ਸਂਗ੍ਰਾਮਸਜ੍ਜਾਃ ਸਂਹृष੍ਟਾ ਧਾਰਯਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤਦਾ। ਸਧਨੁष੍ਕਾਃ ਕਵਚਿਨੋ ਵੇਗਾਦਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਅਤੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਰਾਵਣਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਾਨਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਪਰ੍ਯਵਾਰਯਨ੍। ਅਥਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤੁ ਰਾਜਾਨਂ ਭੇਰੀਮਾਹਤ੍ਯ ਭੈਰਵਾਮ੍
ਰਾਵਣ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਭੈੜੀ ਜੰਗੀ ਡੋਲ ਵਜਾ ਕੇ—
ਆਰੁਰੋਹ ਰਥਂ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਃ ਸਜ੍ਜਕਲ੍ਪਿਤਮ੍। ਹਯੈਰ੍ਮਹਾਜਵੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸੂਤਂ ਸੁਸਂਯਤਮ੍
ਪ੍ਰਹਸਤ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜੋ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ।
ਮਹਾਜਲਦਨਿਰ੍ਘੋषਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਭਾਸ੍ਵਰਮ੍। ਉਰਗਧ੍ਵਜਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਸੁਵਰੂਥਂ ਸ੍ਵਪਸ੍ਕਰਮ੍
ਉਹ ਰਥ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਸੱਪ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਵਚ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਝੰਡਾ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸੁਵਰ੍ਣਜਾਲਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਤਮਿਵ ਸ਼੍ਰਿਯਾ। ਤਤਸ੍ਤਂ ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਰਾਵਣਾਰ੍ਪਿਤਸ਼ਾਸਨਃ
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਉਹ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਲਙ੍ਕਾਯਾ ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਤੂਰ੍ਣਂ ਬਲੇਨ ਮਹਤਾ ਵृਤਃ। ਤਤੋ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਰ੍ਘੋषਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਨਿਨਦੋਪਮਃ। ਵਾਦਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਨਿਨਦਃ ਪੂਰਯਨ੍ਨਿਵ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲਿਆ। ਫਿਰ ਡੋਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਰਦੀ ਹੋਈ ਲੱਗੀ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੇ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਯਾਤੇ ਵਾਹਿਨੀਪਤੌ। ਨਿਨਦਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਰਾਨ੍ ਘੋਰਾਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਜਗ੍ਮੁਰਗ੍ਰਤਃ
ਜਦੋਂ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਨੈਕ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਪਏ।
ਭੀਮਰੂਪਾ ਮਹਾਕਾਯਾਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਃਸਰਾਃ। ਨਰਾਨ੍ਤਕਃ ਕੁਮ੍ਭਹਨੁਰ੍ਮਹਾਨਾਦਃ ਸਮੁਨ੍ਨਤਃ। ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸਚਿਵਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਨਿਰ੍ਯਯੁਃ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਤਮ੍
ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਹਸਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸੂਰਮੇ—ਨਰਾਂਤਕ, ਕੁੰਭਹਨੂ, ਮਹਾਨਾਦ ਅਤੇ ਸਮੁੰਨਤ—ਉਸਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਵ੍ਯੂਢੇਨੈਵ ਸੁਘੋਰੇਣ ਪੂਰ੍ਵਦ੍ਵਾਰਾਤ੍ ਸ ਨਿਰ੍ਯਯੌ। ਗਜਯੂਥਨਿਕਾਸ਼ੇਨ ਬਲੇਨ ਮਹਤਾ ਵृਤਃ
ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰਿਤ ਲੜਾਈ ਦੀ ਲਾਈਨ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਨਿਕਲਿਆ, ਜੋ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਰਗੀ ਸੀ।
ਸਾਗਰਪ੍ਰਤਿਮੌਘੇਨ ਵृਤਸ੍ਤੇਨ ਬਲੇਨ ਸਃ। ਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋ ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮੋਪਮਃ
ਉਹ ਫੌਜ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਾਂ ਮਾਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯਾਣਘੋषੇਣ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਚ ਨਰ੍ਦਤਾਮ੍। ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਵਿਨੇਦੁਰ੍ਵਿਕृਤੈਃ ਸ੍ਵਰੈਃ
ਉਸਦੇ ਨਿਕਲਣ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਜਣਾਂ ਨਾਲ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅਜੀਬ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਲਪ ਪਏ।
ਵ੍ਯਭ੍ਰਮਾਕਾਸ਼ਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਭੋਜਨਾਃ। ਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਯਪਸਵ੍ਯਾਨਿ ਖਗਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੂ ਰਥਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਨੀਲੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਰਥ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਉਲਟ ਵਲ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਵਮਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪਾਵਕਜ੍ਵਾਲਾਃ ਸ਼ਿਵਾ ਘੋਰਾ ਵਵਾਸ਼ਿਰੇ। ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪਪਾਤੋਲ੍ਕਾ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਪਰੁषਂ ਵਵੌ
ਭਿਆਨਕ ਗਿਦੜ ਅੱਗ ਉਗਲਦੇ ਹੋਏ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਇਕ ਉਲਕਾ ਡਿੱਗਿਆ ਤੇ ਹਵਾ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਕਰਕਸ਼ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਭਿਸਂਰਬ੍ਧਾ ਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚ ਨ ਚਕਾਸ਼ਿਰੇ। ਮੇਘਾਸ਼੍ਚ ਖਰਨਿਰ੍ਘੋषਾ ਰਥਸ੍ਯੋਪਰਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਤਾਰੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕੇ ਨਹੀਂ। ਬੱਦਲ ਭਾਰੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਵਵਰ੍षੂ ਰੁਧਿਰਂ ਚਾਸ੍ਯ ਸਿषਿਚੁਸ਼੍ਚ ਪੁਰਃਸਰਾਨ੍। ਕੇਤੁਮੂਰ੍ਧਨਿ ਗृਧ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਲੀਨੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖਃ
ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸੂਰਮੇ ਭਿੱਜ ਗਏ। ਇਕ ਗਿਧ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਰਥ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਨਦਨ੍ਨੁਭਯਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਸਮਗ੍ਰਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮਾਹਰਤ੍। ਸਾਰਥੇਰ੍ਬਹੁਸ਼ਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮਵਗਾਹਤਃ
