ਤਤਸ੍ਤੇ ਤ੍ਵਰਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਰਾਵਣਾਜ੍ਞਯਾ। ਮਦ੍ਯਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵੋਪਹਾਰਯਨ੍
ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆਏ।
ਪੀਤ੍ਵਾ ਘਟਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਗਮਨਾਯੋਪਚਕ੍ਰਮੇ। ਈषਤ੍ਸਮੁਤ੍ਕਟੋ ਮਤ੍ਤਸ੍ਤੇਜੋਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਘੜੇ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਰਸਤੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਥੋੜ੍ਹਾ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਬਭੌ ਰੁष੍ਟਃ ਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮੋਪਮਃ। ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਸ ਭਵਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਰਕ੍ਸ਼ੋਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃ ਪਦਨ੍ਯਾਸੈਰਕਮ੍ਪਯਤ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
ਕੁੰਭਕਰਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਭਰਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ; ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਥਾਪਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਂ ਵਪੁषਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਰ੍ਧਰਣੀਮਿਵਾਂਸ਼ੁਭਿਃ। ਜਗਾਮ ਤਤ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਮਾਲਯਾ ਵृਤਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਰ੍ਗੇਹਮਿਵ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਮਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੈ-ਭੂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥਮਮਿਤ੍ਰਘਾਤਿਨਂ ਵਨੌਕਸਸ੍ਤੇ ਸਹਸਾ ਬਹਿਃਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾਪ੍ਰਮੇਯਂ ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਕਲ੍ਪਂ ਵਿਤਤ੍ਰਸੁਸ੍ਤੇ ਸਹ ਯੂਥਪਾਲੈਃ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਬਾਹਰ ਖੜੇ ਸਨ, ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ, ਅਣਮਾਪ ਲੱਗਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕੰਬ ਗਏ।
ਕੇਚਿਚ੍ਛਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਸ੍ਮ ਰਾਮਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਦ੍ ਵ੍ਯਥਿਤਾਃ ਪਤਨ੍ਤਿ। ਕੇਚਿਦ੍ ਦਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਥਿਤਾਃ ਪਤਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਦ੍ ਭਯਾਰ੍ਤਾ ਭੁਵਿ ਸ਼ੇਰਤੇ ਸ੍ਮ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਰਾਮ ਕੋਲ ਭੱਜੇ; ਕੁਝ ਡਰੇ ਹੋਏ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਕੁਝ ਡਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਗਏ; ਤੇ ਕੁਝ ਡਰ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਏ ਰਹੇ।
ਤਮਦ੍ਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਪ੍ਰਤਿਮਂ ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਤਮਾਦਿਤ੍ਯਮਿਵਾਤ੍ਮਤੇਜਸਾ। ਵਨੌਕਸਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਵृਦ੍ਧਮਦ੍ਭੁਤਂ ਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾ ਦੁਦ੍ਰੁਵਿਰੇ ਯਤਸ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ, ਤਾਜਧਾਰੀ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਆਪਣੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ।
thumb|ਏਕषष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕषष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਇੱਕਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਮਹਾਕਾਯਂ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲਾ ਰਾਮ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਤਾਜਧਾਰੀ ਤੇ ਵਿਅਕਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪਰ੍ਵਤਾਕਾਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਕ੍ਰਮਮਾਣਮਿਵਾਕਾਸ਼ਂ ਪੁਰਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਯਥਾ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਪਾਉਂਦਾ ਜਿਵੇਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਵਾਂਗ, ਵੇਖ ਕੇ।
ਸਤੋਯਾਮ੍ਬੁਦਸਂਕਾਸ਼ਂ ਕਾਞ੍ਚਨਾਙ੍ਗਦਭੂषਣਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਮਹਾਚਮੂਃ
ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਗਣ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਪਈ।
ਵਿਦ੍ਰੁਤਾਂ ਵਾਹਿਨੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਰ੍ਧਮਾਨਂ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍। ਸਵਿਸ੍ਮਿਤਮਿਦਂ ਰਾਮੋ ਵਿਭੀषਣਮੁਵਾਚ ਹ
ਫੌਜ ਨੂੰ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕੋऽਸੌ ਪਰ੍ਵਤਸਂਕਾਸ਼ਃ ਕਿਰੀਟੀ ਹਰਿਲੋਚਨਃ। ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵੀਰਃ ਸਵਿਦ੍ਯੁਦਿਵ ਤੋਯਦਃ
ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ, ਮੋਹਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਹੀਰੋ ਜਿਹਾ?
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਕੇਤੁਭੂਤੋऽਸੌ ਮਹਾਨੇਕੋऽਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ। ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਨਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਝੰਡਾ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਨੋਖਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸੁਮਹਾਨ੍ ਕੋऽਸੌ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਸੁਰਃ। ਨ ਮਯੈਵਂਵਿਧਂ ਭੂਤਂ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਂ ਕਦਾਚਨ
ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ—ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੈ ਜਾਂ ਅਸੁਰ? ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਐਸਾ ਜੀਵ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਸਮ੍ਪृष੍ਟੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੇਣ ਰਾਮੇਣਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ। ਵਿਭੀषਣੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਾਜਪੁਤ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਤਬ ਨਿਰਮਲ ਹਨ, ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਨੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਯੇਨ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਵਾਸਵਸ਼੍ਚ ਪਰਾਜਿਤਃ। ਸੈष ਵਿਸ਼੍ਰਵਸਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਅਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਸਦृਸ਼ੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋऽਨ੍ਯੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਵਸਵਤ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ—ਇਹ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕੁੰਭਕਰਨ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਵਰਗੀ ਹੇਠਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਹੀਂ।
ਏਤੇਨ ਦੇਵਾ ਯੁਧਿ ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਭੁਜਂਗਾਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨਾਸ਼੍ਚ। ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਧਰਕਿਂਨਰਾਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੋ ਰਾਘਵ ਸਮ੍ਪ੍ਰਭਗ੍ਨਾਃ
ਇਸ ਨੇ, ਰਾਘਵ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਸੱਪ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਕਿੰਨਰ—all ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਮਹਾਬਲਮ੍। ਹਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ੇਕੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਕਾਲੋऽਯਮਿਤਿ ਮੋਹਿਤਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਸ਼ੂਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਅੰਗ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਾਂ ਹੀ ਸਮਝ ਆਇਆ ਤੇ ਉਹ ਭਟਕ ਗਏ।
ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਹ੍ਯੇष ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਰਦਾਨਕृਤਂ ਬਲਮ੍
ਕੁੰਭਕਰਨ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਹੀ ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ; ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਵਰਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ।
ਬਾਲੇਨ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਸੁਬਹੂਨ੍ਯਪਿ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜਦ ਬੱਚਾ ਹੀ ਸੀ ਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਭੁੱਖਾ, ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਖਾ ਲਏ।
ਤੇषੁ ਸਮ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੇषੁ ਪ੍ਰਜਾ ਭਯਨਿਪੀਡਿਤਾਃ। ਯਾਨ੍ਤ ਸ੍ਮ ਸ਼ਰਣਂ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਤਮਪ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍
ਜਦ ਉਹ ਜੀਵ ਖਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਲੋਕ ਡਰ ਕੇ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਗਏ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਕੁਪਿਤੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਜਘਾਨ ਵਜ੍ਰੇਣ ਸ਼ਿਤੇਨ ਵਜ੍ਰੀ। ਸ ਸ਼ਕ੍ਰਵਜ੍ਰਾਭਿਹਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਚਚਾਲ ਕੋਪਾਚ੍ਚ ਭृਸ਼ਂ ਨਨਾਦ
ਫਿਰ, ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਵਜਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ; ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੰਬਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਨਾਨਦ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਨਾਦਂ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਭੂਯੋ ਵਿਤਤ੍ਰਸੁਃ
ਕੁੰਭਕਰਨ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਦ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰ ਗਏ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਨਿष੍ਕृष੍ਯੈਰਾਵਤਾਦ੍ ਦਨ੍ਤਂ ਜਘਾਨੋਰਸਿ ਵਾਸਵਮ੍
ਫਿਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ 'ਤੇ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੇ ਐਰਾਵਤ ਤੋਂ ਦੰਦ ਖਿੱਚ ਕੇ ਵਾਸਵ ਦੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਪ੍ਰਹਾਰਾਰ੍ਤੋ ਵਿਜਜ੍ਵਾਲ ਸ ਵਾਸਵਃ। ਤਤੋ ਵਿषੇਦੁਃ ਸਹਸਾ ਦੇਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਦਾਨਵਾਃ
ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਵਾਸਵ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਤਪਕ ਉਠਿਆ; ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਤੇ ਦਾਨਵ ਅਚਾਨਕ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਜਾਭਿਃ ਸਹ ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼੍ਚ ਯਯੌ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਃ। ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ
ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸ਼ਕਰ ਸਵਯੰਭੂ ਦੇ ਥਾਂ ਗਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚਾਪਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਚਾਪਿ ਧਰ੍षਣਮ੍। ਆਸ਼੍ਰਮਧ੍ਵਂਸਨਂ ਚਾਪਿ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਹਰਣਂ ਭृਸ਼ਮ੍
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ, ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚੁੱਕ ਲੈਣਾ—
ਏਵਂ ਪ੍ਰਜਾ ਯਦਿ ਤ੍ਵੇष ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਅਚਿਰੇਣੈਵ ਕਾਲੇਨ ਸ਼ੂਨ੍ਯੋ ਲੋਕੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਾਸਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ। ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸ੍ਯਾਵਾਹਯਾਮਾਸ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਵਾਸਵ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।