ਲੋਹਿਤਾਰ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਬਹਵਃ ਸ਼ੇਰਤੇ ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ। ਨਿਰਸ੍ਤਾਃ ਪਤਿਤਾ ਭੂਮੌ ਤਾਮ੍ਰਪੁष੍ਪਾ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਕਈ ਬੰਦਰ ਮੁਖੀ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਙ੍ਘਯਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਧਾਵਨ੍ਤੋ ਵਾਨਰਾ ਨਾਵਲੋਕਯਨ੍। ਕੇਚਿਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਪਤਿਤਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਗਗਨਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਬੰਦਰ, ਉੱਡਦੇ ਤੇ ਦੌੜਦੇ, ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ; ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਵੀਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ ਚ ਲੀਲਯਾ। ਸਾਗਰਂ ਯੇਨ ਤੇ ਤੀਰ੍ਣਾਃ ਪਥਾ ਤੇਨੈਵ ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ
ਉਹ ਵੀਰ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਲੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸੇ ਰਾਹ ਤੇ ਭੱਜ ਪਏ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਏ ਸਨ।
ਤੇ ਸ੍ਥਲਾਨਿ ਤਦਾ ਨਿਮ੍ਨਂ ਵਿਵਰ੍ਣਵਦਨਾ ਭਯਾਤ੍। ऋਕ੍ਸ਼ਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਸਮਾਰੂਢਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਰ੍ਵਤਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਚਿਹਰੇ ਫਿਕੇ ਹੋਏ ਰਿੱਛ, ਜਮੀਨ ਛੱਡ ਕੇ ਕੁਝ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਬੈਠੇ।
ਮਮਜ੍ਜੁਰਰ੍ਣਵੇ ਕੇਚਿਦ੍ ਗੁਹਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ। ਨਿਪੇਤੁਃ ਕੇਚਿਦਪਰੇ ਕੇਚਿਨ੍ਨੈਵਾਵਤਸ੍ਥਿਰੇ। ਕੇਚਿਦ੍ ਭੂਮੌ ਨਿਪਤਿਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਸੁਪ੍ਤਾ ਮृਤਾ ਇਵ
ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਕੁਝ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪ ਗਏ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੜੇ ਨਾ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪਏ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸੁੱਤੇ ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਣ।
ਤਾਨ੍ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਙ੍ਗਦੋ ਭਗ੍ਨਾਨ੍ ਵਾਨਰਾਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਅਵਤਿष੍ਠਤ ਯੁਧ੍ਯਾਮੋ ਨਿਵਰ੍ਤਧ੍ਵਂ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ
ਅੰਗਦ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੌਸਲਾ ਰੱਖੋ! ਆਓ ਲੜੀਏ! ਵਾਪਸ ਆਓ, ਵਾਨਰੋ!'
ਭਗ੍ਨਾਨਾਂ ਵੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਹੀਮਿਮਾਮ੍। ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਵਰ੍ਤਧ੍ਵਂ ਕਿਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਥ
ਤੁਸੀਂ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਸਾਰੇ ਵਾਪਸ ਆਓ! ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਬਚਾ ਰਹੇ ਹੋ?
ਨਿਰਾਯੁਧਾਨਾਂ ਕ੍ਰਮਤਾਮਸਙ੍ਗਗਤਿਪੌਰੁषਾਃ। ਦਾਰਾ ਹ੍ਯੁਪਹਸਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ ਵੈ ਘਾਤਃ ਸੁਜੀਵਤਾਮ੍
ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਹੌਸਲੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣਗੀਆਂ; ਇਹ ਚੰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਾਨੀ ਹੈ।
ਕੁਲੇषੁ ਜਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇषੁ ਮਹਤ੍ਸੁ ਚ। ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਤ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਾ ਹਰਯੋ ਯਥਾ। ਅਨਾਰ੍ਯਾਃ ਖਲੁ ਯਦ੍ਭੀਤਾਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੀਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਧਾਵਤ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ—ਡਰ ਕੇ ਆਮ ਵਾਨਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹੋ? ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਹੌਸਲਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਣਸਾਰਿਆਂ ਹਨ।
ਵਿਕਤ੍ਥਨਾਨਿ ਵੋ ਯਾਨਿ ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ਜਨਸਂਸਦਿ। ਤਾਨਿ ਵਃ ਕ੍ਵ ਨੁ ਯਾਤਾਨਿ ਸੋਦਗ੍ਰਾਣਿ ਹਿਤਾਨਿ ਚ
ਜੋ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦਾਅਵੇ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਮਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?
ਭੀਰੋਃ ਪ੍ਰਵਾਦਾਃ ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਜੀਵਤਿ ਧਿਕ੍ਕृਤਃ। ਮਾਰ੍ਗਃ ਸਤ੍ਪੁਰੁषੈਰ੍ਜੁष੍ਟਃ ਸੇਵ੍ਯਤਾਂ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਂ ਭਯਮ੍
ਡਰਪੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿੰਦਤ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਓ, ਡਰ ਛੱਡੋ।
ਸ਼ਯਾਮਹੇ ਵਾ ਨਿਹਤਾਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਲ੍ਪਜੀਵਿਤਾਃ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਚ ਕੁਯੋਧਿਭਿਃ
ਆਓ, ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਾਰੇ ਪਏ ਰਹੀਏ, ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ; ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣ ਔਖੀ ਹੈ।
ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਮਃ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਵਾ ਨਿਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਾਹਵੇ। ਨਿਹਤਾ ਵੀਰਲੋਕਸ੍ਯ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਵਸੁ ਵਾਨਰਾਃ
ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਇਜ਼ਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ; ਜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਵਿਰਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਜਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਲਈ ਧਨ ਮਿਲੇ।
ਨ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ ਗਮਿष੍ਯਤਿ। ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਮਿਵਾਸਾਦ੍ਯ ਪਤਙ੍ਗੋ ਜ੍ਵਲਨਂ ਯਥਾ
ਕੁੰਭਕਰਨ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਪਤੰਗਾ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਲਾਯਨੇਨ ਚੋਦ੍ਦਿष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਹੇ ਵਯਮ੍। ਏਕੇਨ ਬਹਵੋ ਭਗ੍ਨਾ ਯਸ਼ੋ ਨਾਸ਼ਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਭੱਜਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਇੱਕ ਨੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸਾਡੀ ਇਜ਼ਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਤਂ ਸ਼ੂਰਮਙ੍ਗਦਂ ਕਨਕਾਙ੍ਗਦਮ੍। ਦ੍ਰਵਮਾਣਾਸ੍ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮੂਚੁਃ ਸ਼ੂਰਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ੂਰਾ ਅੰਗਦ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ ਜੋ ਸ਼ੂਰਾਂ ਨੇ ਨਪਸੰਦ ਕੀਤੀਆਂ।
ਕृਤਂ ਨਃ ਕਦਨਂ ਘੋਰਂ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ। ਨ ਸ੍ਥਾਨਕਾਲੋ ਗਚ੍ਛਾਮੋ ਦਯਿਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਹਿ ਨਃ
ਕੁੰਭਕਰਨ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਥਾਂ ਜਾਂ ਸਮਾਂ ਖੜੇ ਹੋਣ ਦਾ ਨਹੀਂ—ਆਓ ਚੱਲੀਏ, ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਭੇਜਿਰੇ ਦਿਸ਼ਃ। ਭੀਮਂ ਭੀਮਾਕ੍ਸ਼ਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਨਰਯੂਥਪਾਃ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਭੀਮ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
ਦ੍ਰਵਮਾਣਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਵੀਰਾ ਅਙ੍ਗਦੇਨ ਬਲੀਮੁਖਾਃ। ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਨੈਸ਼੍ਚਾਨੁਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਵਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਪਰ ਉਹ ਸ਼ੂਰ, ਅੰਗਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੌਸਲਾਵਧਕ ਤੇ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।
ਪ੍ਰਹਰ੍षਮੁਪਨੀਤਾਸ਼੍ਚ ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ। ਆਜ੍ਞਾਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਸ੍ਥੁਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਨਰਯੂਥਪਾਃ
ਵਾਲੀ ਦੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।
ऋषਭਸ਼ਰਭਮੈਨ੍ਦਧੂਮ੍ਰਨੀਲਾਃ ਕੁਮੁਦਸੁषੇਣਗਵਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ਭਤਾਰਾਃ। ਦ੍ਵਿਵਿਦਪਨਸਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰਮੁਖ੍ਯਾ- ਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਤਰਾਭਿਮੁਖਂ ਰਣਂ ਪ੍ਰਯਾਤਾਃ
ਰਿਸ਼ਭ, ਸ਼ਰਭ, ਮੈੰਦ, ਧੂਮਰ, ਨੀਲਾ, ਕੁਮੁਦ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਗਵਾਕਸ਼, ਰੰਭਾ, ਤਾਰਾ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ—ਦਵਿਵਿਦ, ਪਨਸਾ ਤੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
thumb|ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਸਤ੍ਹਾ-ਸਠਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।
ਤੇ ਨਿਵृਤ੍ਤਾ ਮਹਾਕਾਯਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਙ੍ਗਦਵਚਸ੍ਤਦਾ। ਨੈष੍ਠਿਕੀਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਗ੍ਰਾਮਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਅੰਗਦ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੜਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚੈ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਲੈ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸਮੁਦੀਰਿਤਵੀਰ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸਮਾਰੋਪਿਤਵਿਕ੍ਰਮਾਃ। ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਵਾਕ੍ਯੈਰਙ੍ਗਦੇਨ ਬਲੀਯਸਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਜਾਗ ਉਠੀ, ਬਹਾਦਰੀ ਵੀ ਉਭਰ ਆਈ। ਅੰਗਦ ਦੇ ਤਾਕਤਵਰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਢਿੱਡੇ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਯਾਤਾਸ਼੍ਚ ਗਤਾ ਹਰ੍षਂ ਮਰਣੇ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ। ਚਕ੍ਰੁਃ ਸੁਤੁਮੁਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਾਨਰਾਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਤਾਃ
ਮਰਨ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਵਾਨਰ, ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਕੇ, ਭਾਰੀ ਰਣ ਛੇੜ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਮਹਾਕਾਯਾਃ ਸਾਨੂਨਿ ਸੁਮਹਾਨ੍ਤਿ ਚ। ਵਾਨਰਾਸ੍ਤੂਰ੍ਣਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਮਭਿਦ੍ਰਵਨ੍
ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਫੜ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁੰਭਕਰਨ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃ ਸੁਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਗਦਾਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਧਰ੍षਯਨ੍ ਸ ਮਹਾਕਾਯਃ ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ ਵ੍ਯਕ੍ਸ਼ਿਪਦ੍ ਰਿਪੂਨ੍
ਕੁੰਭਕਰਨ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼ਤਾਨਿ ਸਪ੍ਤ ਚਾष੍ਟੌ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚ ਵਾਨਰਾਃ। ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਾਃ ਸ਼ੇਰਤੇ ਭੂਮੌ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੇਨ ਤਾਡਿਤਾਃ
ਸੱਤ ਸੌ ਤੇ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਨਰ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਿਖਰੇ ਪਏ ਸਨ।
षੋਡਸ਼ਾष੍ਟੌ ਚ ਦਸ਼ ਚ ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਚ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਖਾਦਨ੍ ਸ ਪਰਿਧਾਵਤਿ। ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਭृਸ਼ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਗਰੁਡਃ ਪਨ੍ਨਗਾਨਿਵ
ਉਹ ਨੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ, ਅੱਠ, ਦਸ, ਵੀਹ ਤੇ ਤੀਹ ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ, ਦੌੜਦਿਆਂ ਖਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਚ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਾਃ ਸਂਗਮ੍ਯ ਚ ਤਤਸ੍ਤਤਃ। ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਰਿਹਸ੍ਤਾ ਹਰਯਸ੍ਤਸ੍ਥੁਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਕਈ ਵਾਨਰ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸੰਭਲੇ। ਉਹ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਪਹਾੜ ਫੜ ਕੇ, ਲੜਾਈ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।