ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰਾਮਾਯਣਮ੍

ਮਣਿਪ੍ਰਦਾਨਂ ਸੀਤਾਯਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਭਙ੍ਗਂ ਤਥੈਵ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਵਿਦ੍ਰਵਂ ਚੈਵ ਕਿਂਕਰਾਣਾਂ ਨਿਬਰ੍ਹਣਮ੍ ॥੧-੩-

ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮਣੀ ਦੇਣੀ, ਦਰਖ਼ਤ ਟੁੱਟਣਾ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਭੱਜਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿੰਕਰਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ।

ਗ੍ਰਹਣਂ ਵਾਯੁਸੂਨੋਸ਼੍ਚ ਲਙ੍ਕਾਦਾਹਾਭਿਗਰ੍ਜਨਮ੍ ਪ੍ਰਤਿਪ੍ਲਵਨਮੇਵਾਥ ਮਧੂਨਾਂ ਹਰਣਂ ਤਥਾ ॥੧-੩-

ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਫੜਾਈ, ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਗੱਜਣਾ, ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਮਧੂ ਲੈ ਆਉਣਾ।

ਰਾਘਵਾਸ਼੍ਵਾਸਨਂ ਚੈਵ ਮਣਿਨਿਰ੍ਯਾਤਨਂ ਤਥਾ ਸਂਗਮਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰੇਣ ਨਲਸੇਤੋਸ਼੍ਚ ਬਨ੍ਧਨਮ੍ ॥੧-੩-

ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣਾ, ਮਣੀ ਸੌਂਪਣੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਨਲ ਦੇ ਪੁਲ ਦਾ ਬਣਾਉਣਾ।

ਪ੍ਰਤਾਰਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਤ੍ਰੌ ਲਙ੍ਕਾਵਰੋਧਨਮ੍ ਵਿਭੀषਣੇਨ ਸਂਸਰ੍ਗਂ ਵਧੋਪਾਯਨਿਵੇਦਨਮ੍ ॥੧-੩-

ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਘੇਰਾ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਮਾਰਨ ਦੇ ਉਪਾਏ ਦੱਸਣੇ।

ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਨਿਧਨਂ ਮੇਘਨਾਦਨਿਬਰ੍ਹਣਮ੍ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਚ ਸੀਤਾਵਾਪ੍ਤਿਮਰੇਃ ਪੁਰੇ ॥੧-੩-

ਕੰਭਕਰਨ ਦਾ ਸੰਘਾਰ, ਮੇਘਨਾਦ ਦੀ ਹਾਰ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਾਸ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸੀਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ।

ਬਿਭੀषਣਾਭਿषੇਕਂ ਚ ਪੁष੍ਪਕਸ੍ਯ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਸ਼੍ਚ ਗਮਨਂ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸਮਾਗਮਮ੍ ॥੧-੩-

ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦਾ ਰਾਜਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ।

ਪ੍ਰੇषਣਂ ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਰਤੇਨ ਸਮਾਗਮਮ੍ ਰਾਮਾਭਿषੇਕਾਭ੍ਯੁਦਯਂ ਸਰ੍ਵਸੈਨ੍ਯਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍ ਸ੍ਵਰਾष੍ਟ੍ਰਰਞ੍ਜਨਂ ਚੈਵ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍ ॥੧-੩-

ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭੇਜਣਾ, ਭਰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ, ਸਾਰੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣਾ, ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਘਟਨਾ-ਚੱਕਰ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਅਨਾਗਤਂ ਚ ਯਤ੍ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਸੁਧਾਤਲੇ ਤਚ੍ਚਕਾਰੋਤ੍ਤਰੇ ਕਾਵ੍ਯੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਭਗਵਾਨृषਿਃ ॥੧-੩-

ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਅਜੇ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ।

thumb|ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-

ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਰਗ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਭਗਵਾਨृषਿਃ । ਚਕਾਰ ਚਰਿਤਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਪਦਮਰ੍ਥਵਤ੍ ॥੧-੪-

ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭਗਤਿ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੋਹਣੇ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ।

ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼੍ਲੋਕਾਨਾਮੁਕ੍ਤਵਾਨृषਿਃ । ਤਥਾ ਸਰ੍ਗਸ਼ਤਾਨ੍ ਪਞ੍ਚ षਟ੍ਕਾਣ੍ਡਾਨਿ ਤਥੋਤ੍ਤਰਮ੍ ॥੧-੪-

ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ, ਪੰਜ ਸੌ ਸਰਗ, ਛੇ ਕਾਂਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਕਾਂਡ ਵੀ ਰਚੇ।

ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਨ੍ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਭਵਿष੍ਯਂ ਸਹੋਤ੍ਤਰਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਕੋ ਨ੍ਵੇਤਤ੍ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਯਾਦਿਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ ॥੧-੪-

ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲਿਖ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੌਣ ਪੜ੍ਹੇਗਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਵੇਗਾ।

ਕੁਸ਼ੀਲਵੌ ਤੁ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੌ । ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਸ੍ਵਰਸਂਪਨ੍ਨੌ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਵਾਸਿਨੌ ॥੧-੪-

ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸੁਰੀਲੇ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਸ ਤੁ ਮੇਧਾਵਿਨੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੇਦੇषੁ ਪਰਿਨਿष੍ਠਿਤੌ । ਵੇਦੋਪਬृਂਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥਾਯ ਤਾਵਗ੍ਰਾਹਯਤ ਪ੍ਰਭੁਃ ॥੧-੪-

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਾਵਿ ਸਿਖਾਇਆ।

ਕਾਵ੍ਯਂ ਰਾਮਾਯਣਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਸੀਤਾਯਾਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ । ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਵਧਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਚਕਾਰ ਚਰਿਤਵ੍ਰਤਃ ॥੧-੪-

ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੂਰਾ ਰਾਮਾਇਣ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਅਤੇ ਪੁਲਸਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ।

ਪਾਠ੍ਯੇ ਗੇਯੇ ਚ ਮਧੁਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਜਾਤਿਭਿਃ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਨ੍ਤ੍ਰੀਲਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥੧-੪-

ਇਹ ਕਾਵਿ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ, ਤਿੰਨ ਛੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤੰਤੀਆਂ ਤੇ ਲੈ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਰਸੈਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਕਰੁਣਹਾਸ੍ਯਰੌਦ੍ਰਭਯਾਨਕੈਃ । ਵੀਰਾਦਿਭੀ ਰਸੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਵ੍ਯਮੇਤਦਗਾਯਤਾਮ੍ ॥੧-੪-

ਇਸ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ, ਦਇਆ, ਹਾਸਾ, ਰੋਸ, ਡਰ, ਵੀਰਤਾ ਆਦਿ ਰਸ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆ।

ਤੌ ਤੁ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੌ ਸ੍ਥਾਨਮੂਰ੍ਚ੍ਛਨਕੋਵਿਦੌ । ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਸ੍ਵਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਵਿਵ ਰੂਪਿਣੌ ॥੧-੪-

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੁਰ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੁਰੀਲੇ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।

ਰੂਪਲਕ੍ਸ਼ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌ ਮਧੁਰਸ੍ਵਰਭਾषਿਣੌ । ਬਿਮ੍ਬਾਦਿਵੋਤ੍ਥਿਤੌ ਬਿਮ੍ਬੌ ਰਾਮਦੇਹਾਤ੍ ਤਥਾਪਰੌ ॥੧-੪-

ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।

ਤੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਧਰ੍ਮ੍ਯਮਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਵਾਚੋਵਿਧੇਯਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯਮਨਿਨ੍ਦਿਤੌ ॥੧-੪-

ਉਹ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਮਕ ਕਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਕੇ, ਸਾਰਾ ਕਾਵਿ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਇਆ।

ऋषੀਣਾਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਸਾਧੂਨਾਂ ਚ ਸਮਾਗਮੇ । ਯਥੋਪਦੇਸ਼ਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੌ ਜਗਤੁਃ ਸੁਸਮਾਹਿਤੌ ॥੧-੪-

ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਮਹਾਭਾਗੌ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਤੌ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸਮੇਤਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥੧-੪-

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ—

ਮਧ੍ਯੇ ਸਭਂ ਸਮੀਪਸ੍ਥਾਵਿਦਂ ਕਾਵ੍ਯਮਗਾਯਤਾਮ੍ । ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬਾष੍ਪਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ ॥੧-੪-

ਉਹ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਕਾਵਿ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ।

ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਤਾਵੂਚੁਃ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਾਃ । ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮਨਸਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਯੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਾਃ ॥੧-੪-

ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, 'ਵਾਹ ਵਾਹ!' ਆਖਿਆ; ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।

ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸੁਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਵ੍ਯੌ ਗਾਯਮਾਨੌ ਕੁਸ਼ੀਲਵੌ । ਅਹੋ ਗੀਤਸ੍ਯ ਮਾਧੁਰ੍ਯਂ ਸ਼੍ਲੋਕਾਨਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥੧-੪-

ਉਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਕੁਸ਼ੀਲਵ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਕਹਿੰਦੇ, 'ਵਾਹ, ਇਸ ਗੀਤ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਤੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਾਸ ਰਸ!'

ਚਿਰਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਮਪ੍ਯੇਤਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਿਵ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤਾਵੁਭੌ ਸੁष੍ਠੁ ਤਥਾਭਾਵਮਗਾਯਤਾਮ੍ ॥੧-੪-

ਇਹ ਘਟਨਾ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਂਗ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਦੋਵੇਂ ਅੰਦਰ ਆਏ ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਖੂਬੀ ਨਾਲ ਗਾ ਦਿੱਤਾ।

ਸਹਿਤੌ ਮਧੁਰਂ ਰਕ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸ੍ਵਰਸਂਪਦਾ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਮਾਨੌ ਤੌ ਤਪਃ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯੈਰ੍ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ ॥੧-੪-

ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਮਿੱਠੇ, ਰੰਗੀਨ ਤੇ ਪੂਰੀ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤਪਸੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਦਿੱਤੀ।

ਸਂਰਕ੍ਤਤਰਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਧੁਰਂ ਤਾਵਗਾਯਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰੀਤਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮੁਨਿਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਕਲਸ਼ਂ ਦਦੌ ॥੧-੪-

ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਰੰਗ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਨੇੜੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਦਿੱਤਾ।

ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਵਲ੍ਕਲਂ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਦਦੌ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਅਨ੍ਯਃ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਮਦਾਦ੍ ਯਜ੍ਞਸੂਤ੍ਰਂ ਤਥਾਪਰਃ ॥੧-੪-

ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਦਿੱਤੇ; ਦੂਜੇ ਨੇ ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਿਰਨ ਦੀ ਚਮੜੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਨੇ ਯਜਨ ਦਾ ਧਾਗਾ ਦਿੱਤਾ।