ਸ਼ੋषਣਂ ਦਾਰਣਂ ਚੈਵ ਵਜ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਸ਼ਂ ਕਾਲਪਾਸ਼ਂ ਵਾਰੁਣਂ ਪਾਸ਼ਮੇਵ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਦਾਰਣ, ਜਿੱਤਣ ਔਖਾ ਵਜਰ ਹਥਿਆਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਪਾਸ਼, ਕਾਲ ਪਾਸ਼ ਤੇ ਵਾਰੁਣ ਪਾਸ਼ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਪਿਨਾਕਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦਯਿਤਂ ਸ਼ੁष੍ਕਾਰ੍ਦ੍ਰੇ ਅਸ਼ਨੀ ਤਥਾ। ਦਣ੍ਡਾਸ੍ਤ੍ਰਮਥ ਪੈਸ਼ਾਚਂ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰਾ ਪਿਨਾਕ ਹਥਿਆਰ, ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਗੀਲਾ ਅਸ਼ਨੀ, ਦੰਡ ਹਥਿਆਰ, ਪੈਸ਼ਾਚ ਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਧਰ੍ਮਚਕ੍ਰਂ ਕਾਲਚਕ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣੁਚਕ੍ਰਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਮਥਨਂ ਚੈਵ ਅਸ੍ਤ੍ਰਂ ਹਯਸ਼ਿਰਸ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਚੱਕਰ, ਕਾਲ ਚੱਕਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਚੱਕਰ, ਹਵਾ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ, ਮਥਣ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਦ੍ਵਯਂ ਚ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਕਙ੍ਕਾਲਂ ਮੁਸਲਂ ਤਥਾ। ਵੈਦ੍ਯਾਧਰਂ ਮਹਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਕਾਲਾਸ੍ਤ੍ਰਮਥ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਸ਼ਕਤੀ, ਕੰਗਕਾਲ ਹਥਿਆਰ, ਗਦਾ, ਵੱਡਾ ਵਿਦਿਆਧਰ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਕਾਲ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਸੁੱਟਿਆ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਘੋਰਂ ਚ ਕਾਪਾਲਮਥ ਕਙ੍ਕਣਮ੍। ਏਤਾਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ
ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹਥਿਆਰ, ਕਪਾਲ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਕੰਗਣ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਛੱਡੇ; ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਉਸ ਨੇ ਵਰਤੇ।
ਵਸਿष੍ਠੇ ਜਪਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਿਵਾਭਵਤ੍। ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦਣ੍ਡੇਨ ਗ੍ਰਸਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਃ
ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਸੀਸ਼ਠ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਜੋਬਾ ਜਿਹਾ ਸੀ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੰਡ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਨਿਗਲ ਲਏ।
ਤੇषੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਗਾਧਿਨਨ੍ਦਨਃ। ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਮੁਦ੍ਯਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਾਃ ਸਾਗ੍ਨਿਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਠੰਢੇ ਹੋ ਗਏ, ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਿਆ; ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਉਠਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਆਗੂ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤੇ,
ਦੇਵਰ੍षਯਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਮਹੋਰਗਾਃ। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਾਸੀਤ੍ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸਮੁਦੀਰਿਤੇ
ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ—all ਡਰ ਗਏ; ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਥਿਆਰ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਡਰ ਗਏ।
ਤਦਪ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹਾਘੋਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇਣ ਤੇਜਸਾ। ਵਸਿष੍ਠੋ ਗ੍ਰਸਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡੇਨ ਰਾਘਵ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਵੀ, ਰਾਘਵ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੰਡ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਗਲ ਲਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗ੍ਰਸਮਾਨਸ੍ਯ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮੋਹਨਂ ਰੌਦ੍ਰਂ ਰੂਪਮਾਸੀਤ੍ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਥਿਆਰ ਨਿਗਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਰੋਮਕੂਪੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਮਰੀਚ੍ਯ ਇਵ ਨਿष੍ਪੇਤੁਰਗ੍ਨੇਰ੍ਧੂਮਾਕੁਲਾਰ੍ਚਿषਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਹਰ ਰੋਮ-ਕੂਪ ਵਿਚੋਂ, ਅੱਗ ਦੀ ਧੂੰਮ ਰਹਿਤ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਲੋਅ ਵਾਂਗ, ਕਿਰਣਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ।
ਪ੍ਰਾਜ੍ਵਲਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਕਰੋਦ੍ਯਤਃ। ਵਿਧੂਮ ਇਵ ਕਾਲਾਗ੍ਨੇਰ੍ਯਮਦਣ੍ਡ ਇਵਾਪਰਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਉਚਾ ਕੀਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੰਡ ਚਮਕ ਉਠਿਆ, ਕਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਧੂੰਮ ਰਹਿਤ ਲੋਅ ਵਾਂਗ, ਯਮ ਦਾ ਦੰਡ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋऽਸ੍ਤੁਵਨ੍ ਮੁਨਿਗਣਾ ਵਸਿष੍ਠਂ ਜਪਤਾਂ ਵਰਮ੍। ਅਮੋਘਂ ਤੇ ਬਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤੇਜੋ ਧਾਰਯ ਤੇਜਸਾ
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ: 'ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਣ; ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖ।'
ਨਿਗृਹੀਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਅਮੋਘਂ ਤੇ ਬਲਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਲੋਕਾਃ ਸਨ੍ਤੁ ਗਤਵ੍ਯਥਾਃ
'ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਬ੍ਰਹਮਣ, ਮਹਾ ਤਾਕਤਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ—ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸ਼ਮਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਬਲਃ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਵਿਨਿਕृਤੋ ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾ ਤਾਕਤਵਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
ਧਿਗ੍ ਬਲਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਬਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜੋਬਲਂ ਬਲਮ੍। ਏਕੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡੇਨ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਹਤਾਨਿ ਮੇ
'ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਧਿਕਕਾਰ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਹੀ ਸੱਚੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਇਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੰਡ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।'
ਤਦੇਤਤ੍ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਹਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਾਨਸਃ। ਤਪੋ ਮਹਤ੍ ਸਮਾਸ੍ਥਾਸ੍ਯੇ ਯਦ੍ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਕਾਰਣਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਬਣਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।'
thumb|ਸਪ੍ਤਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸਤਪੰਜਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ।
ਤਤਃ ਸਂਤਪ੍ਤਹृਦਯਃ ਸ੍ਮਰਨ੍ਨਿਗ੍ਰਹਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਕृਤਵੈਰੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁੱਖੀ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਵੈਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮਹਿष੍ਯਾ ਸਹ ਰਾਘਵ। ਤਤਾਪ ਪਰਮਂ ਘੋਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਗਿਆ, ਰਾਘਵ; ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕਰਣ ਲੱਗਾ।
ਫਲਮੂਲਾਸ਼ਨੋ ਦਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚਚਾਰ ਪਰਮਂ ਤਪਃ। ਅਥਾਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾਃ
ਉਹ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਹਵਿष੍ਪਨ੍ਦੋ ਮਧੁष੍ਪਨ੍ਦੋ ਦृਢਨੇਤ੍ਰੋ ਮਹਾਰਥਃ। ਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਹਵਿਸਪੰਦ, ਮਧੁਸਪੰਦ ਤੇ ਡ੍ਰਿੜਨੇਤਰ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ — ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ —
ਅਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਤਪੋਧਨਮ੍। ਜਿਤਾ ਰਾਜਰ੍षਿਲੋਕਾਸ੍ਤੇ ਤਪਸਾ ਕੁਸ਼ਿਕਾਤ੍ਮਜ
ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਪ ਦਾ ਧਨੀ ਸੀ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ: 'ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ।'
ਅਨੇਨ ਤਪਸਾ ਤ੍ਵਾਂ ਹਿ ਰਾਜਰ੍षਿਰਿਤਿ ਵਿਦ੍ਮਹੇ। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤੇਜਾ ਜਗਾਮ ਸਹ ਦੈਵਤੈਃ
'ਇਸ ਤਪ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਪਿ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹ੍ਰਿਯਾ ਕਿਂਚਿਦਵਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ, ਅਕਾਸ਼ੀ ਲੋਕ ਵਿਚ ਗਿਆ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਜਾ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕ ਗਿਆ।
ਦੁਃਖੇਨ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟਃ ਸਮਨ੍ਯੁਰਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਤਪਸ਼੍ਚ ਸੁਮਹਤ੍ ਤਪ੍ਤਂ ਰਾਜਰ੍षਿਰਿਤਿ ਮਾਂ ਵਿਦੁਃ
ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।'
ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍षਿਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਨ੍ਯੇ ਤਪਃ ਫਲਮ੍। ਏਵਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਭੂਯ ਏਵ ਮਹਾਤਪਾਃ
'ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ — ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਤਪ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ।' ਇਹ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ,
ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਪਰਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍। ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ,
ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਰਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਕੁਲਵਰ੍ਧਨਃ। ਤਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਯਜੇਯਮਿਤਿ ਰਾਘਵ
ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ, 'ਮੈਂ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ।'
ਗਚ੍ਛੇਯਂ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇਣ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍। ਵਸਿष੍ਠਂ ਸ ਸਮਾਹੂਯ ਕਥਯਾਮਾਸ ਚਿਨ੍ਤਿਤਮ੍
'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾ ਲਵਾਂ।' ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨਸਾ ਦੱਸਿਆ।