ਵ੍ਯਭ੍ਰਮਾਕਾਸ਼ਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਭੋਜਨਾਃ। ਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਯਪਸਵ੍ਯਾਨਿ ਖਗਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੂ ਰਥਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਨੀਲੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਰਥ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਉਲਟ ਵਲ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਵਮਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪਾਵਕਜ੍ਵਾਲਾਃ ਸ਼ਿਵਾ ਘੋਰਾ ਵਵਾਸ਼ਿਰੇ। ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪਪਾਤੋਲ੍ਕਾ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਪਰੁषਂ ਵਵੌ
ਭਿਆਨਕ ਗਿਦੜ ਅੱਗ ਉਗਲਦੇ ਹੋਏ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਇਕ ਉਲਕਾ ਡਿੱਗਿਆ ਤੇ ਹਵਾ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਕਰਕਸ਼ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਭਿਸਂਰਬ੍ਧਾ ਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚ ਨ ਚਕਾਸ਼ਿਰੇ। ਮੇਘਾਸ਼੍ਚ ਖਰਨਿਰ੍ਘੋषਾ ਰਥਸ੍ਯੋਪਰਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਤਾਰੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕੇ ਨਹੀਂ। ਬੱਦਲ ਭਾਰੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਵਵਰ੍षੂ ਰੁਧਿਰਂ ਚਾਸ੍ਯ ਸਿषਿਚੁਸ਼੍ਚ ਪੁਰਃਸਰਾਨ੍। ਕੇਤੁਮੂਰ੍ਧਨਿ ਗृਧ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਲੀਨੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖਃ
ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸੂਰਮੇ ਭਿੱਜ ਗਏ। ਇਕ ਗਿਧ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਰਥ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਨਦਨ੍ਨੁਭਯਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਸਮਗ੍ਰਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮਾਹਰਤ੍। ਸਾਰਥੇਰ੍ਬਹੁਸ਼ਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮਵਗਾਹਤਃ
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਰੋਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਾਨ ਖੋਹ ਲਈ। ਉਸਦਾ ਰਥ ਹੰਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਡੋਲ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤੋਦੋ ਨ੍ਯਪਤਦ੍ਧਸ੍ਤਾਤ੍ ਸੂਤਸ੍ਯ ਹਯਸਾਦਿਨਃ। ਨਿਰ੍ਯਾਣਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਯਾ ਚ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਭਾਸ੍ਵਰਾ ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾ
ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰਥੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਚਾਬਕ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਮਿਟ ਗਈ।
ਸਾ ਨਨਾਸ਼ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਸਮੇ ਚ ਸ੍ਖਲਿਤਾ ਹਯਾਃ। ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਤਂ ਹਿ ਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਗੁਣਪੌਰੁषਮ੍। ਯੁਧਿ ਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣਾ ਕਪਿਸੇਨਾਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਮਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਸਮਤਲ ਰਾਹ ਤੇ ਲੜਖੜਾ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਹਸਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਲਈ ਵਧੀ।
ਅਥ ਘੋषਃ ਸੁਤੁਮੁਲੋ ਹਰੀਣਾਂ ਸਮਜਾਯਤ। ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨਾਰੁਜਤਾਂ ਚੈਵ ਗੁਰ੍ਵੀਰ੍ਵੈ ਗृਹ੍ਣਤਾਂ ਸ਼ਿਲਾਃ
ਫਿਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਮਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜਦੇ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਚੱਟਾਣਾਂ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਨਦਤਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਚ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਚ ਗਰ੍ਜਤਾਮ੍। ਉਭੇ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤੇ ਸੈਨ੍ਯੇ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣਵਨੌਕਸਾਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਗੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਵਾਨਰ ਭੀ ਡੰਘਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ—ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਵਾਨਰ—ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਵੇਗਿਤਾਨਾਂ ਸਮਰ੍ਥਾਨਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਵਧਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍। ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਚਾਹ੍ਵਯਤਾਂ ਨਿਨਾਦਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਮਹਾਨ੍
ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸਮਰਥ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਕੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਃ ਕਪਿਰਾਜਵਾਹਿਨੀ- ਮਭਿਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਵਿਜਯਾਯ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ। ਵਿਵृਦ੍ਧਵੇਗਾਂ ਚ ਵਿਵੇਸ਼ ਤਾਂ ਚਮੂਂ ਯਥਾ ਮੁਮੂਰ੍षੁਃ ਸ਼ਲਭੋ ਵਿਭਾਵਸੁਮ੍
ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਸਤ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਵਧਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕੀੜਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਹੋਣ ਲਈ ਦੌੜ ਪੈਂਦਾ ਹੋਵੇ।
thumb|ਅष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਵਾਂਵਾਂ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਣਕृਤੋਦ੍ਯਮਮ੍। ਉਵਾਚ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਰਾਮੋ ਵਿਭੀषਣਮਰਿਂਦਮਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਹਸਤ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕ ਏष ਸੁਮਹਾਕਾਯੋ ਬਲੇਨ ਮਹਤਾ ਵृਤਃ। ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਮਹਾਵੇਗਃ ਕਿਂਰੂਪਬਲਪੌਰੁषਃ
ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਸਦਾ ਰੂਪ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ?
ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਵੀਰ੍ਯਵਨ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਮ੍। ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਭੀषਣਃ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਕੌਣ ਤਾਕਤਵਾਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਹੈ? ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ:
ਏष ਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਭਾਗਬਲਸਂਵृਤਃ। ਵੀਰ੍ਯਵਾਨਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚ੍ਛੂਰਃ ਸੁਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਇਹ ਉਸਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਹਸਤ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਭੀਮਂ ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਗਰ੍ਜਨ੍ਤਂ ਸੁਮਹਾਕਾਯਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰਭਿਸਂਵृਤਮ੍
ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਸਤ, ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਛਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੱਜਦਾ ਹੋਇਆ ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਤੀ ਸੇਨਾ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਬਲੀਯਸਾਮ੍। ਅਭਿਸਂਜਾਤਘੋषਾਣਾਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਮਭਿਗਰ੍ਜਤਾਮ੍
ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਗੀ ਨਾਅਰੇ ਉਠ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੂੰ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਖਡ੍ਗਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯृष੍ਟਿਸ਼ੂਲਾਸ਼੍ਚ ਬਾਣਾਨਿ ਮੁਸਲਾਨਿ ਚ। ਗਦਾਸ਼੍ਚ ਪਰਿਘਾਃ ਪ੍ਰਾਸਾ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚ ਪਰਸ਼੍ਵਧਾਃ
ਤਲਵਾਰਾਂ, ਭਾਲੇ, ਨੇਜ਼ੇ, ਤੀਰ, ਗੁੱਠੀਆਂ, ਗਦਾ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਡੰਡੇ, ਭਾਲ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੁਹਾੜੇ
ਧਨੂਂषਿ ਚ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਜਯੈषਿਣਾਮ੍। ਪ੍ਰਗृਹੀਤਾਨ੍ਯਰਾਜਨ੍ਤ ਵਾਨਰਾਨਭਿਧਾਵਤਾਮ੍
ਤੇ ਰਾਛਸਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਣੇ ਹੋਏ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਲਏ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਜਗृਹੁਃ ਪਾਦਪਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪੁष੍ਪਿਤਾਂਸ੍ਤੁ ਗਿਰੀਂਸ੍ਤਥਾ। ਸ਼ਿਲਾਸ਼੍ਚ ਵਿਪੁਲਾ ਦੀਰ੍ਘਾ ਯੋਦ੍ਧੁਕਾਮਾਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ
ਵਾਨਰ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਰੁੱਖ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵੀ ਚੁੱਕ ਲਏ।
ਤੇषਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮਃ ਸੁਮਹਾਨਭੂਤ੍। ਬਹੂਨਾਮਸ਼੍ਮਵृष੍ਟਿਂ ਚ ਸ਼ਰਵਰ੍षਂ ਚ ਵਰ੍षਤਾਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਜੰਗ ਛਿੜ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਈਆਂ ਵਲੋਂ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਬਹਵੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਬਹੂਨ੍ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਾਨ੍। ਵਾਨਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਿਜਘ੍ਨੁਰ੍ਬਹਵੋ ਬਹੂਨ੍
ਕਈ ਰਾਛਸਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਕਈ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਕਈ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਈ ਰਾਛਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ।
ਸ਼ੂਲੈਃ ਪ੍ਰਮਥਿਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਤ੍ ਤੁ ਪਰਮਾਯੁਧੈਃ। ਪਰਿਘੈਰਾਹਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਃ ਪਰਸ਼੍ਵਧੈਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਗਏ, ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਲੋਹੇ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਕੁਹਾੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਢੇ ਗਏ।
ਨਿਰੁਚ੍ਛ੍ਵਾਸਾਃ ਪੁਨਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਤਿਤਾ ਜਗਤੀਤਲੇ। ਵਿਭਿਨ੍ਨਹृਦਯਾਃ ਕੇਚਿਦਿषੁਸਂਧਾਨਸਾਧਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਬਿਨਾ ਸਾਹ ਲਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਦੇ ਦਿਲ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਜ ਕੇ ਚੀਰ ਗਏ।
ਕੇਚਿਦ੍ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤਾਃ ਖਡ੍ਗੈਃ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਃ ਪਤਿਤਾ ਭੁਵਿ। ਵਾਨਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਸ਼ੂਰੈਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਸ਼੍ਚ ਵਿਦਾਰਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੜਪਦੇ ਹੋਏ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਬਹਾਦਰ ਰਾਛਸਾਂ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਨਰੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੌਘਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਪਾਦਪੈਰ੍ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਪਿष੍ਟਾ ਵਸੁਧਾਤਲੇ
ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਏ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਟੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
ਵਜ੍ਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਤਲੈਰ੍ਹਸ੍ਤੈਰ੍ਮੁष੍ਟਿਭਿਸ਼੍ਚ ਹਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍। ਵਮਨ੍ ਸ਼ੋਣਿਤਮਾਸ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਦਸ਼ਨੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਲਹੂ ਉਗਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੱਸ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ।
ਆਰ੍ਤਸ੍ਵਨਂ ਚ ਸ੍ਵਨਤਾਂ ਸਿਂਹਨਾਦਂ ਚ ਨਰ੍ਦਤਾਮ੍। ਬਭੂਵ ਤੁਮੁਲਃ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਹਰੀਣਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮਪਿ
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਭਰੇ ਚੀਕਾਂ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਗੱਜਣ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚ ਗਿਆ।
ਵਾਨਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਵੀਰਮਾਰ੍ਗਮਨੁਵ੍ਰਤਾਃ। ਵਿਵृਤ੍ਤਵਦਨਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਃ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਭੀਤਵਤ੍
ਕ੍ਰੋਧੀ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਛਸ, ਜੋ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵੱਡੇ ਕਰਕੇ, ਡਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।