ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਃ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਃ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਕृਤੋਤ੍ਸਾਹੋ ਨਾਰਾਯਣ ਇਵਾਬਭੌ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਰ ਆਭੂਣੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬਰਛਾ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ ਵਾਂਗ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍। ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਸ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਮਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਭਿਃ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਰਾਵਣਃ। ਸ਼ਙ੍ਖਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਰ੍ਘੋषੈਃ ਸੈਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਰਾਯੁਧੈਃ
ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ, ਸੰਗ ਨਾਲ ਸਾਂਖ ਤੇ ਡੁੰਨੂ ਦੀ ਧੁਨ, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫੌਜਾਂ।
ਤਂ ਗਜੈਸ਼੍ਚ ਤੁਰਂਗੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨੈਸ਼੍ਚਾਮ੍ਬੁਦਸ੍ਵਨੈਃ। ਅਨੁਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਰਥਿਨੋ ਰਥਿਨਾਂ ਵਰਮ੍
ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਰਥੀ, ਜੋ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ।
ਸਰ੍ਪੈਰੁष੍ਟ੍ਰੈਃ ਖਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸਿਂਹਦ੍ਵਿਪਮृਗਦ੍ਵਿਜੈਃ। ਅਨੁਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ਚ ਤਂ ਘੋਰਂ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਸੱਪ, ਉਠ, ਗਧੇ, ਸਿੰਘ, ਹਾਥੀ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ।
ਸ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षੈਰਵਕੀਰ੍ਯਮਾਣੋ ਧृਤਾਤਪਤ੍ਰਃ ਸ਼ਿਤਸ਼ੂਲਪਾਣਿਃ। ਮਦੋਤ੍ਕਟਃ ਸ਼ੋਣਿਤਗਨ੍ਧਮਤ੍ਤੋ ਵਿਨਿਰ੍ਯਯੌ ਦਾਨਵਦੇਵਸ਼ਤ੍ਰੁਃ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਛਤਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਬਰਛਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਲਹੂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਪਾਗਲ, ਦੇਵ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ।
ਪਦਾਤਯਸ਼੍ਚ ਬਹਵੋ ਮਹਾਨਾਦਾ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਅਨ੍ਵਯੂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਭੀਮਾ ਭੀਮਾਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਯਃ
ਕਈ ਤਾਕਤਵਰ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ, ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ—ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ।
ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸੁਬਹੁਵ੍ਯਾਮਾ ਨੀਲਾਞ੍ਜਨਚਯੋਪਮਾਃ। ਸ਼ੂਲਾਨੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਖਡ੍ਗਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਸ਼ਿਤਾਂਸ਼੍ਚ ਪਰਸ਼੍ਵਧਾਨ੍
ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਕਾਲੀ ਕਾਜਲ ਦੀਆਂ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਬਰਛੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੁਟਾਰੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੜੇ ਸਨ।
ਭਿਨ੍ਦਿਪਾਲਾਂਸ਼੍ਚ ਪਰਿਘਾਨ੍ ਗਦਾਸ਼੍ਚ ਮੁਸਲਾਨਿ ਚ। ਤਾਲਸ੍ਕਨ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਪੁਲਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਪਣੀਯਾਨ੍ ਦੁਰਾਸਦਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੋਲੇ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਡੰਡੇ, ਗਦਾ, ਮੋਸਲ ਤੇ ਵੱਡੇ ਤਾਲ ਦੇ ਤਣੇ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਬੜੇ ਭਾਰੀ ਤੇ ਸਹਿਣੇ ਔਖੇ ਸਨ।
ਅਥਾਨ੍ਯਦ੍ਵਪੁਰਾਦਾਯ ਦਾਰੁਣਂ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਨਿष੍ਪਪਾਤ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਫਿਰ, ਇਕ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆਕਾਰੀ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕੁੰਭਕਰਨ ਉਤਰੇਆ।
ਧਨੁਃਸ਼ਤਪਰੀਣਾਹਃ ਸ षਟ੍ਸ਼ਤਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ। ਰੌਦ੍ਰਃ ਸ਼ਕਟਚਕ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਪਰ੍ਵਤਸਂਨਿਭਃ
ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਸੌ ਹੱਥ ਲੰਬਾ ਸੀ, ਉਹ ਛੇ ਸੌ ਹੱਥ ਉੱਚਾ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਸਂਨਿਪਤ੍ਯ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਦਗ੍ਧਸ਼ੈਲੋਪਮੋ ਮਹਾਨ੍। ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਜਲ ਰਹੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ, ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਕੁੰਭਕਰਨ ਹੱਸ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਅਦ੍ਯ ਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਤਾਨਿ ਯੂਥਾਨਿ ਭਾਗਸ਼ਃ। ਨਿਰ੍ਦਹਿष੍ਯਾਮਿ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਤਙ੍ਗਾਨਿਵ ਪਾਵਕਃ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਟੋਲੀ-ਟੋਲੀ ਕਰਕੇ ਸਾੜ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਪਤੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਪਰਾਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੇ ਕਾਮਂ ਵਾਨਰਾ ਵਨਚਾਰਿਣਃ। ਜਾਤਿਰਸ੍ਮਦ੍ਵਿਧਾਨਾਂ ਸਾ ਪੁਰੋਦ੍ਯਾਨਵਿਭੂषਣਮ੍
ਵਾਨਰ, ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਮੇਰਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਸਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਰੋਧਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਤੁ ਰਾਘਵਃ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਹਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਂ ਵਧਿष੍ਯਾਮਿ ਸਂਯੁਗੇ
ਪਰ ਵੈਰੀ ਦਾ ਮੂਲ ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਨ; ਜੇ ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਮਰ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਾਂਗਾ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰੁਵਾਣਸ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਨਾਦਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮਹਾਘੋਰਂ ਕਮ੍ਪਯਨ੍ਤ ਇਵਾਰ੍ਣਵਮ੍
ਜਦ ਕੁੰਭਕਰਨ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸ਼ੋਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹਿੱਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਯ ਨਿष੍ਪਤਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ਬਭੂਵੁਰ੍ਘੋਰਰੂਪਾਣਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਜਦ ਬੁਧੀਮਾਨ ਕੁੰਭਕਰਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਰਾਉਣੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਹੋਣ ਲੱਗੇ।
ਉਲ੍ਕਾਸ਼ਨਿਯੁਤਾ ਮੇਘਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਗਰ੍ਦਭਾਰੁਣਾਃ। ਸਸਾਗਰਵਨਾ ਚੈਵ ਵਸੁਧਾ ਸਮਕਮ੍ਪਤ
ਉਲਕਾ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਗਧੇ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ ਗਏ; ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ।
ਘੋਰਰੂਪਾਃ ਸ਼ਿਵਾ ਨੇਦੁਃ ਸਜ੍ਵਾਲਕਵਲੈਰ੍ਮੁਖੈਃ। ਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਯਪਸਵ੍ਯਾਨਿ ਬਬਨ੍ਧੁਸ਼੍ਚ ਵਿਹਂਗਮਾਃ
ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਿਆਲਾਂ ਨੇ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਹੌਂਕ ਮਾਰੀ; ਪੰਛੀ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਘੇਰੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਉੱਡਣ ਲੱਗੇ।
ਨਿष੍ਪਪਾਤ ਚ ਗृਧ੍ਰੋऽਸ੍ਯ ਸ਼ੂਲੇ ਵੈ ਪਥਿ ਗਚ੍ਛਤਃ। ਪ੍ਰਾਸ੍ਫੁਰਨ੍ਨਯਨਂ ਚਾਸ੍ਯ ਸਵ੍ਯੋ ਬਾਹੁਰਕਮ੍ਪਤ
ਜਦ ਉਹ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਭਾਲੇ ਤੋਂ ਗਿੱਧ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਫੜਕਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਖੱਬਾ ਬਾਂਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ।
ਨਿष੍ਪਪਾਤ ਤਦਾ ਚੋਲ੍ਕਾ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀ ਭੀਮਨਿਃਸ੍ਵਨਾ। ਆਦਿਤ੍ਯੋ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਸ਼੍ਚਾਸੀਨ੍ਨ ਵਾਤਿ ਚ ਸੁਖੋऽਨਿਲਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਉਲਕਾ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਿੱਗੀ; ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ, ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਸੁਖਦਾਈ ਨਹੀਂ ਵਹੀ।
ਅਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਮਹੋਤ੍ਪਾਤਾਨੁਦਿਤਾਨ੍ ਰੋਮਹਰ੍षਣਾਨ੍। ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਕृਤਾਨ੍ਤਬਲਚੋਦਿਤਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਨੂੰ ਖੜਾ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਸੋਚ ਕੇ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਮੌਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਸ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਕਾਰਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪਰ੍ਵਤਸਂਨਿਭਃ। ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਭ੍ਰਘਨਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਵਾਨਰਾਨੀਕਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਲੰਘ ਕੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਅਜੋਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਵਾਨਰਾਃ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍। ਵਾਯੁਨੁਨ੍ਨਾ ਇਵ ਘਨਾ ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ਸ੍ਤਦਾ
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਏ।
ਤਦ੍ ਵਾਨਰਾਨੀਕਮਤਿਪ੍ਰਚਣ੍ਡਂ ਦਿਸ਼ੋ ਦ੍ਰਵਦ੍ਭਿਨ੍ਨਮਿਵਾਭ੍ਰਜਾਲਮ੍। ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃ ਸਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹਰ੍षਾ- ਨ੍ਨਨਾਦ ਭੂਯੋ ਘਨਵਦ੍ਘਨਾਭਃ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਕੁੰਭਕਰਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਨਾਅਰਾ ਮਾਰਿਆ।
ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਘੋਰਂ ਨਿਨਦਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਯਥਾ ਨਿਨਾਦਂ ਦਿਵਿ ਵਾਰਿਦਸ੍ਯ। ਪੇਤੁਰ੍ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਬਹਵਃ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਾ ਨਿਕृਤ੍ਤਮੂਲਾ ਇਵ ਸ਼ਾਲਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਨਾਅਰੇ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਣ।
ਵਿਪੁਲਪਰਿਘਵਾਨ੍ ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਰਿਪੁਨਿਧਨਾਯ ਵਿਨਿਃਸृਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਕਪਿਗਣਭਯਮਾਦਦਤ੍ ਸੁਭੀਮਂ ਪ੍ਰਭੁਰਿਵ ਕਿਂਕਰਦਣ੍ਡਵਾਨ੍ ਯੁਗਾਨ੍ਤੇ
ਕੁੰਭਕਰਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਲੋਹਾ ਦਾ ਗੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੇ ਬੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸੈਨਿਆਂ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਡੰਡਾ ਚੁਕਿਆ ਹੋਵੇ।
thumb|षਟ੍षष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍षष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਛਿਆਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਸ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਕਾਰਂ ਗਿਰਿਕੂਟੋਪਮੋ ਮਹਾਨ੍। ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਨਗਰਾਤ੍ ਤੂਰ੍ਣਂ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਕੁੰਭਕਰਨ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕੰਧ ਲੰਘ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਨਨਾਦ ਚ ਮਹਾਨਾਦਂ ਸਮੁਦ੍ਰਮਭਿਨਾਦਯਨ੍। ਵਿਜਯਨ੍ਨਿਵ ਨਿਰ੍ਘਾਤਾਨ੍ ਵਿਧਮਨ੍ਨਿਵ ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਗੂੰਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।