ ਰਕ੍ਸ਼ੋऽਧਿਪ ਮਾ ਵਿषਾਦ- ਮਵਸ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਪ੍ਰਗृਹੀਤਚਾਪਃ। ਅਵੇਹਿ ਮਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵਂਸ਼ਨਾਸ਼ਨਂ ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦ੍ ਭਵਿਤਾ ਵਿਚੇਤਾਃ
ਆ ਜਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਹਾਰ! ਮੈਂ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣ—ਤੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਰਾਮੋऽਯਮਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਜਹਾਸ ਵਿਕृਤਸ੍ਵਨਮ੍। ਅਭ੍ਯਧਾਵਤ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਹਰੀਨ੍ ਵਿਦ੍ਰਾਵਯਨ੍ ਰਣੇ
‘ਇਹ ਰਾਮ ਹੈ’ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਹੱਸਿਆ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦਾਰਯਨ੍ਨਿਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹृਦਯਾਨਿ ਵਨੌਕਸਾਮ੍। ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਵਿਕृਤਂ ਭੀਮਂ ਸ ਮੇਘਸ੍ਤਨਿਤੋਪਮਮ੍
ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਭਿਆਨਕ ਹਾਸਾ ਕਰਦਾ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਰਾਘਵਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਨਾਹਂ ਵਿਰਾਧੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਨ ਕਬਨ੍ਧਃ ਖਰੋ ਨ ਚ। ਨ ਵਾਲੀ ਨ ਚ ਮਾਰੀਚਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃ ਸਮਾਗਤਃ
ਕੁੰਭਕਰਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਨਾ ਵਿਰਾਧ ਹਾਂ, ਨਾ ਕਬੰਧ, ਨਾ ਖਰ, ਨਾ ਵਾਲੀ, ਨਾ ਮਾਰੀਚਾ। ਮੈਂ ਕੁੰਭਕਰਣ ਹਾਂ, ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਮੁਦ੍ਗਰਂ ਭੀਮਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਾਲਾਯਸਂ ਮਹਤ੍। ਅਨੇਨ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਦੇਵਾ ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਪੁਰਾ ਮਯਾ
ਮੇਰੀ ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਗਦਾ ਵੇਖੋ, ਪੂਰੀ ਕਾਲੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਬਣੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਵਿਕਰ੍ਣਨਾਸ ਇਤਿ ਮਾਂ ਨਾਵਜ੍ਞਾਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ। ਸ੍ਵਲ੍ਪਾਪਿ ਹਿ ਨ ਮੇ ਪੀਡਾ ਕਰ੍ਣਨਾਸਾਵਿਨਾਸ਼ਨਾਤ੍
ਮੈਨੂੰ 'ਕੰਨ-ਨੱਕ ਵਗਾ' ਸਮਝ ਕੇ ਹਲਕਾ ਨਾ ਲੈ। ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਵੱਜਣ ਦੀ ਕੋਈ ਚੋਟ ਨਹੀਂ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਵੀਰ੍ਯਂ ਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਮੇऽਨਘ। ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਦृष੍ਟਪੌਰੁषਵਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮ। ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਵਚੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਰਾਮਃ ਸੁਪੁਙ੍ਖਾਨ੍ ਵਿਸਸਰ੍ਜ ਬਾਣਾਨ੍। ਤੈਰਾਹਤੋ ਵਜ੍ਰਸਮਪ੍ਰਵੇਗੈ- ਰ੍ਨ ਚੁਕ੍ਸ਼ੁਭੇ ਨ ਵ੍ਯਥਤੇ ਸੁਰਾਰਿਃ
ਕੁੰਭਕਰਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਖ ਲੱਗੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ। ਉਹ ਤੀਰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਨਾ ਕੰਪਿਆ, ਨਾ ਡਰਿਆ।
ਯੈਃ ਸਾਯਕੈਃ ਸਾਲਵਰਾ ਨਿਕृਤ੍ਤਾ ਵਾਲੀ ਹਤੋ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਸ਼੍ਚ। ਤੇ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਤਦਾ ਸ਼ਰੀਰਂ ਵਜ੍ਰੋਪਮਾ ਨ ਵ੍ਯਥਯਾਮ੍ਪ੍ਰਚਕ੍ਰੁਃ
ਉਹੀ ਤੀਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਮਰਿਆ ਸੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਕੱਟੇ ਗਏ, ਹੁਣ ਕੁੰਭਕਰਣ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚੋਟ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਈ।
ਸ ਵਾਰਿਧਾਰਾ ਇਵ ਸਾਯਕਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਪਿਬਨ੍ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਤ੍ਰੁਃ। ਜਘਾਨ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ਰਪ੍ਰਵੇਗਂ ਵ੍ਯਾਵਿਧ੍ਯ ਤਂ ਮੁਦ੍ਗਰਮੁਗ੍ਰਵੇਗਮ੍
ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਹ ਤੀਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਪੀ ਲਏ। ਉਹ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਗਦਾ ਹਿਲਾਈ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਤਜਾਨੁਲਿਪ੍ਤਂ ਵਿਤ੍ਰਾਸਨਂ ਦੇਵਮਹਾਚਮੂਨਾਮ੍। ਵ੍ਯਾਵਿਧ੍ਯ ਤਂ ਮੁਦ੍ਗਰਮੁਗ੍ਰਵੇਗਂ ਵਿਦ੍ਰਾਵਯਾਮਾਸ ਚਮੂਂ ਹਰੀਣਾਮ੍
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਿਸਦੇ ਘੁੱਟ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਗਦਾ ਹਿਲਾ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਯਵ੍ਯਮਾਦਾਯ ਤਤੋऽਪਰਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਯ। ਸਮੁਦ੍ਗਰਂ ਤੇਨ ਜਹਾਰ ਬਾਹੁਂ ਸ ਕृਤ੍ਤਬਾਹੁਸ੍ਤੁਮੁਲਂ ਨਨਾਦ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਯੂ-ਅਸਤਰ ਲਿਆ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਿਆ। ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਗਦਾ ਸਮੇਤ ਬਾਂਹ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਇਕ ਬਾਂਹ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਮਾਰਿਆ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਬਾਹੁਰ੍ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਕਲ੍ਪਃ ਸਮੁਦ੍ਗਰੋ ਰਾਘਵਬਾਣਕृਤ੍ਤਃ। ਪਪਾਤ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਰਿਰਾਜਸੈਨ੍ਯੇ ਜਘਾਨ ਤਾਂ ਵਾਨਰਵਾਹਿਨੀਂ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਗਦਾ ਸਮੇਤ ਰਾਘਵ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਕੱਟੀ ਗਈ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ 'ਚ ਡਿੱਗੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਤੇ ਵਾਨਰਾ ਭਗ੍ਨਹਤਾਵਸ਼ੇषਾਃ ਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਦਾ ਵਿषਣ੍ਣਾਃ। ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾਙ੍ਗਾ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਸੁਘੋਰਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਰਕ੍ਸ਼ੋऽਧਿਪਸਂਨਿਪਾਤਮ੍
ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਟੁੱਟੇ ਤੇ ਜਖਮੀ ਹੋਏ ਬਚੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਾਸੇ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਜਾ ਛੁਪੇ, ਨਿਰਾਸ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚੁਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋऽਸ੍ਤ੍ਰਨਿਕृਤ੍ਤਬਾਹੁ- ਰ੍ਮਹਾਸਿਕृਤ੍ਤਾਗ੍ਰ ਇਵਾਚਲੇਨ੍ਦ੍ਰਃ। ਉਤ੍ਪਾਟਯਾਮਾਸ ਕਰੇਣ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਤਤੋऽਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਰਣੇ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍
ਕੁੰਭਕਰਣ, ਜਿਸਦੀ ਬਾਂਹ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਕੱਟੀ ਗਈ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜਿਆ ਤੇ ਜੰਗ 'ਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਬਾਹੁਂ ਸਹਤਾਲਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਂ ਪਨ੍ਨਗਭੋਗਕਲ੍ਪਮ੍। ਐਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤੇਨ ਜਘਾਨ ਰਾਮੋ ਬਾਣੇਨ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਚਿਤ੍ਰਿਤੇਨ
ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਬਾਂਹ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਲ ਰੁੱਖ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਸੱਪ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਇੰਦ੍ਰ-ਅਸਤਰ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਭੁਜੋ ਨਿਕृਤ੍ਤਃ ਪਪਾਤ ਭੂਮੌ ਗਿਰਿਸਂਨਿਕਾਸ਼ਃ। ਵਿਚੇष੍ਟਮਾਨੋ ਨਿਜਘਾਨ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਸ਼ੈਲਾਨ੍ ਸ਼ਿਲਾਵਾਨਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂਸ਼੍ਚ
ਕੁੰਭਕਰਣ ਦੀ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਬਾਂਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ। ਉਹ ਹਿਲਦਾ ਹੋਇਆ ਰੁੱਖ, ਪੱਥਰ, ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਗਿਆ।
ਤਂ ਛਿਨ੍ਨਬਾਹੁਂ ਸਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਮਃ ਸਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਸਹਸਾ ਨਦਨ੍ਤਮ੍। ਦ੍ਵਾਵਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰੌ ਨਿਸ਼ਿਤੌ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਪਾਦੌ ਯੁਧਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਯ
ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੀ ਬਾਂਹ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਦੌੜਦਾ ਤੇ ਗੂੰਜਦਾ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਦੋ ਤੇਜ਼ ਅਰਧ-ਚੰਦ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਜੰਗ 'ਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਪੈਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
ਤੌ ਤਸ੍ਯ ਪਾਦੌ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ੋ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਗਿਰੇਰ੍ਗੁਹਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਰ੍ਣਵਂ ਚ। ਲਙ੍ਕਾਂ ਚ ਸੇਨਾਂ ਕਪਿਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਵਿਨਾਦਯਨ੍ਤੌ ਵਿਨਿਪੇਤਤੁਸ਼੍ਚ
ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੈਰ, ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਗੂੰਜ ਕਰਦੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਲੰਕਾ, ਤੇ ਵਾਨਰ-ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ।
ਨਿਕृਤ੍ਤਬਾਹੁਰ੍ਵਿਨਿਕृਤ੍ਤਪਾਦੋ ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਵਡਵਾਮੁਖਾਭਮ੍। ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਰਾਮਂ ਸਹਸਾਭਿਗਰ੍ਜਨ੍ ਰਾਹੁਰ੍ਯਥਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਿਵਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ
ਉਸਦੀ ਬਾਂਹ ਤੇ ਪੈਰ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਮੂੰਹ ਮੌਤ ਦੀ ਖੋਹ ਵਾਂਗ ਖੁੱਲਾ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਦੌੜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਹੂ ਅਕਾਸ਼ 'ਚ ਚੰਦ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਅਪੂਰਯਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਮੁਖਂ ਸ਼ਿਤਾਗ੍ਰੈ ਰਾਮਃ ਸ਼ਰੈਰ੍ਹੇਮਪਿਨਦ੍ਧਪੁਙ੍ਖੈਃ। ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਵਕ੍ਤੁਂ ਚੁਕੂਜ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਮੁਮੂਰ੍ਚ੍ਛ ਚਾਪਿ
ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੂੰਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਕਰਾਹਿਆ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥਾਦਦੇ ਸੂਰ੍ਯਮਰੀਚਿਕਲ੍ਪਂ ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡਾਨ੍ਤਕਕਾਲਕਲ੍ਪਮ੍। ਅਰਿष੍ਟਮੈਨ੍ਦ੍ਰਂ ਨਿਸ਼ਿਤਂ ਸੁਪੁਙ੍ਖਂ ਰਾਮਃ ਸ਼ਰਂ ਮਾਰੁਤਤੁਲ੍ਯਵੇਗਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਰਗਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦੰਡ, ਮੌਤ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੰਡ ਵਰਗਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਤੇਜ਼, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਚੁੱਕਿਆ।
ਤਂ ਵਜ੍ਰਜਾਮ੍ਬੂਨਦਚਾਰੁਪੁਙ੍ਖਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਸੂਰ੍ਯਜ੍ਵਲਨਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍। ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾਸ਼ਨਿਤੁਲ੍ਯਵੇਗਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਯ
ਉਹ ਤੀਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਨੋਕ ਵਾਲਾ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ।
ਸ ਸਾਯਕੋ ਰਾਘਵਬਾਹੁਚੋਦਿਤੋ ਦਿਸ਼ਃਸ੍ਵਭਾਸਾ ਦਸ਼ ਸਮ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਨ੍। ਵਿਧੂਮਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨੋ ਜਗਾਮ ਸ਼ਕ੍ਰਾਸ਼ਨਿਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਰਾਘਵ ਦੇ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਤੀਰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਗਿਆ। ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਸ ਤਨ੍ਮਹਾਪਰ੍ਵਤਕੂਟਸਂਨਿਭਂ ਸੁਵृਤ੍ਤਦਂष੍ਟ੍ਰਂ ਚਲਚਾਰੁਕੁਣ੍ਡਲਮ੍। ਚਕਰ੍ਤ ਰਕ੍ਸ਼ੋऽਧਿਪਤੇਃ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਦਾ ਯਥੈਵ ਵृਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਰਾ ਪੁਰਂਦਰਃ
ਉਹ ਤੀਰ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ, ਸੋਹਣੇ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਕੰਬਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰੰਦਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ਼ਿਰੋ ਭਾਤਿ ਕੁਣ੍ਡਲਾਲਂਕृਤਂ ਮਹਤ੍। ਆਦਿਤ੍ਯੇऽਭ੍ਯੁਦਿਤੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥ ਇਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ
ਕੁੰਭਕਰਨ ਦਾ ਸਿਰ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਰਾਤ ਵਿਚ ਚੰਨਣੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ।