ਨਿष੍ਪਪਾਤ ਤਦਾ ਚੋਲ੍ਕਾ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀ ਭੀਮਨਿਃਸ੍ਵਨਾ। ਆਦਿਤ੍ਯੋ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਸ਼੍ਚਾਸੀਨ੍ਨ ਵਾਤਿ ਚ ਸੁਖੋऽਨਿਲਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਉਲਕਾ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਿੱਗੀ; ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ, ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਸੁਖਦਾਈ ਨਹੀਂ ਵਹੀ।
ਅਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਮਹੋਤ੍ਪਾਤਾਨੁਦਿਤਾਨ੍ ਰੋਮਹਰ੍षਣਾਨ੍। ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਕृਤਾਨ੍ਤਬਲਚੋਦਿਤਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਨੂੰ ਖੜਾ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਸੋਚ ਕੇ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਮੌਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਸ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਕਾਰਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪਰ੍ਵਤਸਂਨਿਭਃ। ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਭ੍ਰਘਨਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਵਾਨਰਾਨੀਕਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਲੰਘ ਕੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਅਜੋਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਵਾਨਰਾਃ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍। ਵਾਯੁਨੁਨ੍ਨਾ ਇਵ ਘਨਾ ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ਸ੍ਤਦਾ
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਏ।
ਤਦ੍ ਵਾਨਰਾਨੀਕਮਤਿਪ੍ਰਚਣ੍ਡਂ ਦਿਸ਼ੋ ਦ੍ਰਵਦ੍ਭਿਨ੍ਨਮਿਵਾਭ੍ਰਜਾਲਮ੍। ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃ ਸਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹਰ੍षਾ- ਨ੍ਨਨਾਦ ਭੂਯੋ ਘਨਵਦ੍ਘਨਾਭਃ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਕੁੰਭਕਰਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਨਾਅਰਾ ਮਾਰਿਆ।
ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਘੋਰਂ ਨਿਨਦਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਯਥਾ ਨਿਨਾਦਂ ਦਿਵਿ ਵਾਰਿਦਸ੍ਯ। ਪੇਤੁਰ੍ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਬਹਵਃ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਾ ਨਿਕृਤ੍ਤਮੂਲਾ ਇਵ ਸ਼ਾਲਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਨਾਅਰੇ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਣ।
ਵਿਪੁਲਪਰਿਘਵਾਨ੍ ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਰਿਪੁਨਿਧਨਾਯ ਵਿਨਿਃਸृਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਕਪਿਗਣਭਯਮਾਦਦਤ੍ ਸੁਭੀਮਂ ਪ੍ਰਭੁਰਿਵ ਕਿਂਕਰਦਣ੍ਡਵਾਨ੍ ਯੁਗਾਨ੍ਤੇ
ਕੁੰਭਕਰਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਲੋਹਾ ਦਾ ਗੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੇ ਬੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸੈਨਿਆਂ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਡੰਡਾ ਚੁਕਿਆ ਹੋਵੇ।
thumb|षਟ੍षष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍षष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਛਿਆਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਸ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਕਾਰਂ ਗਿਰਿਕੂਟੋਪਮੋ ਮਹਾਨ੍। ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਨਗਰਾਤ੍ ਤੂਰ੍ਣਂ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਕੁੰਭਕਰਨ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕੰਧ ਲੰਘ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਨਨਾਦ ਚ ਮਹਾਨਾਦਂ ਸਮੁਦ੍ਰਮਭਿਨਾਦਯਨ੍। ਵਿਜਯਨ੍ਨਿਵ ਨਿਰ੍ਘਾਤਾਨ੍ ਵਿਧਮਨ੍ਨਿਵ ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਗੂੰਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਤਮਵਧ੍ਯਂ ਮਘਵਤਾ ਯਮੇਨ ਵਰੁਣੇਨ ਵਾ। ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭੀਮਾਕ੍ਸ਼ਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਵਾਨਰਾ ਵਿਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ
ਜਦੋਂ ਬੰਦਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਜੋ ਇੰਦਰ, ਯਮ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਵੀ ਅਜੇਯ ਸੀ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ।
ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਦ੍ਰੁਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋऽਙ੍ਗਦੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਨਲਂ ਨੀਲਂ ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਕੁਮੁਦਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅੰਗਦ ਨੇ ਨਲ, ਨੀਲ, ਗਵਾਕਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੁਮੁਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਆਤ੍ਮਨਸ੍ਤਾਨਿ ਵਿਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਾਣ੍ਯਭਿਜਨਾਨਿ ਚ। ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਤ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਾ ਹਰਯੋ ਯਥਾ
ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵੱਡੇ ਘਰਾਣੇ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਉਹ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਡਰ ਕੇ ਆਮ ਬੰਦਰਾਂ ਵਾਂਗ?'
ਸਾਧੁ ਸੌਮ੍ਯਾ ਨਿਵਰ੍ਤਧ੍ਵਂ ਕਿਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਥ। ਨਾਲਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਵੈ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਤੀਯਂ ਵਿਭੀषਿਕਾ
'ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤੋ, ਵਾਪਸ ਆਓ! ਤੂੰ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕਿਉਂ ਬਚਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਲੜਾਈ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਡਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ।'
ਮਹਤੀਮੁਤ੍ਥਿਤਾਮੇਨਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਵਿਭੀषਿਕਾਮ੍। ਵਿਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਵਿਧਮਿष੍ਯਾਮੋ ਨਿਵਰ੍ਤਧ੍ਵਂ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਃ
'ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਡਰ ਉਠਿਆ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗੇ। ਵਾਪਸ ਆਓ, ਬੰਦਰੋ!'
ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਤੁ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸਂਗਮ੍ਯ ਚ ਤਤਸ੍ਤਤਃ। ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਹਰਯਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੂ ਰਣਾਜਿਰੇ
ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਫੜ ਕੇ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਬੰਦਰਾਂ ਨੇ ਦਰੱਖਤ ਫੜੇ ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਵਧੇ।
ਤੇ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯ ਤੁ ਸਂਰਬ੍ਧਾਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਵਨੌਕਸਃ। ਨਿਜਘ੍ਨੁਃ ਪਰਮਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਃ ਸਮਦਾ ਇਵ ਕੁਞ੍ਜਰਾਃ
ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਹਾਥੀ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਭਿਰ੍ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਪਾਦਪੈਃ ਪੁष੍ਪਿਤਾਗ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਹਨ੍ਯਮਾਨੋ ਨ ਕਮ੍ਪਤੇ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਹਿਲਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਯ ਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਪਤਿਤਾ ਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਬਹਵਃ ਸ਼ਿਲਾਃ। ਪਾਦਪਾਃ ਪੁष੍ਪਿਤਾਗ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਭਗ੍ਨਾਃ ਪੇਤੁਰ੍ਮਹੀਤਲੇ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕਈ ਚਟਾਨਾਂ ਆ ਕੇ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਟੁੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਸੋऽਪਿ ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੌ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਮਹੌਜਸਾਮ੍। ਮਮਨ੍ਥ ਪਰਮਾਯਤ੍ਤੋ ਵਨਾਨ੍ਯਗ੍ਨਿਰਿਵੋਤ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਬੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸੈਨਿਆਂ ਵਿਚ ਹਲਚਲ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਅੱਗ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੋਹਿਤਾਰ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਬਹਵਃ ਸ਼ੇਰਤੇ ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ। ਨਿਰਸ੍ਤਾਃ ਪਤਿਤਾ ਭੂਮੌ ਤਾਮ੍ਰਪੁष੍ਪਾ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਕਈ ਬੰਦਰ ਮੁਖੀ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਙ੍ਘਯਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਧਾਵਨ੍ਤੋ ਵਾਨਰਾ ਨਾਵਲੋਕਯਨ੍। ਕੇਚਿਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਪਤਿਤਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਗਗਨਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਬੰਦਰ, ਉੱਡਦੇ ਤੇ ਦੌੜਦੇ, ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ; ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਵੀਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ ਚ ਲੀਲਯਾ। ਸਾਗਰਂ ਯੇਨ ਤੇ ਤੀਰ੍ਣਾਃ ਪਥਾ ਤੇਨੈਵ ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ
ਉਹ ਵੀਰ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਲੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸੇ ਰਾਹ ਤੇ ਭੱਜ ਪਏ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਏ ਸਨ।
ਤੇ ਸ੍ਥਲਾਨਿ ਤਦਾ ਨਿਮ੍ਨਂ ਵਿਵਰ੍ਣਵਦਨਾ ਭਯਾਤ੍। ऋਕ੍ਸ਼ਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਸਮਾਰੂਢਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਰ੍ਵਤਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਚਿਹਰੇ ਫਿਕੇ ਹੋਏ ਰਿੱਛ, ਜਮੀਨ ਛੱਡ ਕੇ ਕੁਝ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਬੈਠੇ।
ਮਮਜ੍ਜੁਰਰ੍ਣਵੇ ਕੇਚਿਦ੍ ਗੁਹਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ। ਨਿਪੇਤੁਃ ਕੇਚਿਦਪਰੇ ਕੇਚਿਨ੍ਨੈਵਾਵਤਸ੍ਥਿਰੇ। ਕੇਚਿਦ੍ ਭੂਮੌ ਨਿਪਤਿਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਸੁਪ੍ਤਾ ਮृਤਾ ਇਵ
ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਕੁਝ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪ ਗਏ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੜੇ ਨਾ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪਏ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸੁੱਤੇ ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਣ।
ਤਾਨ੍ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਙ੍ਗਦੋ ਭਗ੍ਨਾਨ੍ ਵਾਨਰਾਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਅਵਤਿष੍ਠਤ ਯੁਧ੍ਯਾਮੋ ਨਿਵਰ੍ਤਧ੍ਵਂ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ
ਅੰਗਦ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੌਸਲਾ ਰੱਖੋ! ਆਓ ਲੜੀਏ! ਵਾਪਸ ਆਓ, ਵਾਨਰੋ!'
ਭਗ੍ਨਾਨਾਂ ਵੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਹੀਮਿਮਾਮ੍। ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਵਰ੍ਤਧ੍ਵਂ ਕਿਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਥ
ਤੁਸੀਂ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਸਾਰੇ ਵਾਪਸ ਆਓ! ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਬਚਾ ਰਹੇ ਹੋ?
ਨਿਰਾਯੁਧਾਨਾਂ ਕ੍ਰਮਤਾਮਸਙ੍ਗਗਤਿਪੌਰੁषਾਃ। ਦਾਰਾ ਹ੍ਯੁਪਹਸਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ ਵੈ ਘਾਤਃ ਸੁਜੀਵਤਾਮ੍
ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਹੌਸਲੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣਗੀਆਂ; ਇਹ ਚੰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਾਨੀ ਹੈ।
ਕੁਲੇषੁ ਜਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇषੁ ਮਹਤ੍ਸੁ ਚ। ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਤ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਾ ਹਰਯੋ ਯਥਾ। ਅਨਾਰ੍ਯਾਃ ਖਲੁ ਯਦ੍ਭੀਤਾਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੀਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਧਾਵਤ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ—ਡਰ ਕੇ ਆਮ ਵਾਨਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹੋ? ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਹੌਸਲਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਣਸਾਰਿਆਂ ਹਨ।
ਵਿਕਤ੍ਥਨਾਨਿ ਵੋ ਯਾਨਿ ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ਜਨਸਂਸਦਿ। ਤਾਨਿ ਵਃ ਕ੍ਵ ਨੁ ਯਾਤਾਨਿ ਸੋਦਗ੍ਰਾਣਿ ਹਿਤਾਨਿ ਚ
ਜੋ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦਾਅਵੇ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਮਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?