ਯੋऽਸੌ ਨਵਾਰ੍ਕੋਦਿਤਤਾਮ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ੁ- ਰਾਰੁਹ੍ਯ ਘਣ੍ਟਾਨਿਨਦਪ੍ਰਣਾਦਮ੍। ਗਜਂ ਖਰਂ ਗਰ੍ਜਤਿ ਵੈ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਮਹੋਦਰੋ ਨਾਮ ਸ ਏष ਵੀਰਃ
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਵੇਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹਨ, ਜੋ ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ 'ਖਰ' ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਇਹ ਮਹੋਦਰ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਸੂਰਮਾ।
ਯੋऽਸੌ ਹਯਂ ਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰਭਾਣ੍ਡ- ਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸਂਧ੍ਯਾਭ੍ਰਗਿਰਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍। ਪ੍ਰਾਸਂ ਸਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਮਰੀਚਿਨਦ੍ਧਂ ਪਿਸ਼ਾਚ ਏषੋऽਸ਼ਨਿਤੁਲ੍ਯਵੇਗਃ
ਜੋ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਘੋੜੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਭਾਲਾ ਉਚੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਇਹ ਪਿਸਾਚ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚੈष ਸ਼ੂਲਂ ਨਿਸ਼ਿਤਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭਂ ਕਿਂਕਰਵਜ੍ਰਵੇਗਮ੍। ਵृषੇਨ੍ਦ੍ਰਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਕਾਸ਼- ਮਾਯਾਤਿ ਯੋऽਸੌ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ
ਜੋ ਤਿੱਖਾ ਭਾਲਾ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਚਾਲ ਵੱਜਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਤ੍ਰਿਸਿਰਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਹੈ।
ਅਸੌ ਚ ਜੀਮੂਤਨਿਕਾਸ਼ਰੂਪਃ ਕੁਮ੍ਭਃ ਪृਥੁਵ੍ਯੂਢਸੁਜਾਤਵਕ੍ਸ਼ਾਃ। ਸਮਾਹਿਤਃ ਪਨ੍ਨਗਰਾਜਕੇਤੁ- ਰ੍ਵਿਸ੍ਫਾਰਯਨ੍ ਯਾਤਿ ਧਨੁਰ੍ਵਿਧੁਨ੍ਵਨ੍
ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਦਾ ਤੇ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਇਹ ਕੁੰਭ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚੈष ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਵਜ੍ਰਜੁष੍ਟਂ ਦੀਪ੍ਤਂ ਸਧੂਮਂ ਪਰਿਘਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ। ਆਯਾਤਿ ਰਕ੍ਸ਼ੋਬਲਕੇਤੁਭੂਤੋ ਯੋऽਸੌ ਨਿਕੁਮ੍ਭੋऽਦ੍ਭੁਤਘੋਰਕਰ੍ਮਾ
ਜੋ ਸੋਨੇ ਤੇ ਵੱਜਰ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀ ਜਲਦੀ ਚਮਕਦੀ ਗਦਾ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਫੌਜ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਕੁੰਭ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕੰਮ ਅਜੀਬ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ।
ਯਸ਼੍ਚੈष ਚਾਪਾਸਿਸ਼ਰੌਘਜੁष੍ਟਂ ਪਤਾਕਿਨਂ ਪਾਵਕਦੀਪ੍ਤਰੂਪਮ੍। ਰਥਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਵਿਭਾਤ੍ਯੁਦਗ੍ਰੋ ਨਰਾਨ੍ਤਕੋऽਸੌ ਨਗਸ਼ृਙ੍ਗਯੋਧੀ
ਜੋ ਧਨੁਸ਼, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਤੀਰ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿਸਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਰਾਂਤਕ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚੈष ਨਾਨਾਵਿਧਘੋਰਰੂਪੈ- ਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋष੍ਟ੍ਰਨਾਗੇਨ੍ਦ੍ਰਮृਗਾਸ਼੍ਵਵਕ੍ਤ੍ਰੈਃ । ਭੂਤੈਰ੍ਵृਤੋ ਭਾਤਿ ਵਿਵृਤ੍ਤਨੇਤ੍ਰੈ- ਰ੍ਯੋऽਸੌ ਸੁਰਾਣਾਮਪਿ ਦਰ੍ਪਹਨ੍ਤਾ
ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਬੱਘ, ਊਠ, ਹਾਥੀ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਘੋੜੇ ਵਾਲੇ ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰੈਤਦਿਨ੍ਦੁਪ੍ਰਤਿਮਂ ਵਿਭਾਤਿ ਛਤ੍ਰਂ ਸਿਤਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ਼ਲਾਕਮਗ੍ਰ੍ਯਮ੍। ਅਤ੍ਰੈष ਰਕ੍ਸ਼ੋਧਿਪਤਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਭੂਤੈਰ੍ਵृਤੋ ਰੁਦ੍ਰ ਇਵਾਵਭਾਤਿ
ਜਿੱਥੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਕੋਮਲ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿੱਟਾ ਛਤ੍ਰ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰੁਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਸੌ ਕਿਰੀਟੀ ਚਲਕੁਣ੍ਡਲਾਸ੍ਯੋ ਨਗੇਨ੍ਦ੍ਰਵਿਨ੍ਧ੍ਯੋਪਮਭੀਮਕਾਯਃ। ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਵੈਵਸ੍ਵਤਦਰ੍ਪਹਨ੍ਤਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋਧਿਪਃ ਸੂਰ੍ਯ ਇਵਾਵਭਾਤਿ
ਇਹ ਜੋ ਮੁਕੁਟ ਪਹਿਨਿਆ, ਕੰਨ ਵਿਚ ਹਿਲਦੇ ਕੁੰਡਲ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਮਾਣ ਤੋੜ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਵਿਭੀषਣਮਰਿਂਦਮਃ। ਅਹੋ ਦੀਪ੍ਤਮਹਾਤੇਜਾ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹਾਏ! ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਕਿੰਨਾ ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਜਲਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
ਆਦਿਤ੍ਯ ਇਵ ਦੁष੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਰ੍ਭਾਤਿ ਰਾਵਣਃ। ਨ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਤੇਜਃਸਮਾਵृਤਮ੍
ਰਾਵਣ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੇਜ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦੇਵਦਾਨਵਵੀਰਾਣਾਂ ਵਪੁਰ੍ਨੈਵਂਵਿਧਂ ਭਵੇਤ੍। ਯਾਦृਸ਼ਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਪੁਰੇਤਦ੍ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਜੋ ਰੂਪ ਇੱਥੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਸਰ੍ਵੇ ਪਰ੍ਵਤਸਂਕਾਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰ੍ਵਤਯੋਧਿਨਃ। ਸਰ੍ਵੇ ਦੀਪ੍ਤਾਯੁਧਧਰਾ ਯੋਧਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਜਲਦੇ ਹਥਿਆਰ ਲਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਯੋਧੇ ਹਨ।
ਵਿਭਾਤਿ ਰਕ੍ਸ਼ੋਰਾਜੋऽਸੌ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੈਰ੍ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨੈਃ। ਭੂਤੈਃ ਪਰਿਵृਤਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਦੇਹਵਦ੍ਭਿਰਿਵਾਨ੍ਤਕਃ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਜਿਹਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਆਵੇ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾਯਮਦ੍ਯ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਮਮ ਦृष੍ਟਿਪਥਂ ਗਤਃ। ਅਦ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧਂ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੀਤਾਹਰਣਸਮ੍ਭਵਮ੍
ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਪੀ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਦੇ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਮੁੱਕਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਨੁਚਰਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ।
ਤਤਃ ਸ ਰਕ੍ਸ਼ੋਧਿਪਤਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਤਾਨ੍ਯਾਹ ਮਹਾਬਲਾਨਿ। ਦ੍ਵਾਰੇषੁ ਚਰ੍ਯਾਗृਹਗੋਪੁਰੇषੁ ਸੁਨਿਰ੍ਵृਤਾਸ੍ਤਿष੍ਠਤ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਾਃ
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਚੌਕੀਆਂ ਤੇ ਮਹਿਲਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹੋ।'
ਇਹਾਗਤਂ ਮਾਂ ਸਹਿਤਂ ਭਵਦ੍ਭਿ- ਰ੍ਵਨੌਕਸਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰਮਿਦਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ। ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਂ ਪੁਰੀਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰਸਹਾਂ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਪ੍ਰਧਰ੍षਯੇਯੁਃ ਸਹਸਾ ਸਮੇਤਾਃ
'ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਣ ਲੈਣ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਲੋਕ ਇਸ ਖਾਲੀ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਨਗਰੀ ਉੱਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।'
ਵਿਸਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸਚਿਵਾਂਸ੍ਤਤਸ੍ਤਾਨ੍ ਗਤੇषੁ ਰਕ੍ਸ਼ਃਸੁ ਯਥਾਨਿਯੋਗਮ੍। ਵ੍ਯਦਾਰਯਦ੍ ਵਾਨਰਸਾਗਰੌਘਂ ਮਹਾਝषਃ ਪੂਰ੍ਣਮਿਵਾਰ੍ਣਵੌਘਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਧੇਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਸਹਸਾ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੀਪ੍ਤੇषੁਚਾਪਂ ਯੁਧਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍। ਮਹਤ੍ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਮਹੀਧਰਾਗ੍ਰਂ ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਰਕ੍ਸ਼ੋਧਿਪਤਿਂ ਹਰੀਸ਼ਃ
ਜਦੋਂ ਹਰੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਚਮਕਦੇ ਤੀਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਉਖਾੜ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਤਚ੍ਛੈਲਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਬਹੁਵृਕ੍ਸ਼ਸਾਨੁਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਯ। ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਸਹਸਾ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਬਾਣੈਸ੍ਤਪਨੀਯਪੁਙ੍ਖੈਃ
ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਰੁੱਖ ਸਨ, ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਚੋਟੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧੋਤ੍ਤਮਸਾਨੁਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਵਿਦੀਰ੍ਣੇ ਪਤਿਤੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮ੍। ਮਹਾਹਿਕਲ੍ਪਂ ਸ਼ਰਮਨ੍ਤਕਾਭਂ ਸਮਾਦਧੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਲੋਕਨਾਥਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਚੋਟੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖ ਸਨ, ਟੁੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਤਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੌਤ ਵਰਗਾ, ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵਰਗਾ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਸ ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਨਿਲਤੁਲ੍ਯਵੇਗਂ ਸਵਿਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਜ੍ਵਲਨਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍। ਬਾਣਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼ਨਿਤੁਲ੍ਯਵੇਗਂ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਧਾਯ ਰੁष੍ਟਃ
ਉਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਸਤੇ ਸੁੱਟਿਆ।
ਸ ਸਾਯਕੋ ਰਾਵਣਬਾਹੁਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਾਸ਼ਨਿਪ੍ਰਖ੍ਯਵਪੁਃਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍। ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਾਸਾਦ੍ਯ ਬਿਭੇਦ ਵੇਗਾਦ੍ ਗੁਹੇਰਿਤਾ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਮਿਵੋਗ੍ਰਸ਼ਕ੍ਤਿਃ
ਰਾਵਣ ਦੇ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਛੁੱਟਿਆ ਉਹ ਤੀਰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਜਾ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਤੀਖੀ ਭਾਲਾ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਉਹ ਤੀਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਚੀਰ ਗਿਆ।
ਸ ਸਾਯਕਾਰ੍ਤੋ ਵਿਪਰੀਤਚੇਤਾਃ ਕੂਜਨ੍ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਨਿਪਪਾਤ ਵੀਰਃ। ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭੂਮੌ ਪਤਿਤਂ ਵਿਸਂਜ੍ਞਂ ਨੇਦੁਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਯੁਧਿ ਯਾਤੁਧਾਨਾਃ
ਤੀਰ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉਲਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਪਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਮਾਰਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਤੋ ਗਵਾਕ੍ਸ਼ੋ ਗਵਯਃ ਸੁषੇਣ- ਸ੍ਤ੍ਵਥਰ੍षਭੋ ਜ੍ਯੋਤਿਮੁਖੋ ਨਲਸ਼੍ਚ। ਸ਼ੈਲਾਨ੍ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਵਿਵृਦ੍ਧਕਾਯਾਃ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍
ਫਿਰ ਗਵਾਕਸ਼, ਗਵਯ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਰਿਸ਼ਭ, ਜੋਤਿਮੁਖ ਤੇ ਨਲ—ਇਹ ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ—ਪਹਾੜ ਉਖਾੜ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਹਾਰਾਨ੍ ਸ ਚਕਾਰ ਮੋਘਾਨ੍ ਰਕ੍ਸ਼ੋਧਿਪੋ ਬਾਣਸ਼ਤੈਃ ਸ਼ਿਤਾਗ੍ਰੈਃ। ਤਾਨ੍ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨਪਿ ਬਾਣਜਾਲੈ- ਰ੍ਬਿਭੇਦ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਚਿਤ੍ਰਪੁਙ੍ਖੈਃ
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਰਗ ਕੇ। ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਰਿਬਾਣੈ- ਰ੍ਭਿਨ੍ਨਾ ਨਿਪੇਤੁਰ੍ਭੁਵਿ ਭੀਮਕਾਯਾਃ। ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਦ੍ ਵਾਨਰਸੈਨ੍ਯਮੁਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦਯਾਮਾਸ ਸ ਬਾਣਜਾਲੈਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਵਾਨਰ ਫੌਜ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮੋਟੀਆਂ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ।
ਤੇ ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪਤਿਤਾਸ਼੍ਚ ਵੀਰਾ ਨਾਨਦ੍ਯਮਾਨਾ ਭਯਸ਼ਲ੍ਯਵਿਦ੍ਧਾਃ। ਸ਼ਾਖਾਮृਗਾ ਰਾਵਣਸਾਯਕਾਰ੍ਤਾ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਸ੍ਮ ਰਾਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਨਰ ਲੜਾਕੂ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਆ ਗਏ।
ਤਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸ ਧਨੁਰ੍ਧਨੁष੍ਮਾ- ਨਾਦਾਯ ਰਾਮਃ ਸਹਸਾ ਜਗਾਮ। ਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰਭ੍ਯੁਪੇਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਰਾਮਂ ਪਰਮਾਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤਮ੍
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਅਰਥ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਆਖੇ।