ਸ ਲਬ੍ਧਸਂਜ੍ਞੋऽਤਿਬਲੋ ਮੁष੍ਟਿਂ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਅਪਹਸ੍ਤੇਨ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਵਿਸਂਜ੍ਞਃ ਸ ਪਪਾਤ ਹ
ਹੋਸ਼ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਵੱਡਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣੀ ਮੁੱਠ ਬੰਨ ਕੇ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੁੱਟਿਆ; ਵੱਜਣ ਤੇ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਲਵਗਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੇ ਵਿਸਂਜ੍ਞੇ ਪਤਿਤੇ ਭੁਵਿ। ਤਚ੍ਛੂਲਂ ਸਮੁਪਾਦਾਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਭਿਦੁਦ੍ਰੁਵੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੂਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਮਹਾਬਲਮ੍। ਉਤ੍ਪਪਾਤ ਤਦਾ ਵੀਰਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਨਰਾਧਿਪਃ
ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਤੇ ਵੀਰ ਸੁਗਰੀਵ ਉੱਡ ਗਿਆ।
ਸ ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰਮੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸਮਾਵਿਧ੍ਯ ਮਹਾਕਪਿਃ। ਅਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਵੇਗੇਨ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁੰਭਕਰਨ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮਮ੍। ਤਸ੍ਥੌ ਵਿਵृਤ੍ਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੋ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਮ੍ਮੁਖਃ
ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਫੈਲਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਪਿਸ਼ੋਣਿਤਦਿਗ੍ਧਾਙ੍ਗਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਪੀਨ੍। ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਖੜਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਪਾਤਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰਾਃ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍। ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨਿ ਚ ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੇ ਪਰਮਂ ਯਸ਼ਃ
ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੂੰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤ੍ਯਜ ਤਦ੍ ਵਾਨਰਾਨੀਕਂ ਪ੍ਰਾਕृਤੈਃ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ। ਸਹਸ੍ਵੈਕਂ ਨਿਪਾਤਂ ਮੇ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ
ਇਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗਾ? ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਪਹਾੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਇਕੱਲਾ ਸਹਿ ਲੈ, ਰਾਕਸ਼ਸ।
ਤਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਰਿਰਾਜਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਧੈਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਵਚਃ
ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਸ੍ਤੁ ਪੌਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਥੈਵਰ੍ਕ੍ਸ਼ਰਜਃਸੁਤਃ। ਧृਤਿਪੌਰੁषਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਗਰ੍ਜਸਿ ਵਾਨਰ
ਤੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੌਤਰਾ ਹੈਂ ਤੇ ਅਰਕ ਦੇ ਧੂੜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ। ਤੈਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈਂ।
ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਵਚੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵ੍ਯਾਵਿਧ੍ਯ ਸ਼ੈਲਂ ਸਹਸਾ ਮੁਮੋਚ। ਤੇਨਾਜਘਾਨੋਰਸਿ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਸ਼ੈਲੇਨ ਵਜ੍ਰਾਸ਼ਨਿਸਂਨਿਭੇਨ
ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਨਾਲ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲਾਇਆ।
ਤਚ੍ਛੈਲਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਸਹਸਾ ਵਿਭਿਨ੍ਨਂ ਭੁਜਾਨ੍ਤਰੇ ਤਸ੍ਯ ਤਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲੇ। ਤਤੋ ਵਿषੇਦੁਃ ਸਹਸਾ ਪ੍ਲਵਂਗਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮੁਦਾ ਵਿਨੇਦੁਃ
ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਫਿਰ ਵਾਨਰ ਡਰ ਕੇ ਚੀਕ ਪਏ, ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚੀਕ ਪਈ।
ਸ ਸ਼ੈਲਸ਼ृਙ੍ਗਾਭਿਹਤਸ਼੍ਚੁਕੋਪ ਨਨਾਦ ਰੋषਾਚ੍ਚ ਵਿਵृਤ੍ਯ ਵਕ੍ਤ੍ਰਮ੍। ਵ੍ਯਾਵਿਧ੍ਯ ਸ਼ੂਲਂ ਸ ਤਡਿਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਹਰ੍ਯृਕ੍ਸ਼ਪਤੇਰ੍ਵਧਾਯ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਚੀਕਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਭਾਲੇ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਸੁੱਟਿਆ।
ਤਤ੍ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਭੁਜਪ੍ਰਣੁਨ੍ਨਂ ਸ਼ੂਲਂ ਸ਼ਿਤਂ ਕਾਞ੍ਚਨਧਾਮਯष੍ਟਿਮ੍। ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਨਿਗृਹ੍ਯ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਬਭਞ੍ਜ ਵੇਗੇਨ ਸੁਤੋऽਨਿਲਸ੍ਯ
ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਭਾਲਾ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਚੁਸਤਾਈ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਉੱਡ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਟੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਕृਤਂ ਭਾਰਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ੂਲਂ ਕਾਲਾਯਸਂ ਮਹਤ੍। ਬਭਞ੍ਜ ਜਾਨੁਮਾਰੋਪ੍ਯ ਤਦਾ ਹृष੍ਟਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਭਾਰ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਲੋਹਾ ਭਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਘੁੱਟ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਟੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੂਲਂ ਭਗ੍ਨਂ ਹਨੁਮਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਨਰਵਾਹਿਨੀ। ਹृष੍ਟਾ ਨਨਾਦ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੁਦ੍ਰੁਵੇ
ਹਨੂਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਭਾਲਾ ਟੁੱਟਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੀਕ ਪਈ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੌੜ ਪਈ।
ਬਭੂਵਾਥ ਪਰਿਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਵਿਮੁਖੋऽਭਵਤ੍। ਸਿਂਹਨਾਦਂ ਚ ਤੇ ਚਕ੍ਰੁਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਵਨਗੋਚਰਾਃ। ਮਾਰੁਤਿਂ ਪੂਜਯਾਂਚਕ੍ਰੁਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੂਲਂ ਤਥਾਗਤਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਡਰ ਗਿਆ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਚੀਕ ਪਏ, ਮਾਰੁਤੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਭਾਲਾ ਟੁੱਟਿਆ ਦੇਖ ਕੇ।
ਸ ਤਤ੍ ਤਥਾ ਭਗ੍ਨਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ੂਲਂ ਚੁਕੋਪ ਰਕ੍ਸ਼ੋਧਿਪਤਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਲਙ੍ਕਾਮਲਯਾਤ੍ ਸ ਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਜਘਾਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮੁਪੇਤ੍ਯ ਤੇਨ
ਭਾਲਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਚੋਟੀ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਆਏ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤੀ।
ਸਮਭ੍ਯੁਪੇਤ੍ਯਾਦ੍ਭੁਤਘੋਰਵੀਰ੍ਯਂ ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਯੁਧਿ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍। ਜਹਾਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਭਿਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਯਥਾਨਿਲੋ ਮੇਘਮਿਵ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਃ
ਕੁੰਭਕਰਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਜੀਬ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਉਹਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸ ਤਂ ਮਹਾਮੇਘਨਿਕਾਸ਼ਰੂਪ- ਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਯੁਧਿ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃ। ਰਰਾਜ ਮੇਰੁਪ੍ਰਤਿਮਾਨਰੂਪੋ ਮੇਰੁਰ੍ਯਥਾ ਵ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਘੋਰਸ਼ृਙ੍ਗਃ
ਕੁੰਭਕਰਨ, ਵੱਡੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਉੱਚੀ।
ਤਤਸ੍ਤਮਾਦਾਯ ਜਗਾਮ ਵੀਰਃ ਸਂਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ਯੁਧਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ। ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ ਨਿਨਾਦਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵਾਲਯਾਨਾਂ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਰਾਜਗ੍ਰਹਵਿਸ੍ਮਿਤਾਨਾਮ੍
ਫਿਰ ਵੱਡਾ ਬਹਾਦਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਵਡਿਆਈ ਮਿਲਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਚੀਕ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੜਾਈ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਸਨ।
ਤਤਸ੍ਤਮਾਦਾਯ ਤਦਾ ਸ ਮੇਨੇ ਹਰੀਨ੍ਦ੍ਰਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋਪਮਮਿਨ੍ਦ੍ਰਵੀਰ੍ਯਃ। ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਤੇ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਹਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਰਾਘਵਂ ਸੈਨ੍ਯਮਿਤੀਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਤ੍ਰੁਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਕੁੰਭਕਰਨ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: 'ਜੇ ਇਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਤੇ ਰਾਮ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।'
ਵਿਦ੍ਰੁਤਾਂ ਵਾਹਿਨੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਨਰਾਣਾਮਿਤਸ੍ਤਤਃ। ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੇਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਗृਹੀਤਂ ਚਾਪਿ ਵਾਨਰਮ੍
ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇधर-ਉਧਰ ਭੱਜਦੀ ਹੋਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਕੁੰਭਕਰਨ ਵੱਲੋਂ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਡਰ ਗਏ।
ਹਨੂਮਾਂਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ। ਏਵਂ ਗृਹੀਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾ ਭਵੇਤ੍
ਮਾਰੁਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਮਝਦਾਰ ਹਨੂਮਾਨ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: 'ਸੁਗਰੀਵ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜਿਆ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਯਦ੍ਧਿ ਨ੍ਯਾਯ੍ਯਂ ਮਯਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਤਤ੍ ਕਰਿष੍ਯਾਮ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍। ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਰ੍ਵਤਸਂਕਾਸ਼ੋ ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਾਂਗਾ; ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।
ਮਯਾ ਹਤੇ ਸਂਯਤਿ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੇ ਮਹਾਬਲੇ ਮੁष੍ਟਿਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਦੇਹੇ। ਵਿਮੋਚਿਤੇ ਵਾਨਰਪਾਰ੍ਥਿਵੇ ਚ ਭਵਨ੍ਤੁ ਹृष੍ਟਾਃ ਪ੍ਲਵਗਾਃ ਸਮਗ੍ਰਾਃ
ਜੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਬਲੀ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮੁੱਠੀਆਂ ਨਾਲ ਚੱਕ-ਚੱਕ ਕਰ ਦਿਆਂ, ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿਆਂ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਅਥਵਾ ਸ੍ਵਯਮਪ੍ਯੇष ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਵਾਨਰਃ। ਗृਹੀਤੋऽਯਂ ਯਦਿ ਭਵੇਤ੍ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਾਸੁਰੋਰਗੈਃ
ਜਾਂ ਇਹ ਵਾਨਰ ਖੁਦ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਵੇ, ਜੇ ਇਹ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਸੱਪਾਂ ਵਲੋਂ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਮਨ੍ਯੇ ਨ ਤਾਵਦਾਤ੍ਮਾਨਂ ਬੁਧ੍ਯਤੇ ਵਾਨਰਾਧਿਪਃ। ਸ਼ੈਲਪ੍ਰਹਾਰਾਭਿਹਤਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੇਨ ਸਂਯੁਗੇ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅਜੇ ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਝਟਕਾ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਅਯਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਤ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਲਬ੍ਧਸਂਜ੍ਞੋ ਮਹਾਹਵੇ। ਆਤ੍ਮਨੋ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਚ ਯਤ੍ ਪਥ੍ਯਂ ਤਤ੍ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੇਗਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਲਈ ਜੋ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਕਰੇਗਾ।
ਮਯਾ ਤੁ ਮੋਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਅਪ੍ਰੀਤਿਸ਼੍ਚ ਭਵੇਤ੍ ਕष੍ਟਾ ਕੀਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ
ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿਆਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।