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਰੋਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਾਨ ਖੋਹ ਲਈ। ਉਸਦਾ ਰਥ ਹੰਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਡੋਲ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤੋਦੋ ਨ੍ਯਪਤਦ੍ਧਸ੍ਤਾਤ੍ ਸੂਤਸ੍ਯ ਹਯਸਾਦਿਨਃ। ਨਿਰ੍ਯਾਣਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਯਾ ਚ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਭਾਸ੍ਵਰਾ ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾ
ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰਥੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਚਾਬਕ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਮਿਟ ਗਈ।
ਸਾ ਨਨਾਸ਼ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਸਮੇ ਚ ਸ੍ਖਲਿਤਾ ਹਯਾਃ। ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਤਂ ਹਿ ਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਗੁਣਪੌਰੁषਮ੍। ਯੁਧਿ ਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣਾ ਕਪਿਸੇਨਾਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਮਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਸਮਤਲ ਰਾਹ ਤੇ ਲੜਖੜਾ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਹਸਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਲਈ ਵਧੀ।
ਅਥ ਘੋषਃ ਸੁਤੁਮੁਲੋ ਹਰੀਣਾਂ ਸਮਜਾਯਤ। ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨਾਰੁਜਤਾਂ ਚੈਵ ਗੁਰ੍ਵੀਰ੍ਵੈ ਗृਹ੍ਣਤਾਂ ਸ਼ਿਲਾਃ
ਫਿਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਮਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜਦੇ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਚੱਟਾਣਾਂ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਨਦਤਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਚ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਚ ਗਰ੍ਜਤਾਮ੍। ਉਭੇ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤੇ ਸੈਨ੍ਯੇ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣਵਨੌਕਸਾਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਗੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਵਾਨਰ ਭੀ ਡੰਘਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ—ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਵਾਨਰ—ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਵੇਗਿਤਾਨਾਂ ਸਮਰ੍ਥਾਨਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਵਧਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍। ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਚਾਹ੍ਵਯਤਾਂ ਨਿਨਾਦਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਮਹਾਨ੍
ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸਮਰਥ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਕੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਃ ਕਪਿਰਾਜਵਾਹਿਨੀ- ਮਭਿਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਵਿਜਯਾਯ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ। ਵਿਵृਦ੍ਧਵੇਗਾਂ ਚ ਵਿਵੇਸ਼ ਤਾਂ ਚਮੂਂ ਯਥਾ ਮੁਮੂਰ੍षੁਃ ਸ਼ਲਭੋ ਵਿਭਾਵਸੁਮ੍
ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਸਤ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਵਧਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕੀੜਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਹੋਣ ਲਈ ਦੌੜ ਪੈਂਦਾ ਹੋਵੇ।
thumb|ਅष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਵਾਂਵਾਂ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਣਕृਤੋਦ੍ਯਮਮ੍। ਉਵਾਚ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਰਾਮੋ ਵਿਭੀषਣਮਰਿਂਦਮਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਹਸਤ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕ ਏष ਸੁਮਹਾਕਾਯੋ ਬਲੇਨ ਮਹਤਾ ਵृਤਃ। ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਮਹਾਵੇਗਃ ਕਿਂਰੂਪਬਲਪੌਰੁषਃ
ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਸਦਾ ਰੂਪ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ?
ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਵੀਰ੍ਯਵਨ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਮ੍। ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਭੀषਣਃ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਕੌਣ ਤਾਕਤਵਾਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਹੈ? ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ:
ਏष ਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਭਾਗਬਲਸਂਵृਤਃ। ਵੀਰ੍ਯਵਾਨਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚ੍ਛੂਰਃ ਸੁਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਇਹ ਉਸਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਹਸਤ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਭੀਮਂ ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਗਰ੍ਜਨ੍ਤਂ ਸੁਮਹਾਕਾਯਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰਭਿਸਂਵृਤਮ੍
ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਸਤ, ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਛਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੱਜਦਾ ਹੋਇਆ ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਤੀ ਸੇਨਾ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਬਲੀਯਸਾਮ੍। ਅਭਿਸਂਜਾਤਘੋषਾਣਾਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਮਭਿਗਰ੍ਜਤਾਮ੍
ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਗੀ ਨਾਅਰੇ ਉਠ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੂੰ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਖਡ੍ਗਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯृष੍ਟਿਸ਼ੂਲਾਸ਼੍ਚ ਬਾਣਾਨਿ ਮੁਸਲਾਨਿ ਚ। ਗਦਾਸ਼੍ਚ ਪਰਿਘਾਃ ਪ੍ਰਾਸਾ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚ ਪਰਸ਼੍ਵਧਾਃ
ਤਲਵਾਰਾਂ, ਭਾਲੇ, ਨੇਜ਼ੇ, ਤੀਰ, ਗੁੱਠੀਆਂ, ਗਦਾ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਡੰਡੇ, ਭਾਲ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੁਹਾੜੇ