ਅਥ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਤੀਤਾਯਾਂ ਰਾਜਾ ਚਣ੍ਡਾਲਤਾਂ ਗਤਃ। ਨੀਲਵਸ੍ਤ੍ਰਧਰੋ ਨੀਲਃ ਪੁਰੁषੋ ਧ੍ਵਸ੍ਤਮੂਰ੍ਧਜਃ
ਰਾਤ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਗਿਆ: ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਕਾਲਾ ਰੰਗ, ਵਾਲ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ।
ਚਿਤ੍ਯਮਾਲ੍ਯਾਂਗਰਾਗਸ਼੍ਚ ਆਯਸਾਭਰਣੋऽਭਵਤ੍। ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਚਣ੍ਡਾਲਰੂਪਿਣਮ੍
ਉਹ ਫਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰਾਖ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ—
ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਨ੍ ਸਹਿਤਾ ਰਾਮ ਪੌਰਾ ਯੇऽਸ੍ਯਾਨੁਗਾਮਿਨਃ। ਏਕੋ ਹਿ ਰਾਜਾ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਜਗਾਮ ਪਰਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਸਭ ਰਾਮਾ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਵੀ, ਇਕੱਠੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਉੱਚ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਚਲ ਪਿਆ।
ਦਹ੍ਯਮਾਨੋ ਦਿਵਾਰਾਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਤਪੋਧਨਮ੍। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਵਿਫਲੀਕृਤਮ੍
ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਜਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਕੋਲ ਗਿਆ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਫਲ ਰਹਿਤ ਵੇਖਿਆ—
ਚਣ੍ਡਾਲਰੂਪਿਣਂ ਰਾਮ ਮੁਨਿਃ ਕਾਰੁਣ੍ਯਮਾਗਤਃ। ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਤ੍ ਸ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ ਦਇਆ ਆਈ; ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਇਦਂ ਜਗਾਦ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਰਾਜਾਨਂ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਕਿਮਾਗਮਨਕਾਰ੍ਯਂ ਤੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਬਲ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਸੂਰਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਖਿਆ, 'ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈਂ?'
ਅਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤੇ ਵੀਰ ਸ਼ਾਪਾਚ੍ਚਣ੍ਡਾਲਤਾਂ ਗਤਃ। ਅਥ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਰਾਜਾ ਚਣ੍ਡਾਲਤਾਂ ਗਤਃ
ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਬਹਾਦਰ, ਤੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਚੰਡਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞੋ ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਮ੍। ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੋऽਸ੍ਮਿ ਗੁਰੁਣਾ ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰੈਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਬੜੀ ਸਲਾਹੀਅਤ ਨਾਲ, ਵਾਕੀਅਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।"
ਅਨਵਾਪ੍ਯੈਵ ਤਂ ਕਾਮਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ। ਸਸ਼ਰੀਰੋ ਦਿਵਂ ਯਾਯਾਮਿਤਿ ਮੇ ਸੌਮ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨ
ਉਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਲਟ ਹਾਲਤ ਮਿਲੀ। ਹੇ ਸੁਖਦਰਸ਼ਨ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ ਆਸ ਹੈ।
ਮਯਾ ਚੇष੍ਟਂ ਕ੍ਰਤੁਸ਼ਤਂ ਤਚ੍ਚ ਨਾਵਾਪ੍ਯਤੇ ਫਲਮ੍। ਅਨृਤਂ ਨੋਕ੍ਤਪੂਰ੍ਵਂ ਮੇ ਨ ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਕਦਾਚਨ
ਮੈਂ ਸੌ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਬੋਲਾਂਗਾ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਵਪਿ ਗਤਃ ਸੌਮ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮੇਣ ਤੇ ਸ਼ਪੇ। ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਬਹੁਵਿਧੈਰਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਾਲਿਤਾਃ
ਹੇ ਸੁਖਦਰਸ਼ਨ, ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਨਿਭਾਇਆ। ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ।
ਗੁਰਵਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸ਼ੀਲਵृਤ੍ਤੇਨ ਤੋषਿਤਾਃ। ਧਰ੍ਮੇ ਪ੍ਰਯਤਮਾਨਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਂ ਚਾਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਃ
ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ।
ਪਰਿਤੋषਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਗੁਰਵੋ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵ। ਦੈਵਮੇਵ ਪਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਪੌਰੁषਂ ਤੁ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਗੁਰੂ ਲੋਕ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਤਕਦੀਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਬੇਕਾਰ ਹੈ।
ਦੈਵੇਨਾਕ੍ਰਮ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਦੈਵਂ ਹਿ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ। ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਪਰਮਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਮਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਤਃ। ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦੈਵੋਪਹਤਕਰ੍ਮਣਃ
ਤਕਦੀਰ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤਕਦੀਰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ। ਮੈਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ ਤੇ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰ, ਹੇ ਭਾਗਵਾਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਤਕਦੀਰ ਨੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਨਾਨ੍ਯਾਂ ਗਤਿਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਚ੍ਛਰਣਮਸ੍ਤਿ ਮੇ। ਦੈਵਂ ਪੁਰੁषਕਾਰੇਣ ਨਿਵਰ੍ਤਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਤਕਦੀਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ।
thumb|ਏਕੋਨषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਉਣਾਹਠਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ।
ਉਕ੍ਤਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਰਾਜਾਨਂ ਕृਪਯਾ ਕੁਸ਼ਿਕਾਤ੍ਮਜਃ। ਅਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਚਣ੍ਡਾਲਤਾਂ ਗਤਮ੍
ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਚੰਡਾਲ ਬਣੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਵਤ੍ਸ ਜਾਨਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸੁਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍। ਸ਼ਰਣਂ ਤੇ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮਾ ਭੈषੀਰ੍ਨृਪਪੁਂਗਵ
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ, ਪਿਆਰੇ, ਆਇਆ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਡਰ ਨਾ ਕਰ।
ਅਹਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰਯੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਮਹਰ੍षੀਨ੍ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਃ। ਯਜ੍ਞਸਾਹ੍ਯਕਰਾਨ੍ ਰਾਜਂਸ੍ਤਤੋ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਨਿਰ੍ਵृਤਃ
ਮੈਂ ਸਭ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬੁਲਾਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਜਨ ਕਰੇਗਾ।
ਗੁਰੁਸ਼ਾਪਕृਤਂ ਰੂਪਂ ਯਦਿਦਂ ਤ੍ਵਯਿ ਵਰ੍ਤਤੇ। ਅਨੇਨ ਸਹ ਰੂਪੇਣ ਸਸ਼ਰੀਰੋ ਗਮਿष੍ਯਸਿ
ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਜੋ ਰੂਪ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਸਮੇਤ ਉੱਪਰ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਹਸ੍ਤਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਤਵ ਨਰਾਧਿਪ। ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕੌਸ਼ਿਕਮਾਗਮ੍ਯ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਵਰਗ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਾਨ੍। ਵ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਨ੍ ਯਜ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰਕਾਰਣਾਤ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਨ, ਯਜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ ਸਮਾਹੂਯ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ। ਸਰ੍ਵਾਨृषੀਨ੍ ਸਵਾਸਿष੍ਠਾਨਾਨਯਧ੍ਵਂ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ।"
ਸਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ ਸੁਹृਦਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਤ੍ਵਿਜਃ ਸੁਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਾਨ੍। ਯਦਨ੍ਯੋ ਵਚਨਂ ਬ੍ਰੂਯਾਨ੍ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਬਲਚੋਦਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ, ਦੋਸਤਾਂ, ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੈਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਲਿਆਓ। ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਆਉਣਾ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਵੀ ਆ ਜਾਵੇ।
ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਮਖਿਲੇਨੋਕ੍ਤਂ ਮਮਾਖ੍ਯੇਯਮਨਾਦृਤਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ੋ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ
ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਆਜਗ੍ਮੁਰਥ ਦੇਸ਼ੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ। ਤੇ ਚ ਸ਼ਿष੍ਯਾਃ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਮੁਨਿਂ ਜ੍ਵਲਿਤਤੇਜਸਮ੍
ਫਿਰ, ਹਰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿੱਦਵਾਨ ਆਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਤਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਊਚੁਸ਼੍ਚ ਵਚਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਵਚਨਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿੱਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ; ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੁਜਾਤੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇषੁ ਚਾਗਚ੍ਛਨ੍ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹੋਦਯਮ੍। ਵਾਸਿष੍ਠਂ ਯਚ੍ਛਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਰੋਧਪਰ੍ਯਾਕੁਲਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆਏ, ਪਰ ਮਹੋਦਯ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ; ਵਾਸਿਸ਼ਠ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
ਯਥਾਹ ਵਚਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵ। ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਯਾਜਕੋ ਯਸ੍ਯ ਚਣ੍ਡਾਲਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵਣ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ: 'ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਚੰਡਾਲ ਲਈ ਯਜਮਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ?'
ਕਥਂ ਸਦਸਿ ਭੋਕ੍ਤਾਰੋ ਹਵਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਰਰ੍षਯਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਣ੍ਡਾਲਭੋਜਨਮ੍
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਹਵਿ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?