ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋਮਧ੍ਯੇ ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਮਪਾਤਯਤ੍। ਸ ਵਿਸ੍ਫਾਰਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੋ ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗੇਣ ਤਾਡਿਤਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਧੂਮਰਾਕਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪੂਰਾ ਫੁਲ ਗਿਆ।
ਪਪਾਤ ਸਹਸਾ ਭੂਮੌ ਵਿਕੀਰ੍ਣ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਃ। ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਨਿਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਤਸ਼ੇषਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ। ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਲਙ੍ਕਾਂ ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮੈਃ
ਉਹ ਧੂਮਰਾਕਸ਼ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਕੇ ਝੜ ਪਿਆ ਹੋਵੇ। ਧੂਮਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਚੇ ਹੋਏ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਡਰ ਕੇ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ।
ਸ ਤੁ ਪਵਨਸੁਤੋ ਨਿਹਤ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਤਜਵਹਾਃ ਸਰਿਤਸ਼੍ਚ ਸਂਵਿਕੀਰ੍ਯ। ਰਿਪੁਵਧਜਨਿਤਸ਼੍ਰਮੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਮੁਦਮਗਮਤ੍ ਕਪਿਭਿਃ ਸੁਪੂਜ੍ਯਮਾਨਃ
ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਾ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
thumb|ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਤੀਹਵਾਂ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਨਿਹਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਮਹਤਾऽऽਵਿष੍ਟੋ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨੁਰਗੋ ਯਥਾ
ਧੂਮਰਾਕਸ਼ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗਾ।
ਦੀਰ੍ਘਮੁष੍ਣਂ ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਕਲੁषੀਕृਤਃ। ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਕ੍ਰੂਰਂ ਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰਂ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਲੰਬਾ ਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮਨ ਉਲਝ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਕਠੋਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਰਾਖਸ਼ ਵਜਰਦੰਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਵੀਰ ਨਿਰ੍ਯਾਹਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ। ਜਹਿ ਦਾਸ਼ਰਥਿਂ ਰਾਮਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਵਾਨਰੈਃ ਸਹ
ਤੂੰ ਵੀਰ ਹੈਂ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਨਿਕਲ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਜਾਂ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ।
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਰੁਤਤਰਂ ਮਾਯਾਵੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਬਲੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਬਹੁਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
‘ਠੀਕ ਹੈ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਨਾਗੈਰਸ਼੍ਵੈਃ ਖਰੈਰੁष੍ਟ੍ਰੈਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ। ਪਤਾਕਾਧ੍ਵਜਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਬਹੁਭਿਃ ਸਮਲਂਕृਤਃ
ਉਹ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਉਠਾਂ ਤੇ ਖਚਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਕੇਯੂਰਮੁਕੁਟੇਨ ਵਿਭੂषਿਤਃ। ਤਨੁਤ੍ਰਂ ਸ ਸਮਾਵृਤ੍ਯ ਸਧਨੁਰ੍ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਫਿਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੇਯੂਰ ਤੇ ਮਕੁਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਆਪਣਾ ਪਤਲਾ ਸਰੀਰ ਢੱਕ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲਿਆ।
ਪਤਾਕਾਲਂਕृਤਂ ਦੀਪ੍ਤਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਿਤਮ੍। ਰਥਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਰੋਹਚ੍ਚਮੂਪਤਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦੇ ਰਥ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਤੇ ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾਇਆ ਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ऋष੍ਟਿਭਿਸ੍ਤੋਮਰੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਮੁਸਲੈਰਪਿ। ਭਿਨ੍ਦਿਪਾਲੈਸ਼੍ਚ ਚਾਪੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ੈਰਪਿ
ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਬਰਛੀਆਂ, ਭਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਗਦੇ, ਗੋਲੇ, ਧਨੁਸ਼, ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ,
ਖਡ੍ਗੈਸ਼੍ਚਕ੍ਰੈਰ੍ਗਦਾਭਿਸ਼੍ਚ ਨਿਸ਼ਿਤੈਸ਼੍ਚ ਪਰਸ਼੍ਵਧੈਃ। ਪਦਾਤਯਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਿਵਿਧਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਯਃ
ਤਲਵਾਰਾਂ, ਚਕਰਾਂ, ਗਦਿਆਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਕੁਹਾਡੀਆਂ ਨਾਲ, ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵਾਸਸਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੀਪ੍ਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੁਙ੍ਗਵਾਃ। ਗਜਾ ਮਹੋਤ੍ਕਟਾਃ ਸ਼ੂਰਾਸ਼੍ਚਲਨ੍ਤ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਸਭ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਾਥੀ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਲ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤੇ ਯੁਦ੍ਧਕੁਸ਼ਲਾ ਰੂਢਾਸ੍ਤੋਮਰਾਙ੍ਕੁਸ਼ਪਾਣਿਭਿਃ। ਅਨ੍ਯੇ ਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ੂਰਾਰੂਢਾ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਉਹ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਹੋਰ ਰਾਖਸ਼, ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਵਿਰਲੇ ਸਨ।
ਤਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਬਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਮਸ਼ੋਭਤ। ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਕਾਲੇ ਯਥਾ ਮੇਘਾ ਨਰ੍ਦਮਾਨਾਃ ਸਵਿਦ੍ਯੁਤਃ
ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਜਦੋਂ ਚਲ ਪਈ, ਉਹ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਗੱਜਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਲੱਗੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਨਿਃਸृਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦ੍ਵਾਰਾਦਙ੍ਗਦੋ ਯਤ੍ਰ ਯੂਥਪਃ। ਤੇषਾਂ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮਮਾਣਾਨਾਮਸ਼ੁਭਂ ਸਮਜਾਯਤ
ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਅੰਗਦ ਮੁੱਖੀ ਸੀ; ਜਦ ਉਹ ਬਾਹਰ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੰਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉਪਜੀ।
ਆਕਾਸ਼ਾਦ੍ ਵਿਘਨਾਤ੍ ਤੀਵ੍ਰਾ ਉਲ੍ਕਾਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਪਤਂਸ੍ਤਦਾ। ਵਮਨ੍ਤਃ ਪਾਵਕਜ੍ਵਾਲਾਃ ਸ਼ਿਵਾ ਘੋਰਾ ਵਵਾਸ਼ਿਰੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗਾੜ੍ਹੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਉਲਕਾਵਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਛੱਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਡਰਾਉਣੇ ਸਿਆਲ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤ ਮृਗਾ ਘੋਰਾ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਨਿਧਨਂ ਤਦਾ। ਸਮਾਪਤਨ੍ਤੋ ਯੋਧਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਸ੍ਖਲਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੋਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਜਦ ਯੋਧੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਉਹ ਓਥੇ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਬਦੇ ਸਨ।
ਏਤਾਨੌਤ੍ਪਾਤਿਕਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਧੈਰ੍ਯਮਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਰਣੋਤ੍ਸੁਕਃ
ਇਹ ਅਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਜਰਦੰਸ਼ਟਰ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਹੌਸਲਾ ਜੁੱਟ ਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਵਿਦ੍ਰਵਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਨਰਾ ਜਿਤਕਾਸ਼ਿਨਃ। ਪ੍ਰਣੇਦੁਃ ਸੁਮਹਾਨਾਦਾਨ੍ ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪੂਰਯਨ੍
ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਧੁਨਿ ਭਰ ਗਈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਤੁਮੁਲਂ ਹਰੀਣਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਸਹ। ਘੋਰਾਣਾਂ ਭੀਮਰੂਪਾਣਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਵਧਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਦੇ ਯੋਧੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ।
ਨਿष੍ਪਤਨ੍ਤੋ ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਾ ਭਿਨ੍ਨਦੇਹਸ਼ਿਰੋਧਰਾਃ। ਰੁਧਿਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਾ ਨ੍ਯਪਤਨ੍ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਵੱਡੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਸਿਰ ਤੇ ਗਲ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਕੇਚਿਦਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ਼ੂਰਾਃ ਪਰਿਘਬਾਹਵਃ। ਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪੁਰ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ ਸਮਰੇष੍ਵਨਿਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਕੁਝ ਵਿਰਲੇ ਯੋਧੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਗਡ਼ੇ ਫੜ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਂਦੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦੇ।
ਦ੍ਰੁਮਾਣਾਂ ਚ ਸ਼ਿਲਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚਾਪਿ ਨਿਃਸ੍ਵਨਃ। ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸੁਮਹਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਘੋਰੋ ਹृਦਯਭੇਦਨਃ
ਉਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਦਿਲ ਚੀਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਗਈ।
ਰਥਨੇਮਿਸ੍ਵਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਧਨੁषਸ਼੍ਚਾਪਿ ਘੋਰਵਤ੍। ਸ਼ਙ੍ਖਭੇਰੀਮृਦਙ੍ਗਾਨਾਂ ਬਭੂਵ ਤੁਮੁਲਃ ਸ੍ਵਨਃ
ਉਥੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਧੁਨਿ, ਤੇ ਸਾਂਖ, ਭੇਰੀਆਂ, ਮ੍ਰਿਦੰਗਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕੇਚਿਦਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਬਾਹੁਯੁਦ੍ਧਮਕੁਰ੍ਵਤ
ਕੁਝ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਤਲੈਸ਼੍ਚ ਚਰਣੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮੁष੍ਟਿਭਿਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੁਮੈਰਪਿ। ਜਾਨੁਭਿਸ਼੍ਚ ਹਤਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਭਗ੍ਨਦੇਹਾਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਵਾਨਰੈਰ੍ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦੈਃ
ਕੁਝ ਰਾਖਸ਼ ਪੱਥਰਾਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ, ਹਥ, ਪੈਰ, ਮੁੱਠੀਆਂ ਤੇ ਗੁੱਟਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਹੋਰ, ਜੰਗੀ ਵਾਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁਟ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਟੁੱਟ ਗਏ।
ਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰੋ ਭृਸ਼ਂ ਬਾਣੈ ਰਣੇ ਵਿਤ੍ਰਾਸਯਨ੍ ਹਰੀਨ੍। ਚਚਾਰ ਲੋਕਸਂਹਾਰੇ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤ ਇਵਾਨ੍ਤਕਃ
ਵਜਰਦੰਸ਼ਟਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਪਾਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੋਇਆ ਲੱਗਿਆ।
ਬਲਵਨ੍ਤੋऽਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦੁषੋ ਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣਾ ਰਣੇ। ਜਘ੍ਨੁਰ੍ਵਾਨਰਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕ੍ਰੋਧਰ੍ਮੂਚ੍ਛਿਤਾਃ
ਰਾਖਸ਼, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ।