ਆਯੁਧਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਨ੍ਤ ਭੂਤਲੇ। ਸ ਨਿਰਾਯੁਧਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯਦਾ ਮੇਨੇ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਿੱਖਰ ਗਏ, ਤੇ ਮਹਾ ਤਾਕਤਵਾਨ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਨਿਰਹਥਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁष੍ਟਿਭ੍ਯਾਂ ਚ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਚਕਾਰ ਕਦਨਂ ਮਹਤ੍। ਸ ਬਾਣੈਰਤਿਵਿਦ੍ਧਾਙ੍ਗਃ ਕ੍ਸ਼ਤਜੇਨ ਸਮੁਕ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਰੁਧਿਰਂ ਪਰਿਸੁਸ੍ਰਾਵ ਗਿਰਿਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਂ ਯਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਠੀਆਂ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਝ ਕੇ, ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਧਾਰਾਂ ਵਹੀਆਂ।
ਸ ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਚ ਕੋਪੇਨ ਰੁਧਿਰੇਣ ਚ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ। ਵਾਨਰਾਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਖਾਦਨ੍ ਸ ਪਰਿਧਾਵਤਿ
ਤਿੱਖੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ, ਰਾਖਸਾਂ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਦੌੜਦਾ ਗਿਆ।
ਅਥ ਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਸਮਾਵਿਧ੍ਯ ਭੀਮਂ ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਰਾਮਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਬਲਵਾਨਨ੍ਤਕੋਪਮਃ
ਫਿਰ, ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣੀ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਰਾਮ ਵੱਲ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੁੱਟੀ।
ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਨ੍ਤਰਾ ਰਾਮਃ ਸਪ੍ਤਭਿਸ੍ਤਮਜਿਹ੍ਮਗੈਃ। ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਤਂ ਪੁਨਃ ਸਂਧਾਯ ਕਾਰ੍ਮੁਕਮ੍
ਉਹ ਚੋਟੀ ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਿੱਧੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਸੱਤ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਮਹਤ੍ ਤਦਾ। ਸ਼ਰੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਭਰਤਾਗ੍ਰਜਃ
ਫਿਰ ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਭਰਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਡੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਟੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਨ੍ਮੇਰੁਸ਼ਿਖਰਾਕਾਰਂ ਦ੍ਯੋਤਮਾਨਮਿਵ ਸ਼੍ਰਿਯਾ। ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਤੇ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਚ ਪਤਮਾਨਮਪਾਤਯਤ੍
ਉਹ ਚੋਟੀ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦਾਰ, ਦੋ ਸੌ ਵਾਨਰਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਜਦ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਆਈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਰਾਮਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਵਧੇ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੋਗਾਨ੍ ਪਰਿਮृਸ਼ਨ੍ ਬਹੂਨ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਕਈ ਉਪਾਅ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ।
ਨੈਵਾਯਂ ਵਾਨਰਾਨ੍ ਰਾਜਨ੍ ਨ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍। ਮਤ੍ਤਃ ਸ਼ੋਣਿਤਗਨ੍ਧੇਨ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਪਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਖਾਦਤਿ
ਓ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਵਾਨਰਾਂ ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ; ਲਹੂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਧ੍ਵੇਨਮਧਿਰੋਹਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ। ਯੂਥਪਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਮੁਖ੍ਯਾਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਵਾਨਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਯੂਥਪਤੀ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੜੇ ਰਹਿਣ।
ਅਦ੍ਯਾਯਂ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ ਕਾਲੇ ਗੁਰੁਭਾਰਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ। ਪ੍ਰਚਰਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਭੂਮੌ ਨਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਨ੍
ਅੱਜ ਇਹ ਮੰਦਬੁਧੀ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਵੱਡੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰਦਿਆਂ ਹੋਏ ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੇ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ਤੇ ਸਮਾਰੁਰੁਹੁਰ੍ਹृष੍ਟਾਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਸਿਆਣੇ ਰਾਜਪੁੱਤ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕੁੰਭਕਰਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸਮਾਰੂਢਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮੈਃ। ਵ੍ਯਧੂਨਯਤ੍ ਤਾਨ੍ ਵੇਗੇਨ ਦੁष੍ਟਹਸ੍ਤੀਵ ਹਸ੍ਤਿਪਾਨ੍
ਕੁੰਭਕਰਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਝਟਕ ਕੇ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਮਹਾਵਤਾਂ ਨੂੰ ਝਟਕਦਾ ਹੈ।
ਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਧੁਤਾਨ੍ ਰਾਮੋ ਰੁष੍ਟੋऽਯਮਿਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍। ਸਮੁਤ੍ਪਪਾਤ ਵੇਗੇਨ ਧਨੁਰੁਤ੍ਤਮਮਾਦਦੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਰਾਕਸ਼ਸ 'ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਲਿਆ।
ਕ੍ਰੋਧਰਕ੍ਤੇਕ੍ਸ਼ਣੋ ਧੀਰੋ ਨਿਰ੍ਦਹਨ੍ਨਿਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ। ਰਾਘਵੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਵੇਗਾਦਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਵੇਗਿਤਃ। ਯੂਥਪਾਨ੍ ਹਰ੍षਯਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਬਲਾਰ੍ਦਿਤਾਨ੍
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਘਵ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਾਰੇ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਚਾਪਮਾਦਾਯ ਭੁਜਂਗਕਲ੍ਪਂ ਦृਢਜ੍ਯਮੁਗ੍ਰਂ ਤਪਨੀਯਚਿਤ੍ਰਮ੍। ਹਰੀਨ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਸਮੁਤ੍ਪਪਾਤ ਰਾਮੋ ਨਿਬਦ੍ਧੋਤ੍ਤਮਤੂਣਬਾਣਃ
ਸਪਾਂ ਵਾਂਗ ਧਨੁਸ਼, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੰਤ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਵਧੀਆ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੂਣੀ ਲਾ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ।
ਸ ਵਾਨਰਗਣੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਵृਤਃ ਪਰਮਦੁਰ੍ਜਯੈਃ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਨੁਚਰੋ ਵੀਰਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਵੀਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕਿਰੀਟਿਨਮਰਿਂਦਮਮ੍। ਸ਼ੋਣਿਤਾਪ੍ਲੁਤਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਮੋੜ ਪਹਿਨਿਆ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕੁੰਭਕਰਨ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਮਭਿਧਾਵਨ੍ਤਂ ਯਥਾ ਰੁष੍ਟਂ ਦਿਸ਼ਾਗਜਮ੍। ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਂ ਹਰੀਨ੍ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਹਾਥੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਮਨ੍ਦਰਸਂਕਾਸ਼ਂ ਕਾਞ੍ਚਨਾਙ੍ਗਦਭੂषਣਮ੍। ਸ੍ਰਵਨ੍ਤਂ ਰੁਧਿਰਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ ਵਰ੍षਮੇਘਮਿਵੋਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਂਹਬੰਦ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਲਹੂ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਵਾਂ ਉਠਿਆ ਵਰਖਾ ਦਾ ਬੱਦਲ।
ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਪਰਿਲਿਹ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸृਕ੍ਕਿਣੀ ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍ਸ਼ਿਤੇ। ਮृਦ੍ਨਨ੍ਤਂ ਵਾਨਰਾਨੀਕਂ ਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮੋਪਮਮ੍
ਜਿਹਵਾ ਨਾਲ ਲਹੂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੋਠਾਂ ਚੱਟਦਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦਾ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਨਲਵਰ੍ਚਸਮ੍। ਵਿਸ੍ਫਾਰਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਕਾਰ੍ਮੁਕਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ
ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਚਾਪਨਿਰ੍ਘੋषਾਤ੍ ਕੁਪਿਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰ੍षਭਃ। ਅਮृष੍ਯਮਾਣਸ੍ਤਂ ਘੋषਮਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਰਾਘਵਮ੍
ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਰਾਘਵ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਵਾਤੋਦ੍ਧਤਮੇਘਕਲ੍ਪਂ ਭੁਜਂਗਰਾਜੋਤ੍ਤਮਭੋਗਬਾਹੁਃ। ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਧਰਣੀਧਰਾਭ- ਮੁਵਾਚ ਰਾਮੋ ਯੁਧਿ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਮ੍
ਫੁਕਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਸਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦਾ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਆਗਚ੍ਛ ਰਕ੍ਸ਼ੋऽਧਿਪ ਮਾ ਵਿषਾਦ- ਮਵਸ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਪ੍ਰਗृਹੀਤਚਾਪਃ। ਅਵੇਹਿ ਮਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵਂਸ਼ਨਾਸ਼ਨਂ ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦ੍ ਭਵਿਤਾ ਵਿਚੇਤਾਃ
ਆ ਜਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਹਾਰ! ਮੈਂ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣ—ਤੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਰਾਮੋऽਯਮਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਜਹਾਸ ਵਿਕृਤਸ੍ਵਨਮ੍। ਅਭ੍ਯਧਾਵਤ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਹਰੀਨ੍ ਵਿਦ੍ਰਾਵਯਨ੍ ਰਣੇ
‘ਇਹ ਰਾਮ ਹੈ’ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਹੱਸਿਆ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦਾਰਯਨ੍ਨਿਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹृਦਯਾਨਿ ਵਨੌਕਸਾਮ੍। ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਵਿਕृਤਂ ਭੀਮਂ ਸ ਮੇਘਸ੍ਤਨਿਤੋਪਮਮ੍
ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਭਿਆਨਕ ਹਾਸਾ ਕਰਦਾ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਰਾਘਵਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਨਾਹਂ ਵਿਰਾਧੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਨ ਕਬਨ੍ਧਃ ਖਰੋ ਨ ਚ। ਨ ਵਾਲੀ ਨ ਚ ਮਾਰੀਚਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃ ਸਮਾਗਤਃ
ਕੁੰਭਕਰਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਨਾ ਵਿਰਾਧ ਹਾਂ, ਨਾ ਕਬੰਧ, ਨਾ ਖਰ, ਨਾ ਵਾਲੀ, ਨਾ ਮਾਰੀਚਾ। ਮੈਂ ਕੁੰਭਕਰਣ ਹਾਂ, ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਮੁਦ੍ਗਰਂ ਭੀਮਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਾਲਾਯਸਂ ਮਹਤ੍। ਅਨੇਨ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਦੇਵਾ ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਪੁਰਾ ਮਯਾ
ਮੇਰੀ ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਗਦਾ ਵੇਖੋ, ਪੂਰੀ ਕਾਲੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਬਣੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਵਿਕਰ੍ਣਨਾਸ ਇਤਿ ਮਾਂ ਨਾਵਜ੍ਞਾਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ। ਸ੍ਵਲ੍ਪਾਪਿ ਹਿ ਨ ਮੇ ਪੀਡਾ ਕਰ੍ਣਨਾਸਾਵਿਨਾਸ਼ਨਾਤ੍
ਮੈਨੂੰ 'ਕੰਨ-ਨੱਕ ਵਗਾ' ਸਮਝ ਕੇ ਹਲਕਾ ਨਾ ਲੈ। ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਵੱਜਣ ਦੀ ਕੋਈ ਚੋਟ ਨਹੀਂ।